İlk Derece Mahkemesi 2024/84 E. 2026/403 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2024/84 Esas KARAR NO : 2026/403 DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 12/02/2024 KARAR TARİHİ : 02/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait polyester reçine muhteviyatının yer aldığı 54 adet ... Tnk emtiasının Türkiye'den İngiltere'ye taşınması işi için 1 numaralı davalı ... ... Taş. Ve Denizcilik A.Ş. İle anlaşıldığını, emtiaların ... ... gemisi ile taşınması esnasında ... numaralı konteynerde sızıntı tespit edildiği iddiası ile konteynerin uğrak limanı olan İspanya/...'da tahliyesine edilmesine karar verildiğini, 20/08/2021 ve 06/09/2021 tarihlerinde 2 ayrı ekspertiz çalışması gerçekleştirildiğini ve hasara konu emtianın Türkiye'ye geri getirilmesine karar verildiğini, emtia Türkiye'ye geldikten sonra 12/10/2021 tarihinde yeniden bir ekspertiz çalışması yapıldığını, ekspertiz çalışması sonucunda emtiada herhangi bir bozulmanın tespit edilmediğini, dava konusu edilen masrafın 1 numaralı davalının akdi sorumluluğunda diğer davalıların hakimiyet alanında gerçekleştiğini, herhangi bir hasarı bulunmayan ve alıcısına gönderilmek üzere taşınan söz konusu emtianın taşıyanın hatalı ve kusurlu hareketiyle gemiden indirildiğini ve tesliminin gerçekleştirilemediğini, taşıyanın hasar iddiası ile Türkiye'ye geri getirilmesine yol açan masraflardan dolayı dava dışı sigortalının zarara uğradığını, müvekkilinin ... numaralı faturada; ... ... Numaralı Konteynerin ... Limanı'nda Bekletilmesine İlişkin Oluşan Ekstra Masraflar (Acentelik Ücretleri, Çapraz Doluma İlişkin Masraflar, Ulaşım Vb.) Giderleri Toplam 12.825,75 USD, ... numaralı faturada; Konteynerin Ambarlı Marport Limanı'na Geri Getirilmesi Sonrasında Oluşan Masraf Bedeli, Geçici Kabul Bedeli, Liman Ve Gemi Güvenlik Ücreti Bedeli, Ekipman Ve Denetim Ve Kontrol Bedeli, Variş Bildirim Ücreti Bedeli Giderleri Toplam 398,00 USD ve ... numaralı faturada; Konteynerin Ambarlı Marport Limanı'na Geri Getirilmesi Sonrasında Oluşan Dahili Taşıma Bedeli Giderleri Toplam 20,30 USD olmak üzere toplam 13.244,05 USD olan sigortalısına ait zararı tazmin ettiğini, ödenen hasar tazminatının tahsili için .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... ... Taş. Ve Den. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen taşıma senedinin 06/08/2021 tarihinde düzenlendiğini, bu nedenle zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, sefer esnasında konteynerde bir sızıntı tespit edildiği, mürettebat tarafından gerekli acil eylem planı uygulandığı, 12.08.2021 17:00Z itibari ile sızıntının temizlendiği, ... kapısının alt kısmının bant ile kapatıldığı, başkaca sızıntının gözlemlenmediği, ... ısısının düzenli kontrol edilerek konteynere tatlı su tatbik edildiği ve maksimum ısının 29 C'den 27 C'ye düşürüldüğü, yangınla mücadele ekipmanın kullanıma hazır tutulduğu, tayfanın bilgilendirildiği, parlamaya sebep olacak tüm kaynakların uzaklaştırıldığına ilişkin kaptan raporunun mevcut olduğunu, dolayısıyla bu ... iddia edildiği gibi hasara uğradığı için değil, sızıntı olduğu için gemiden tahliye edildiğini, konteynerin İspanya/...'da haklı sebeplerle tahliye edildiğini, dolayısıyla müvekkiline herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, ... içerisindeki yükün istiflenmesinin, paketlenmesinin ve ambalajlamaların yükletenin sorumluluğunda olduğunu beyanla öncelikle davanın süresinde açılmaması nedeni ile davanın usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Ltd vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının alacağın temlik edildiğine dair herhangi bir tespit sunmadığını, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davaya konu taşımada müvekkili şirketin Taşıyan sıfatına haiz olmadığını, sunulan mail görüşmesinden de anlaşılacağı üzere gemi kaptanı bildirimleri Diamond Line GMBH ve Seaspan Corp şirketine gerçekleştirmesinin sabit olduğunu, bu nedenle müvekkiline herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceğini, müvekkili şirketlerin taşıyan sıfatına haiz olduğu kabul edilmemekle bilrikte Diamond Line Gmbh'nin basiretli bir tacir olarak hareket ettiği, mahrece iade hususunda ...'un ve davacının sorumlu olduğunu, her halükarda yükte sızıntı olmasının ambalajlama ve uygun ... seçilmemeden kaynaklı olduğunu ve taşıma ilişkisi ile bir bağı olmayan müvekkilinin ve taşıyanın bu kapsamda hiç bir sorumluluğu olmadığının açık olduğunu, eksper raporunda sızıntının tespit edildiğini, sızıntı tespit edilen konteynerin gemiden indirilmesinin Kaptan'ın tedbirli bir Kaptan olduğunu gösterdiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin ... numaralı konşimentoda sorumluluğunun sınırlandırıldığını beyanla, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeni ile davanın usulden reddine, müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeni ile davanın usulden reddine ve Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Kimya Mühendisi ..., Uzakyol Kaptanı ... ve Deniz Ticareti Uzmanı Prof. Dr. ... tarafından tanzim edilen 29/08/2025 tarihli raporda;...'da oluşan masraflar ile Türkiye'ye getirme kapsamında oluşan masrafların 13.244,00 USD olduğu ve makul olduğu, Sigorta poliçesinin dosyaya sunulmadığı, geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca ödeme yapılıp yapılmadığı ve TTK madde 1472 uyarınca halefiyetin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilemediği, 25.11.2021 tarihli "ibraname, mutabakatname ve tazminat makbuzu" başlıklı belgeden Sigorta Şirketinin BK mad183 uyarınca tazmimat miktarına kadar üçüncü şahıslara olan takip ve dava haklarının temlik edildiği anlaşılmakla, Sayın Mahkeme temlikin geçerli olduğu kanaatine varırsa, davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğu, 1 nolu davalının akdi taşıyan olarak pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, 2 nolu Davalı'nın alt taşıyan sıfatı ile 3 nolu Davalı acentenin pasif husumet ehliyeti bulunmadığı, Taşıyanın olayın başından sonuna kadar içerisinde yer almış olması, ekspertiz çalışmalarına da katılmış olması dikkate alındığında ayrıca bir hasar ihbarına gerek bulunmadığı, İhtilaf konusu emtianın hasara uğramadığı, doğan masrafların olası bir tehlikenin önlenmesi mal ve can güvenliğinin sağlanması bakımından mevzuat gereği zorunlu ve makul tedbirler sonucu doğan masraflar olduğu, dava dışı sigortalının bu masraflara katlanması gerektiğinden sigorta şirketinin rucuen talep hakkı bulunmadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir. Tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 26/12/2025 tarihli ek raporda; ...'da oluşan masraflar ile Türkiye'ye getirme kapsamında oluşan masrafların 13.244,00 USD olduğu ve makul olduğu, Davacının kanuni ve akdi halefiyetinin gerçekleştiği, davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğu, 1 nolu davalının akdi taşıyan olarak pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, 2 nolu Davalı'nın alt taşıyan sıfatı ile 3 nolu Davalı acentenin pasif husumet ehliyeti bulunmadığı, Taşıyanın olayın başından sonuna kadar içerisinde yer almış olması, ekspertiz çalışmalarına da katılmış olması dikkate alındığında ayrıca bir hasar ihbarına gerek bulunmadığı, İhtilaf konusu emtianın hasara uğramadığı, doğan masrafların olası bir tehlikenin önlenmesi mal ve can güvenliğinin sağlanması bakımından mevzuat gereği zorunlu ve makul tedbirler sonucu doğan masraflar olduğu, dava dışı sigortalının bu masraflara katlanması gerektiğinden sigorta şirketinin rucuen talep hakkı bulunmadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Mahkememiz 14/01/2025 tarihli duruşmasında davalılardan... A.Ş. Hakkındaki davanın tefrik edilerek yeni esasa kaydının yapılmasına ve yargılamaya yeni esas üzerinden devam olunmasına karar verilerek, tefrik işlemi gerçekleştirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların bulunduğu konteynerdeki sızıntı sebebiyle yükün nihai varış yerine teslim edilmeksizin iade gelmesi nedeni ile oluşan ve sigortalıya ödenen bedelin rücuen davalılardan tahsili talepli itirazın iptali davasıdır. .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlularının ... Ltd, ... A.Ş. olduğunu, 13.519,67.EURO'nun tahsili için 25/072022 tarihinde takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlu ... şirketine 06/02/2023, borçlular ... şirketlerine 28/02/2023 tarihlerinde tebliğ edildiği, borçlular vekillerinin sırası ile 10/02/2023 ve 28/02/2023 tarihli borca itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu, eldeki davanın da 12/02/2024 tarihinde İİK 67. Maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Davacı taraf, Sigortalı ... Ltd. Şti., polyester reçine muhteviyatı emtiasının İngiltere'de yerleşik ... firmasına satıldığını , taşımanın davalıların sorumluluğunda gerçekleştiğini, emtianın taşındığı konteynerlardan ... numaralı 20 feetlik kapalı tip konteynerde sızıntı olduğu tespit edilmesi üzerine konteynerin, uğrak limanı olan İspanya’nın ... Limanı’na tahliye edilmesine karar verildiği, hasara konu emtianın Türkiye’ye geri getirilmesine karar verildiği, yapılan exper çalışmalarına göre emtianın hasarlanmadığı haksız olarak taşımaya son verildiği bu haliyle yapılan masraflardan davalıların sorumlu olduğunu iddia ederek eldeki davayı ikame etmiştir. Öncelikle davacı taraf hem takipte hemde davada davalı ... Ltd yi hemde ... Ltd izafeten... A.Ş yi taraf olarak göstermiştir. ... A.Ş. Davalının acentası olup davacı taraf aslında aynı davalıyı iki farklı davalı olarak taraf göstermişse de asilin yer aldığı durumlarda acentanın temsilci olamayacağı , davalı asilinde kendisinin vekil ile temsil ettirdiği bu haliyle acentanın taraf gösterilmesinin mümkün olmadığı olayda 3 numaralı davalı olarak gösterilen ... Ltd izafeten... A.Ş'nin ayrıca taraf olarak gösterilemeyeceğine kanaat getirilmiş ve bu davalı yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığı şeklinde karar verilmiştir. Dava dışı sigortalı ... San. Ve Tic. A.Ş. (...) firmasının DAP teslim şekliyle emtiayı satmış olduğu ve satış bedelinin konişmentonun teslim tarihinden itibaren 30 gün içinde ödeneceği kayıt edildiği , malların kararlaştırılan teslim yerinde teslimine kadar malla ilgili bütün masraflar ve riskler satıcıya ait olduğundan hasar ancak teslimden sonra alıcıya geçtiği, dava dışı sigortalının dava konusu yük bakımından sigortalanabilir menfaati bulunduğu , Davacının, sigortalısından almış bulunduğu 25.11.2021 tarihli İbraname Başlıklı yazıda; hasar dosya numarası ve poliçeden dolayı doğan tüm haklarını takip ve dava haklarını almış bulundukları ödeme miktarınca davacı sigorta şirketine temlik ettiklerini beyan etmişlerdir. TTK 1472 düzenlemesinden kaynaklı yasal halefiyet için alacağın temliki gerekmez. Alacak ödenen miktar kadar kendiliğinden sigortacıya geçer. Bu durumda sigortacı ile sigortalısı arasında yapılan ibranamenin TBK 183. Ve devamı maddelerde düzenlenen alacağın temlikine ilişkin tüm şekil ve içerik şartlarını sağladığı anlaşılmakla davacının aktif dava ehliyetinin var olduğuna mahkememizce kanaat getirilmiştir. ISTFLX941739 numaralı 06.08.2021 tarihli Konşimentonun davalı ... tarafından düzenlendiği ve aynı zamanda navlun faturasını da iş bu davalının nolu davalı tarafından düzenlemiş olduğu, diğer davalı .... Ltd. Equasis kaydına göre geminin ticari yönetici olduğu , taraflar arasında Yazışmaların, ... adı altında yapıldığı , ... arasında organik bağ bulunduğu ve davada her iki davalının pasif husumet ehliyeti bulunduğuna mahkememizce kanaat getirilmiştir. TTK 1188. Maddesinde “ (1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer.” Düzenlemesi bulunmaktadır. Somut olayda ekspertiz raporuna göre emtianın 06.08.2021 tarihinde sevk edildiği 20.08.2021 tarihinde ... limanında gemiden indirildiği ve Türkiye'ye getirildiği hasarın 30.11.2021 tarihinde ödendiği takibin 25.07.2022 tarihinde başlatıldığı bu haliyle takibin başlatılmasıyla hak düşürücü sürenin dolmadığı anlaşılmıştır. Taşıyanın sorumluluğunun sınırı TTK m. 1186’da düzenlenmiştir. TTK m.1187 maddesinde ise zarara kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelme ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiil veya ihmal içinde meydana geldiği ispatlandığı takdirde taşıyanın sınırlı sorumluluk hakkından faydalanamayacağı belirtilmiştir. TTK’nun 1088 maddesi uyarınca, Kaptan, bütün işlerinde, özellikle ifası kendisine düşen sözleşmelerin yerine getirilmesinde tedbirli bir kaptan gibi hareket etmek zorundadır. Yükle ilgili olanların menfaatlerini koruma yükümlülüğü altındadır. TTK nun 1112. Maddesi uyarınca, Kaptan, yolculuk esnasında yükle ilgili olanların menfaati gereği eşyanın en iyi şekilde korunması için mümkün olan özeni göstermekle yükümlü olduğu gibi, bir zararın önüne geçilmesi veya azaltılması için özel önlemlerin alınması gerektiğinde, yükle ilgililerin menfaatlerini göz önünde bulundurmakla zorunludur. Gerekirse ihtilaf konusu olayda da olduğu bu gibi durumlarda eşyayı tamamen veya kısmen boşaltmaya yetkilidir. Somut olayda emtianın hasar görmediği , emtianın taşınması sırasında ısıya bağlı olarak sızıntının meydana geldiği, gemi kaptanının emtiayı indirmesinde her hangi bir kusurunun bulunmadığı, akti taşıyana sigortalı tarafından emtianın taşınması esnasında dikkat edilmesi gereken ısı şartına dair doğrudan bilgilendirme yaptığının ispat edilemediği, sigortalı tarafından yanlış ... tercihi nedeniyle sızıntı ve akabinde hasarın meydana geldiği taşıyanların pervasızca hareketininde söz konusu olmadığı, açıklanan nedenlerle meydana gelen zarardan davalıların sorumluluğuna gidemilemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davalılar ... Ltd hakkındaki davanın REDDİNE, 2-3 numaralı davalı ... A.Ş. Hakkında açılan davada hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 6.945,66.TL den karar harcı olan 732,00.TL nin mahsubu ile fazla alınan 6.213,66.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE, 4-Davalı ... Ltd'nin yargı gider toplamı olan 425,00.TL'nin davacıdan alınıp işbu davalıya ÖDENMESİNE, 5-Davalılar vekilleri için takdir edilen 65.074,24.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara VERİLMESİNE, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/10/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır