İlk Derece Mahkemesi 2025/128 E. 2026/814 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/128 Esas KARAR NO : 2026/814

DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/02/2025 KARAR TARİHİ : 06/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı firma tarafından akdedilen sözleşme kapsamında üzerine düşen tüm yükümlülükler eksiksiz bir şekilde yerine getirildiğini, fakat davalı tarafça ifa yükümlülüğü zamanında yerine getirilmemiştir. Sözleşmede "İşin Süresi" başlıklı 6. Maddesinde açıkça ifade edildiği üzere "Sözleşmenin imzalanması, peşinatın ödenmesi ve arsa ödemeye esasa çek, bono gibi kambiyo senetlerinin şirkete teslim tarihinden itibaren 6 ay içinde çalışır halde teslim edilecektir." denildiğini, fakat davalı tarafça, müvekkili tarafından ödeme yükümlülüğü 30.11.2023 tarihinde 23.287,50 USD olarak yerine getirilmesine rağmen 30.10.2024 tarihine kadar asansörün kurulumu gerçekleştirmediğini, ifa yükümlülüğü yerine getirilmediğini, davalı tarafça sözleşmede kararlaştırılan edimlerin vaktinde yerine getirilmemesi ve sürecin sürüncemede bırakılması sebebiyle taraflarınca ... 21. Noterliği ... tarihli ... Yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, açıklanan bu nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla geç teslimden kaynaklı olarak kira kaybına ilişkin (gecikme tazminatı) HMK m.109 kapsamında şimdilik 5.000,00 TL'nin, gecikme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili talebimizin kabulünü, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ...Parsel projesinde ... bulunan işyerine 2 adet asansör temin ve tesisine ilişkin 67.500,00USD+KDV bedelin ödenmesi kaydıyla 27.11.2023 tarihli sözleşme akdedildiğini, davacı tarafın beyan etmiş olduğu gecikme, müvekkili şirket kusurundan kaynaklanan bir gecikme olmayıp, davacı tarafın edimlerini yerine getirmemesi sebebiyle gerçekleştiğini, davacı tarafın sözleşmedeki teslim süresinin öncelikli şartlarını düzenleyen madde 6.1, 6.2, 6.3 deki şartlar ve sözleşme kapsamındaki diğer yükümlülükleri, gereğince ödeme zamanında ve gereği gibi yerine getirilmediğini, taraflar arasında akdedilen iş sözleşmesinin tarihi 27.11.2023 olup sözleşmenin 6.3 maddesinde açıkça yazıldığı üzere davacı tarafın sözleşme konusu kuyu teslimlerinin en geç 5 hafta içinde Şirket'e eksiksiz olarak teslim edilmesi davacı tarafın sorumluluğunda olduğunu, ancak davacı tarafın kuyu teslim formundan görüleceği üzere 29.04.2024 tarihinde teslimi gerçekleştirmiş olup sözleşme konusu kuyu teslimlerini geciktirdiğinini, davacı tarafın ödeme yükümlülüğünü ve diğer sözleşmesel yükümlülüklerini belirtilen sürede yerine getirmemesi sonucunda teslim süresi geçersiz hale geldiğini, açıklanan bu nedenlerle; davacının huzurda açılan davasının reddi ile yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesini, talep etmiştir. DELİLLER: Bilirkişi Raporu, BA/BS formları, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, sözleşmeye aykırılık nedeni ile gecikme tazminatının tazmini davasıdır. Taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği davalı yanca asansörlerin geç teslim edilmesi nedeniyle gecikme tazminatı talebi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davalı yanca kuyu tesliminin geç yapılması nedeniyle gecikme yaşandığı savunularak davanın reddi istenilmiştir. Taraflar arasında imzalanan 27.11.2023 tarihli sözleşmenin 6.1 maddesinde; "Sözleşmenin imzalanması, peşinatın ödenmesi ve varsa ödemeye esas çek, bono gibi kambiyo senetlerinin şirkete (davalıya) teslim tarihinden itibaren 6(Altı) ay içinde çalışır halde teslim edilecektir." şekline olduğu; sözleşmenin 6.2 maddesinde ise davacı işsahibi tarafından ünitelerin montaj kuyu yerlerinin en geç 5 hafta içinde davalı yükleniciye teslim edileceğinin kabul edildiği görülmektedir. Davalının 30.10.2024 tarihine kadar asansörün kurulumu gerçekleştirmediği iddiası ile davacı tarafından ...tarihinde ... 21. Noterliği’nden davalıya gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin çekildiği görülmüştür. Taraflarca sözleşme gereği edimlerini yerine getirip getirmedikleri, davalının malın tesliminde kusurlu olup olmadığı ile varsa davacının alacağının olup olmadığı hususlarında tespit yapılması için hazırlanan 21/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "Sözleşmenin 4. maddesinde eser bedelinin %30’unun peşinat-avans ödemesi olarak sözleşmenin imza tarihinde (27.11.2023 tarihinde) ödeneceği kararlaştırılmış olsa da dosyaya sunulan ... Bankası dekontu incelendiğinde işsahibi davacı tarafından 30.11.2023 tarihinde davalı yükleniciye 23.287,50USD. ödendiği; başka bir ifadeyle eğer davacı işsahibi tarafından vadesinde borcun ifa edildiği, ayrıca sözleşmede kararlaştırılan diğer edimleri/hazırlık fiillerini de ifa ettiği kabul edilir ise bu durumda sözleşmenin 6. maddesinde kararlaştırılan “belirli vade” uyarınca 30.05.2024 tarihinde (yani peşinatın ödenmesinden itibaren 6 ay içinde) davalı yüklenicinin teslim borcunun muaccel hale geleceği; dosya kapsamı incelendiğinde ise davalı yüklenici tarafından üstlenilen asansör imalatının en geç 30.05.2024 tarihinde teslim edildiğini gösteren bir delile ise rastlanmadığı; Eser sözleşmesi tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olmakla eğer - davacı işsahibi tarafından sözleşmede kararlaştırılan ödemelerin vadesi geldiğinde yüklenici davalıya yapıldığı; davalı yüklenicinin ise eseri teslim borcunda borçlunun temerrüdüne düştüğü, ayrıca gecikmenin de davacıdan kaynaklanmadığı tespit edilir ise ancak bu durumda, TBK m. 125 hükmü gereğince olumlu (müspet) zarar kapsamında işsahibi davacının, geç teslimden dolayı uğradığı kira kaybını talep edebileceği, 27.11.2023 tarihinde imzalanan sözleşmenin 6.3 maddesinde davacı işsahibi tarafından ünitelerin montaj kuyu yerlerinin en geç 5 hafta içinde davalı yükleniciye teslim edileceğinin kabul edildiği; dosya kapsamına sunulan 29.04.2024 tarihli Saha İlerleme ve Kuyu Teslim Kontrolü Formu incelendiğinde 29.04.2024 tarihinde davacı tarafından davalıya karşı kuyu tesliminin yapıldığı; dolayısıyla sözleşmenin 6.2 maddesine göre davacı yüklenici tarafından hazırlık fiili olarak kuyu yerlerinin geç tesliminden davalının sorumlu olmadığı; ayrıca sözleşmenin 6.1, 6.2, 6.4 ve 8. maddelerinde davacı tarafından üstlenilen fiillerin yerine getirildiğinin açıkça tespit edilemediği; hal böyle olmakla gecikmenin davalı yükleniciden kaynaklanmadığı kanaatine varıldığı, heyetimizde kira bedelini hesaplama yönünden uzman bilirkişinin bulunmaması nedeniyle kira bedeline ilişkin bir hesaplamanın da yapılmasının mümkün olmadığı," bildirilmiştir. Dava dosyasına gayrimenkul değerleme alanında uzman ve inşaat mühendisi bilirkişi de eklenmek suretiyle tarafların itiraz ve beyanları kapsamında hazırlanan 02/06/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda; "Sözleşmede kararlaştırılan diğer edimleri/hazırlık fiillerini de ifa ettiği kabul edilir ise bu durumda sözleşmenin 6. maddesinde kararlaştırılan “belirli vade” uyarınca 30.05.2024 tarihinde (yani peşinatın ödenmesinden itibaren 6 ay içinde) davalı yüklenicinin teslim borcunun muaccel hale geleceği; dosya kapsamı incelendiğinde ise davalı yüklenici tarafından üstlenilen asansör imalatının en geç 30.05.2024 tarihinde teslim edildiğini gösteren bir delile ise rastlanmadığı; Eser sözleşmesi tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olmakla eğer davacı işsahibi tarafından sözleşmede kararlaştırılan ödemelerin vadesi geldiğinde yüklenici davalıya yapıldığı; davalı yüklenicinin ise eseri teslim borcunda borçlunun temerrüdüne düştüğü, ayrıca gecikmenin de davacıdan kaynaklanmadığı tespit edilir ise ancak bu durumda, TBK m. 125 hükmü gereğince olumlu (müspet) zarar kapsamında işsahibi davacının, geç teslimden dolayı uğradığı kira kaybını talep edebileceği; Sözleşme 27.11.2023 tarihinde imzalandığından ve asansör montajına başlanabilmesi için Davacı Şirket ilk ödemeyi 30.11.2023 tarihinde yaptığından, ödeme tarihi esas alınmıştır. Davalı firmaya kuyu teslimini de sözleşmenin 6.3 maddesi gereği (5 hafta içinde) en geç 04.01.2024 tarihine kadar yapması gerekmektedir. Kuyunun kararlaştırılan tarihten 34 gün sonra 08.02.2024 tarihinde Davalıya tesliminin yapıldığı anlaşılmıştır. Bu geç teslimde sözleşmenin 6.2 maddesine göre davalı firmanın sorumluluğu bulunmamaktadır. Yukarıda belirtilen tarihler dikkate alındığında kuyunun Davalı firmaya teslim tarihi 08.02.2024 olduğundan, Sözleşme gereğince 6 ay sonra 08.08.2024 tarihinde Davacı firmaya teslim edilmesi gerekecektir. ...A.Ş. tarafından da 30.10.2024 tarihinde 800kg ve 1125 kg kapasiteli asansörlerin teslim alındığı anlaşılmıştır. Davalı asansör firmasının teslim etmesi gereken tarih 08.08.2024 ile teslim ettiği tarih 30.10.2024 olduğuna göre Davalı firmaya 2 ay 22 gün geç teslim ettiği görülmektedir. 27.11.2023 tarihinde imzalanan sözleşmenin 6.3 maddesinde davacı işsahibi tarafından ünitelerin montaj kuyu yerlerinin en geç 5 hafta içinde davalı yükleniciye teslim edileceğinin kabul edildiği; dosya kapsamına sunulan 29.04.2024 tarihli Saha İlerleme ve Kuyu Teslim Kontrolü Formu incelendiğinde 29.04.2024 tarihinde davacı tarafından davalıya kuyu tesliminin yapıldığı; dolayısıyla sözleşmenin 6.2 maddesine göre davacı yüklenici tarafından hazırlık fiili olarak kuyu yerlerinin geç tesliminden davalının sorumlu olmadığı; ayrıca sözleşmenin 6.1, 6.2, 6.4 ve 8. maddelerinde davacı tarafından üstlenilen fiillerin yerine getirildiğinin açıkça tespit edilemediği; hal böyle olmakla gecikmenin davalı yükleniciden kaynaklanmadığı kanaatine varıldığı, Ancak -aksi halde- eğer gecikmenin davalıdan kaynaklandığı kabul edilir ise (davacının dava dilekçesinde, geç teslim nedeniyle bağımsız bölümlerden elde edeceği kira bedelinin aylarca elde edemediğinden bahisle kira kaybına ilişkin (gecikme tazminatı) olarak şimdilik 5.000TL'nin ödenmesini talep ettiği görülmekle) Dava konusu asansör konusunda taraflar arasında sözleşme 27.11.2023 tarihinde imzalandığından ve asansör montajına başlanabilmesi için Davacı Şirket ilk ödemeyi 30.11.2023 tarihinde yaptığından, ödeme tarihi esas alınmıştır. Davalı firmaya kuyu teslimini de sözleşmenin 6.3 maddesi gereği (5 hafta içinde) en geç 04.01.2024 tarihine kadar yapması gerekmektedir. Kuyunun kararlaştırılan tarihten 34 gün sonra 08.02.2024 tarihinde Davalıya tesliminin yapıldığı anlaşılmıştır. Bu geç teslimde sözleşmenin 6.2 maddesine göre davalı firmanın sorumluluğu bulunmamaktadır. Yukarıda belirtilen tarihler dikkate alındığında kuyunun Davalı firmaya teslim tarihi 08.02.2024 olduğundan, Sözleşme gereğince 6 ay sonra 08.08.2024 tarihinde Davacı firmaya teslim edilmesi gerekecektir. Davacı ...Tic. A.Ş. tarafından da 30.10.2024 tarihinde 800 kg ve 1125 kg kapasiteli asansörlerin teslim alındığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak; Davalı asansör firmasının teslim etmesi gereken tarih 08.08.2024 ile teslim ettiği tarih 30.10.2024 olduğuna göre Davacı firmaya 2 ay 22 gün geç teslim ettiği," kanaati bildirilmiştir. Mahkememizce bilirkişi heyetinden kuyu tesliminin davacı tarafından 08/02/2024 tarihinde mi 29/04/2024 tarihinde mi yapıldığı hususunda ek rapor alınmasına karar verilmiş ve hazırlanan 09/09/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda; "Dosyaya sunulan 29.04.2024 tarihli Saha İlerleme ve Kuyu Teslim Kontrolü Formu incelendiğinde, Davacı iş sahibi tarafından montaj sahalarının kuyu teslimlerinin gecikmeli olarak, 29.04.2024 tarihinde yapıldığı," bildirilmiştir. Bilirkişi raporunda detayı ile belirtildiği üzere, asansörlerin geç teslimin davalıdan kaynaklanmadığı, davacı yanca kuyu tesliminin 29.04.2024 tarihinde yapıldığı ve davalı yanca asansörlerin 30.04.2024 tarihinde teslim edildiği, 1 günlük gecikmenin piyasa şartları ve genel ticari hayat kapsamında makul olduğu ve davacının talep edebileceği gecikme zararının bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 116,60 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 5.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı 06/10/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır