İlk Derece Mahkemesi 2025/252 E. 2026/509 K.

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/252 Esas - 2026/509 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/252 KARAR NO : 2026/509 BAŞKAN : .... ÜYE :.... ÜYE : .... KATİP : .... DAVACILAR : 1- ... ... -... 2- ... ... - . 3- ... ... . VEKİLİ : Av. .... DAVALI : 1- ..... VEKİLLERİ : Av.... Av. ... DAVALI : 2- ... .... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 27/03/2025 KARAR TARİHİ : 24/06/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacılar vekili, 02/08/2019 tarihinde davalıların işleten, sürücü ve trafik sigortacısı bulunduğu araçla müvekkillerinin desteği ... ...'nın kullandığı motorsikletin kazaya karıştıklarını, davalı sürücü ve işletenin tam kusurlu bulunduğunu, müvekkillerinin desteğinin ölümüne neden olduğunu, müteveffa ... ...'nın, müvekkili davacı ... ...'nın üvey oğlu, müvekkili ... ...'nın öz kardeşi, diğer müvekkili ... ...'nın ise üvey kardeşi bulunduğunu, ... ...'nın ise, ..., ... ve ... ...’nın babası olup 2020 Nisan ayında vefat etmiş bulunduğunu, ... ...'nın ilk eşi ... vefat ettikten sonra müvekkil ... ... ile evlendiğini, hali hazırda ... ...'nın üvey oğlu müvekkili ... ...'nın vasisi olduğunu, anılan müvekkilinin engelli bulunduğunu, hayat boyu bakıma muhtaç olduğunu, müvekkilleriyle aynı evde yaşayan ... ...'nın sağlığında onlara düzenli maddi destek sağladığını, maddi ve manevi zararlarının doğduğunu ileri sürerek, her bir davacı için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat olmak üzere 3.000,00 TL, cenaze, hastane, def'in ve diğer masrafların sonradan ortaya çıkacak değer artışına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili ... ... için 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, her bir müvekkilinin yaşadığı derin acı, elem dikkate alınarak ayrı ayrı 500.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sürücü ve işletenden tahsiline karar verilmesine talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 03/06/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile müvekkili ... ... için maddi tazminat istemini 1.284.552,35 TL'ye, müvekkili ... ... için ise, 2.017.726,67 TL'ye çıkardıklarını, davalı sigorta şirketinin poliçe limitiyle sorumlu olması gerektiğini bildirmiştir. CEVAP :Davalı ... ... vekili, kusur iddiasını kabul etmediklerini, manevi tazminat isteminin fahiş bulunduğunu, davacıların destek iddiasını kanıtlamaları gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı vekili, kaza sonrası ölenin desteği dava dışı babası ... ...'ya ödeme yapıldığını, kabul etmemekle birlikte bakiye sorumluluğun 293.942,96 TL ile sınırlı olduğunu, manevi tazminatın teminat dışı bulunduğunu, kusur iddiasını kabul etmediklerini, müterafik kusurun dikkate alınmasının zorunlu olduğunu, destek olgusunun ispatının gerektiğini açıklayarak, davanın reddini savunmuştur. KANITLAR : 02/08/2019 tarihli kaza tespit tutanağı sunulmuştur. Müteveffa ... ...'nın veraset ilamı ibraz edilmiş, aile nüfus tablosu örneği çıkartılmış, kazada ölen bu kişinin, ... ... ile ... ...'nın çocukları olduğu, 21/5/1996 tarihinde doğduğu, annesi ... ...'nın öldüğü, babası ... ...'nın davacı ... ... ile 31/10/2013 tarihinde evlendiği, bu evlilikten baba bir kardeşi davacı ... ...'nın 30/04/2016 tarihinde doğduğu, diğer davacı ... ...'nın ise ölen ... ...'nın anne ve baba bir kardeşi bulunduğu, 22/10/1999 tarihinde doğduğu, ... ...'nın kaza sonrası 09/08/2019 tarihinde, babası ... ...'nın ise, daha sonra 27/04/2021 tarihinde öldüğü tespit edilmiştir. Hassa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/295 Esas sayılı dosyası celp edilmiş, davacı ... ...'ya, davacı ... ...'nın vasi olarak atandığı tespit edilmiştir. Arabuluculuk anlaşamama tutanakları sunulmuştur. Poliçe, ekleri ve oluşturulan hasar dosyası celbedilmiştir. Tarafların mali ve sosyal durumları araştırılmıştır. Davacılara rücuya esas ödeme yapılıp yapılmadığı SGK'dan sorulmuştur. Davalı işleten ve sürücünün yargılandığı kazaya dair Hassa 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/452 Esas sayılı dosyası celbedilmiştir. Husumete izin kararı sunulmuştur. Davacı tanıkları dinlenmiştir. Mahkememizce kusur uzmanı ve aktüer bilirkişiden oluşturulan heyetten rapor alınmış, bu raporda; davalı sigorta şirketinin trafik sigortacısı bulunduğu, işleten ve sürücü diğer davalının meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK'nın 46/a., 47/d. ve 84/b. maddelerinde düzenlenen kural ihlallerini işlemiş olduğunu, %100 oranında kusurlu bulunduğunu, davacılar desteği ... ...’nın meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlalinin tespit edilmediğini, kusur indirimi yapılmadığını, davacı ... ...’nın engelli olduğunun belirtildiğini, hukuki durumun takdiri Mahkemeye bırakılarak, davacı ... ...'nın müteveffa kardeşinden ve davacı ... ...’nın üvey oğlundan destek tazminatı alabileceğinin kabulüne göre destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığını, kardeş ... ... lehine 2.017.726,67 TL ve ... ... lehine 1.283.552,35 TL olmak üzere toplam 3.301.279,02 TL destekten yoksun kalma tazminatı tespitinin yapıldığını, kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçesi limitinin 390.000,00 TL olduğunu, poliçeden baba ... ... için 96.057,04 TL ödeme yapıldığından poliçede (390.000,00-96.057,04) 293.942,96 TL bakiye limitinin bulunduğunu, üvey anne ve engelli kardeş lehine hesaplanan toplam tazminatın (3.301.279,02) poliçe limitini aştığını, poliçe limitinin garameten dağıtılması sonrasında, davalı sigorta şirketinden kardeş ... ...’nın 179.656,60 TL ve üvey anne ... ...'nın ise 114.286,36 TL olmak üzere toplam 293.942,96 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin hesaplandığını, temerrüt koşullarının oluştuğunun kabulü halinde, davalı gerçek kişiden ... ...'nın 1.838.070,07 TL ve üvey anne ... ...’nın 1.169.265,99TL olmak üzere toplam 3.007.336,06 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin hesaplandığını, davacı tarafça, davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun tebliğ edildiği tarihi ispatlar posta alındısı bulunmadığından davalı sigorta şirketinin temerüt tarihinin belirlenemediğini, sayın Mahkemece sigorta şirketi aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde, kazaya sebebiyet veren .... plakalı aracın otomobil olduğunun tespit edildiği hususları görüş bildirilmiştir. GEREKÇE : Dava, haksız fiil nitelikli trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta davalıların işleten, sürücü ve trafik sigortacısı bulunduğu otomobil ile davacıların desteği olduğu ileri sürülen müteveffa ... ...'nın kullandığı motorsikletin 02/08/2019 tarihinde kazaya karıştıkları, bu kaza sonucu motorsiklet sürücüsünün öldüğü, davalı sürücü ve işleten hakkında kamu davası açıldığı, kazada tam kusurlu kabul edilerek mahkumiyetine karar verildiği, HAGB hükümlerinin uygulandığı, davacı ... ...'nın anne ve baba bir, davacı ... ...'nın ise baba bir kardeşi olduğu, ... ...'nın ise, ölenin babasının 31/10/2013 tarihinde evlenen ikinci eşi bulunduğu, ölenin kaza sırasında yaklaşık 21 yaşında olduğu, babası ... ...'nın ise, 54 yaşında 27/04/2021 tarihinde öldüğü, öncesinde babanın bu kaza nedeniyle davalı sigorta şirketinden destek tazminatı ödemesi aldığı, davacı ... ...'ya zihinsel engeli nedeniyle davacı ... ...'nın 29/11/2021 tarihi itibariyle vasi olarak atandığı, davacıların destek zararları ile manevi zararlarının doğduğunu ileri sürdükleri, davalıların ise, davaların reddini savundukları hususları uyuşmazlık konusu değildir. Çekişme, kazanın meydana gelmesinde kusur durumu, davacıların ileri sürdükleri destek zararları ile manevi zararlarının doğup doğmadığı, varsa tutarları, davalılardan tazmin koşullarının olup olmadığı yönlerinde toplanmaktadır. Davada davalılar, sürücü, işleten ve trafik sigortacısı sıfatıyla dava edilmişlerdir. Her haksız fiilde olduğu gibi fiil, kusur, zarar ve illiyet bağı davaların konusu olayda araştırılmalıdır. Trafik sigortası (ZMSS), motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğunun sınırı ise KTK’nın 92. maddesinde belirlenmiştir. Zarar gören üçüncü kişinin destek zararı ile def'in gideri de bu sigorta kapsamında yer almaktadır. Trafik sigortacısının sorumluluğu, kusur ve poliçe limitine göre tayin edilir. Kural olarak, manevi zarar, bu sigorta kapsamında değildir. İşleten, 2918 sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri uyarınca tehlike sorumluluğu hükümleri uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinden kaynaklı olarak üçüncü kişinin zararından sorumludur. Bu sorumluluk kapsamına, maddi ve manevi tazminat da dahildir. Sürücü ise, haksız fiil hükümlerine göre koşulları oluştuğunda zarar ile haksız fiil arasında nedensellik olduğunda, davacıların tüm zararlarından sorumlu olması gerekecektir. Destekten yoksun kalma tazminatı, 6098 Sayılı TBK'nın 53/3 maddesinde düzenlenmiş olup, ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu nedenle uğradıkları kayıplar olarak hükme bağlanmıştır. Kanun lafzından da anlaşılacağı şekilde, destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Yani haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse, anılan düzenlemeye dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Destek tazminatının, mirasla doğrudan bir ilişkisi yoktur. Destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için, öncelikle ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. HGK'nın 21/04/1982 Tarihli, 979/4-1528 Esas-412 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, TBK'nın 53. maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de nafaka hakkındaki hükümlere dayanır, sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. O halde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür. TBK'nın 56/2. maddesi uyarınca ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar ödenmesine karar verilebileceği düzenlenmiştir. Manevi tazminat, 22.06.1966 tarih ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda da etraflıca açıklandığı üzere, ne bir ceza ne de gerçek anlamda bir tazminattır. Zarar uğrayanın manevi ısdırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araçtır. Manevi tazminatın kapsamını takdir hakkı, kural olarak hakime aittir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, hak ve adalete uygun davranmalı, hukuk biliminden yararlanmalı, toplumun sosyal, ekonomik ve moral yapısını ve özellikle de somut olayın koşullarını gözetmelidir. Takdir edilecek tutar, bir yandan manevi acıları gidermeli, kamuoyu ve sosyal vicdanda kabul görmeli, diğer yandan ise zarar gören açısından zenginleşme aracı olmamalıdır. Dava konusu olayda iddia, savunmalar, kaza tespit tutanağı, davalı sürücü ve aynı zamanda işleten hakkındaki kamu davası, nüfus kayıtları, poliçe, hasar dosyası, kusur ve hesap bilirkişisi raporu, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamından, ölenin, davacılarla ve kendisinden sonra ölen babasıyla birlikte yaşadığı, davacı ... ... ile babasının evlilik yaptığı tarihte yaklaşık 17 yaşında bulunduğu, bu tarih ve kaza tarihi itibariyle anılan davacının asıl desteğinin kocası sayılması gerektiği, davacı ... ... ile doğrudan anne- çocuk ilişkisinin bulunmadığı, her ne kadar tanıklar ölenin aileye yardım yaptığını bildirmişler ise de doğrudan ve düzenli şekilde üvey annesine eylemli yardımdan bahsetmedikleri, defin gideriyle ilgili belge sunulmadığı, esasen tanıklarca da def'inin belediye yardımıyla yapıldığı yönünde açıklamalar yapıldığı, bu zarar kaleminin kanıtlanmadığı, öte yandan, kardeşlerin destek zararı talep etmesinin de yine eylemli ve düzenli olarak geçimi sağladığı iddiasının ispatına bağlı olduğu, kaza tarihi itibariyle kardeşlerin desteğinin babaları ve davacı ... bakımından annesi olduğu, bu tarih itibariyle destek iddiasının ispatının zorunlu bulunduğu, hayatın olağan akışına göre, sonradan ölen babasının ancak destek talep edebileceği, esasen davalı sigorta şirketinden de poliçe kapsamında destek tazminatı tahsil ettiği, sonraki gelişen durumların işbu davanın konusu olamayacağı, davacıların destek tazminatı talep etme koşullarının bulunmadığı sonucuna varılarak ayrı ayrı destek tazminatı taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. Dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli kusur raporu ile bu raporu destekleyen ceza yargılaması aşamasında alınan raporlardan, kazanın meydana gelmesinde davalı işleten ve sürücünün tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Yukarıda açıklamalar, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamından, davacı ... ... 31/10/2013 tarihinde ölen ... ...'nın babası ... ... ile evlenmiş ve aile oluşturmuştur. Bu evlilik tarihinde ölen henüz reşit değildir. Bu tarih itibariyle yaklaşık 13 yaşında olan ve engelli bulunan diğer davacı ... ... da mevcuttur. 2016 yılında da ... ... doğmuştur. Hep birlikte yaşama söz konusudur. Her ne kadar kocanın ölümünden sonra da olsa, davacı ... ..., ... ...'nın vasiliğini de üstlenmiş ve halen bakımını da yapmaktadır. Tüm bu veriler karşısında, davacı ... ... ile ölen arasında bir çeşit anne oğul bağı kurulmuş olduğu benimsenmiştir. O halde, kaza nedeniyle manen zarara uğradığı kabul edilmiştir. Keza, kardeşlerin, ağabeylerini kazada kaybetmesi nedeniyle manen zarara uğradığı iddiası, hayatın olağan akışına uygun bulunmuş, tüm davacıların manevi zararının doğduğu kabul edilmiş, olayın oluş tarihi, şekli, kusur durumu, paranın alım gücü, tarafların konumu, manevi tazminatın fonksiyonu ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davacı için ... ... için 100.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı yarı 250.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiş, davalı sürücü ve işleten ... ...'un, haksız fiil tarihi olan kaza günü itibariyle temerrüte düşeceği, aracın niteliği gereği yasal oranda temerrüt faiziyle sorumlu olacağı sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacıların maddi tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine, 1-a)Davalılar vekille temsil edildiğinden davacı ... ... yönünden 1.000,00 TL, davacı ... ... yönünden 45.000,00 TL ve davacı ... ... yönünden 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine, 2-Davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, davacı ... ... için 100.000,00 TL, davacı ... ... için 250.000,00 TL ve diğer davacı ... ... için 250.000,00 TL manevi tazminatın kazanın meydana geldiği 02/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ...’dan tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminatın reddine, 2-a)492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, davacıların adli yardımdan yararlanması nedeniyle alınması gereken 40.986,00 TL nispi karar ve ilam harcı ile 732,00 TL başvuru harcının davalı ... ...'dan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 2-b)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... ... yararına kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ...'dan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren bu davacıya verilmesine, 2-c)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... ... yararına kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ...'dan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren bu davacıya verilmesine, 2-d)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... ... yararına kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ...'dan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren bu davacıya verilmesine, 3-Arabuluculuk aşamasında harcanan 4.600,00 TL giderin davacılardan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 4-Davacıların adli yardımdan yararlanması nedeniyle suç üstü ödeneğinden karşılanan 6.200,00 TL adli tıp gideri, 10.000 TL bilirkişi ücreti, 1.024,00 TL posta/tebligat gideri olmak üzere toplam 17.224,00 TL yargılama giderinden davanın maddi ve manevi tazminat davası oluşu ve manevi tazminatın kısmen kabulü dikkate alınarak takdiren 1/2 oranında hesaplanan 8.612,00 TL'nin davacılardan, 8.612,00 TL'nin davalı ... ...'dan tahsili ile Hazineye irad kaydına, Dair, davacılar vekili ile davalı ... Sigorta vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 24/06/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan ... E_İmzalı Üye .... E_İmzalı Üye ... E_İmzalı Katip .... E_İmzalı