İlk Derece Mahkemesi 2024/170 E. 2026/414 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2024/170 KARAR NO :2026/414

DAVA:Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:27/11/2023 KARAR TARİHİ:08/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirketin teknolojik ürünler geliştiren ve satan bir firma olduğunu, bu kapsamda yurtdışından ürün tedarik ettiğini, davacı müvekkilinin Çin'den satın aldığı 30 adet LCD panelin nakliyesi için davalı şirket ile anlaştığını, taraflar arasındaki anlaşmaya göre LCD panellerin FOB Shanghai yüklemesi ile taşınacağını, davalı şirketin panelleri tedarikçiden teslim alacağını ve davacı müvekkili şirketin adresine teslim edeceğini, davacı müvekkilinin panellerin herhangi bir zarar görmemesi adına ürünlerin istiflenmeyecek şekilde taşınması için davalı şirkete ekstra ödeme yaptığını, davacı müvekkilinin taşıma süreci tamamlandıktan ve panelleri davalı şirketten teslim aldıktan sonra yaptığı incelemede teslim edilen LCD panellerin 14 adedinin hasarlı olduğunu tespit ettiğini, davacı müvekkilinin teslim edilen 30 adet LCD panelin 14 adedinin hasarlı olduğunu, panellerin ambalajlarında göçük ve yırtıklar olduğunu davalı şirkete bildirerek hasar tazmin sürecinin başlatılmasını talep ettiğini, davalı şirketin davacı müvekkilinin hasar tazmin talebine cevaben gönderdiği e-posta ekinde ürünlerin yükleme ve iç nakliye esnasında çekilen fotoğraflarını gönderdiğini ve yüklemede herhangi bir hasar görülmediğini bildirdiğini, ancak davacı müvekkilinin gönderilen fotoğrafları incelediğinde ürünlerin bulunduğu paletlerin bazılarında içe doğru ezilmelerin olduğunu ve anlaşma gereğince ürünlerin istiflenmeyecek şekilde taşınması gerekirken üst üste konularak istifli şekilde taşındığının görüldüğünü, davalı şirketin başlangıçta bu hasarın kendilerinden değil göndericinin hatasından kaynaklanmış olabileceğini belirterek müvekkilinin tazmin talebini reddetmişse de ürünlerin istiflenerek taşındığının ve görüntülerde ambalajların ezildiğinin açıkça görüldüğünün kendilerine bildirilmesinden sonra kusurun kabul edildiğini, TTK madde 882'de yer alan sınırlı sorumluluk kapsamında zararın tazmin edilebileceğini davacı müvekkiline e-posta ile bildirdiğini, davacı müvekkilinin proje teslim tarihinin yakın olması sebebiyle herhangi bir zarara uğramamak adına iki adet üründe acil şekilde tamir işlemi yaptırdığını ancak diğer hasarlı panellerin tamir edilemeyecek ve tam zıya durumunda olmaları nedeniyle ürünleri tamir ettiremediğini, davalı şirketin özen yükümlülüğüne aykırı davranışı ve ağır kusuru neticesinde projelerini yetiştiremediğini ve hem maddi zarara hem de itibar kaybına uğradığını, davacı müvekkilinin Çin'den satın aldığı 30 adet LCD panelin birim fiyatı KDV hariç 270,00 USD olduğunu, söz konusu panellerin 14 adedi hasarlı teslim edildiğini, bunların 2 adedi KDV dahil 24.000,00 TL'ye tamir ettirildiğini, tamiri mümkün olmayan tam zıya olan 12 adet hasarlı panelin yeniden ikame birim fiyatı ise KDV hariç 360,00 USD olduğunu, davacı müvekkilinin tamiri mümkün olmayan 12 adet panelin güncel piyasa değeri olan 4.320,00 USD, tamir edilebilen 2 panelin tamir masrafı olan 24.000,00 TL ve 59.676,09 TL masraf tutarının (sigorta, gümrük vergisi, KDV damga vergisi, ardiye, yol, kurye ve dokümantasyon) 12/30'una denk gelen 23.870,43 TL tutarında zararı bulunduğunu, ayrıca davalının TTK. madde 883 uyarınca ödenen 320,00 USD navlun bedelini de iade etmesi gerektiğini, davacı müvekkilinin dava konusu LCD panellerin davalının taşıması sırasında hasara uğraması, zayi olması ve kullanılamayacak hale gelmesi sebebiyle uğramış olduğu zararın tazmini talebiyle arabuluculuğa başvurulduğunu, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile davalı taşıma şirketine teslim edilen 30 adet LCD panelin 14 adedinin taşıma sırasında davalı şirketin kusuru ve ağır ihmali neticesinde hasara uğraması nedeniyle, tamamen hasarlı, zıya uğramış ve kullanılamaz durumdaki 12 adet panelin güncel piyasa değeri olan 4.320,00 USD'nin ve navlun bedeli 320,00 USD'nin 3095 sayılı Kanun madde 4/a uyarınca dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine, tamir edilen 2 adet LCD panelin tamir masrafı olan 24.000,00 TL ve yapılan 59.676,09 TL masraf tutarının (sigorta, gümrük vergisi, KDV damga vergisi, ardiye, yol, kurye ve dokümantasyon) 12/30'una denk gelen 23.870,43 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dosya için görevli mahkemenin iş bölümü ve davaya konu faturanın bir deniz taşımasına ilişkin olması sebebiyle İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, görev itirazında bulunduklarını, müvekkilinin taşıyan olmadığını, taşımaya konu ... numaralı konşimentoda taşıyanın ... ... LTD olduğunu, müvekkili şirketin de taşıyanın acentesi olduğunu, bu sebeple müvekkili şirkete doğrudan dava açılamayacağını, ancak taşıyana izafeten dava açılabileceğini, müvekkili tarafından düzenlenen ve davacı delilleri arasında yer alan deniz navlunu faturalarının üzerinde de müvekkili şirketin acente sıfatıyla fatura düzenlediğinin açıkça yazılı olduğunu, faturanın acente olarak kesildiği açık olduğundan müvekkiline karşı doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini, bu hususun ıslah ile de düzeltilemeyeceğinden davanın reddi gerektiğini, taşımaya konu ... numaralı konşimentoda müvekkili şirketin "teslimat acentesi" (delivery agent)" olarak hareket ettiği açıkça belli olduğunu, bu sebeple doğrudan dava açılamayacağını, konşimento/taşıma senedi arkasında açıkça ihtilaflarda Singapur Mahkemelerinin yetkili olacağının yazılı olduğunu, yetkili mahkemenin Singapur mahkemesi olduğunu, uluslararası yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin Singapur Mahkemesi olduğunu, konşimento çerçevesinde ihtilaflara uygulanacak hukukun Singapur Hukuku olduğunu, süresinde yapılmış bir hasar ihbarı olmadığı için davacının hasarın taşımanın hangi safhasında meydana geldiğini ve taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten meydana geldiğini ispat zorunda olduğunu, gönderilenin bu tarihten itibaren 3 gün içinde yükü kontrol etmesi ve hasar varsa ihbarı şart olduğunu ancak taşıyan acentesi olan müvekkili şirkete hasar ihbarının 27.07.2023 tarihinde yapıldığını, yükün davacıya teslim tarihi 14.06.2023 olduğunu, yani teslimden itibaren 1,5 ay sonra hasar ihbarı yapıldığını, bu durumda da ispat yükünün yer değiştirdiğini, hasarı kabul anlamında olmamakla birlikte hasar varsa bile bu hasara ilişkin tarafların katılımıyla hazırlanmış bir eksper raporu olmadığını, herhangi bir eksper raporunun da dosyada mevcut olmadığını, hasarın hangi tarihte tespit edildiği, miktarının ne olduğu, ürünlerin ne kadarının kullanılamaz halde, ne kadarının tamir edilebilir durumda, ne kadarının da sağlam olduğunu bildiren hiçbir belge ve raporun dosyada bulunmadığını, sadece davacının uygun gördüğü şekilde yaptırılmış tamirlere ilişkin faturalarla müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketçe iyi niyetli bir yaklaşım ile hasarın tamamının sorumluluğunu kabul edilmemekle birlikte kendilerine denizyolu taşımalarında belirlenmiş sınırlı sorumluluk çerçevesinde bir rakam teklif ettiğini ancak bu teklif davacı tarafından kabul edilmediğini, işbu dava ile hasarlandığı iddia edilen ürünler dışında bu ürünlere ilişkin sigorta bedeli, gümrük vergisi, KDV, damga vergisi, ardiye, yol, kurye, navlun bedeli gibi masrafların da müvekkili şirketten tahsil edilmesinin talep edildiğini, müvekkili şirketin bu masrafları karşılama yükümlülüğü bulunmadığını, yargılama esnasında ortaya çıkacak nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizde açılan işbu davanın .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/02/2024 tarih, ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.

Dava, davacıya ait yüklerin davalı sorumluluğunda deniz taşımasında hasar görmesi nedeni ile zararın tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın; davalının pasif husumet ehliyetine haiz olup olmadığı, davalının milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, usule uygun bir hasar ihbarının bulunup bulunmadığı, hasar nedeni ile davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı ile neticede var ise davacının alacak miktarının tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Elektronik ve Haberleşme Teknikeri ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 09/05/2025 havale tarihli raporda özetle; davacının taşıtan, davalının akdi taşıyan sıfatı ile navlun sözleşmesi akdedilerek ticari ilişki içinde oldukları, bu nedenle husumet ehliyetlerinin bulunduğunun değerlendirildiği, davacının 12 adet ürün zayi, 2 adet ürün hasarlı olduğu iddialarının dosya kapsamına uygun olduğu, hasar ihbarının mail yazışmalarından teyit edildiği, hasarın “açık sözleşmeye aykırılık” şeklinde, “istiflenemez” yükün istiflenerek taşınmasından meydana geldiği, bu nedenle davalının sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağı, ancak bunun zayi ve hasarlı ürünlerin taşıma sürecinde değerine göre tazminat hesabına da bir engel olmadığı, zayi ürünler için davacının 3.240 USD emtia zararı ve varma liman masrafları için 23.870,44 TL tazminat talep edebileceği, hasarlı ürünler için ise hasar giderim masrafı adı altında talep edilen TL tutarının malın kıymetinden fazla olamayacağı, bu nedenle ancak hasar giderim ve hasarlı ürünler için katlanılan varma yeri masrafları gözetilerek azami 19.613,46 TL talep edilebileceği, ayrıca toplam navlun 320 USD’den 14 ürün için ödenen 149,33 USD kısmının zarar olarak talep edilebileceği, davacının varma limanı masrafı adı altında katlandığını ileri sürdüğü 24.000 TL ve 59.676,09 TL tutarları bakımından ticari defter kayıt ve belgeleri ile bu tutarları ayrıca ispat etmesi gerektiği hususunun Mahkemenin takdir ve değerlendirmesini gerektirdiği sonuç ve kanaatlerine varılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ..., Elektronik ve Haberleşme Teknikeri ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 13/02/2026 havale tarihli raporda özetle; incelenen davacı şirkete ait 2023 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu, davacı yanın 2023 yılı ticari defterlerini TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı davacı yanın 2023 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirkete ait 2023 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2023 yılı ticari defterlerinin TTK. ilgili hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı davalı şirketin 2023 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, yapılan mali inceleme ve tespitler de gözetilerek, kök raporda tespit edildiği ve rapor edildiği üzere, davacı yanın davalıdan; zayi ürünler için davacının 3.240 USD emtia zararının tazminini, varma liman masrafları için 23.870,44 TL tazminatı, hasarlı ürün tamiri için 19.613,46 TL tazminatı, navlundan da 149,33 USD iade şeklinde tazminatı dava ve talep edebileceği, sair hususlarda kök rapor değerlendirme ve sonuçlarının korunduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişi Taşıma Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 06/07/2026 havale tarihli raporda özetle; davalının pasif husumet ehliyeti bakımından taşıma işleri organizatörü-akdi taşıyan sıfatının tespit edildiği, husumet ehliyeti konusunda nihai takdir ve değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu, davalının taşımayı kısmi konteyner yükleri olarak organize ettiği, içerik hasarından yükleme-istifleme ve sabitleme kaynaklı zararlardan sorumlu olduğunun değerlendirildiği, uygulanacak hukuk ve yetkili mahkeme değerlendirmesinin de Mahkemeye ait olduğu, sair hususlarda kök ve 1.ek rapor sonuçlarını değiştirecek bir yeni değerlendirme sonucuna ulaşılmadığı sonuç ve kanaatlerine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Davacının Çin'den satın aldığı 30 adet LCD panelin nakliyesi için davalı şirket ile anlaşmıştır. Taraflar arasındaki anlaşmaya göre, LCD paneller FOB Shanghai yüklemesi ile taşınacak, davalı şirket panelleri tedarikçiden teslim alacak ve davacı müvekkil şirketin adresine teslim edecektir. Davacı, panellerin herhangi bir zarar görmemesi adına, ürünlerin istiflenmeyecek şekilde taşınmasını talep etmiştir. Dosyadaki delillere göre, araç içine yapılan yüklemede led panel olan paletlerin üzerine palet konulduğu görülmektedir. Dava konusu 30 adet LCD PANEL'den 14 adet LCD PANEL in hasar aldığı, ekranların köşeden kenardan muhtelif noktalardan kırılmış olduğu bunlardan 2 tane LCD PANEL in tamir edildiği, diğer 12 adet LCD PANEL'in onarımı mümkün olmadığı, davacının ithal ettiği emtia ürünlerin taşıma sürecinde İSTİFLENEMEZ olmasına karşın, konteyner içinde istiflenerek taşınmasından dolayı zarara uğradığı teknik incelemede tespit edilmiştir. Davacı ve davalı tarafın incelenen ticari defterlerine göre, tarafların defterlerinin kanuna uygun olarak tutulduğu, açılış kapanış tasdiklerinin usulüne uygun yapıldığı için delil olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün olduğu anlaşılmıştır. Dosya arasına alınan .... ATM gerekçeli kararına göre aynı taşıma ilişkisine konu navlun ücreti konulu yargılama yapıldığı görülmüştür. Bu navlun ücreti ile ilgili olarak tarafların defterlerine göre, davacı şirketin 31/12/2023 tarihi itibariyle davalı yana 1.180,00 TL ve 1.484,54 USD borçlu olduğu görülmüştür. Davacı şirketin ... Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti.’den gümrükleme hizmeti satın aldığı, ... Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti.’nin düzenlediği 16/06/2023 tarihli 1.888,00-TL tutarlı “Gümrükleme Hizmet Bedeli” açıklamalı fatura ve 16//06/2023 tarihli 014409 numaralı Borç Dekontu ve içeriğini oluşturan kalemlerin dayanağı olan faturaların incelenmesi neticesinde; ... Sigorta masraf kaleminin 130,89 TL olduğu, Gümrük Vergisi masraf kaleminin 41.771,13 TL olduğu, yol-kurye masraf kaleminin 250,00 TL olduğu, Dökümantasyon masraf bedelinin 150,00 TL olduğu, ... Lojistik ve Dış Tic. A.Ş’nin düzenlediği ardiye masraf kalemin ise 17.374,07-TL olduğu tespit edilmiştir. Dava dışı ... Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti. tarafından düzenlenen borç dekontu toplamının 59.676,09 TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı şirket tamir edilen 2 adet LCD panelin tamir masrafı ile ilgili olarak dava dışı ... tarafından düzenlenen 31/07/2023 tarihli 24.000,00-TL tutarlı “MUHTELİF ELEKTRONİK MALZEME” açıklamalı e-Arşiv faturasını dava dosyasına ibraz etmiş ve davacı şirketin tarafına düzenlenen faturayı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı tespit edilmiştir. Davacı, dilekçesinin netice kısmında zarar gören 12 adet panelin her birisi için 360 USD olmak üzere toplam 4.320 USD, navlun bedeli 320 USD, tamir edilen 2 panelin tamir ücreti 24.000,00 TL ve yapılan tüm masrafları (59.676,09 TL) zarar gören panel sayısına oranlayarak (12/30) 23.870,43 TL olmak üzere tazminat talebi olduğu görülmüştür. Davacının 29.05.2023 tarihli faturası “navlun bedeli” şeklinde belirtilerek 320 USD tutarında tanzim edilmiş, bu faturanın alt açıklama kısmında "iş bu fatura ... ... ... Singapur şirketinin acentesi sıfatıyla düzenlenmiştir" şeklinde yazılı olduğu görüşmüştür. Konşimento hükümlerine göre emtiaların Çin'den yüklenerek Türkiye'ye getirildiği, konşimentoyu ... firmasının Çin acentesi tarafından düzenlendiği görülmüştür. Davalı beyanlarında taşımaya konu tüm işlemleri davalı olan ...'in Türkiye acentesi ile yürüttüklerini belirtseler de, bu bilgilere göre davalı şirketin ...'in Türkiye acentesi olduğu ancak taşımaya konu olayda şahsi sorumluluğunu gerektirir bir kusuru olmadığı, dolayısıyla TTK 105 maddesi gereğince davalıya davanın ancak izafeten açılabileceği anlaşıldığından, bilirkişi raporunda her ne kadar davalının pasif husumeti olduğu belirtilmiş ise de pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 3.096,59 TL den karar harcı olan 732,00 TL nin mahsubu ile fazla alınan 2.364,59 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalı vekili için takdir edilen 45.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/10/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır