İlk Derece Mahkemesi 2025/127 E. 2026/105 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2025/127 Esas - 2026/105 Karar T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/127 KARAR NO : 2026/105

... DAVA : Rücu Davası (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/05/2024 KARAR TARİHİ : 20/02/2026 G.K. YAZIM TARİHİ : 17/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan; Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücu Davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir. I) DAVA : Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; dava dışı işçi ...'nun 12/01/2024 tarihli dilekçesi gereğince sözleşmesinin 31/12/2023 tarihi itibariyle yenilenmediği ve bu bildirimin kendisine alt işverenler tarafından 29/12/2023 tarihinde kendisine tebliğ edildiği; akabinde işten ayrıldığı; dava dışı işçinin, kıdem tazminatının kendisine ödenmesi talebinde bulunduğu; müvekkili kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde dava dışı işçiye doğrudan müvekkili kurum tarafından kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı; müvekkili kurumun sorumluluğunun başvuran işçiye karşı olan bir sorumluluk olduğu; iç ilişkideki sorumluluğun 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 167. maddesinin 2. fıkrası uyarınca rücu ilişkisi olduğu; müvekkili kurum ile davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi hükümleri incelendiğinde müvekkili kurumun işçilik alacakları dolayısıyla tazminat ödemek zorunda kalması halinde ödediği borcun tamamını sözleşme akdettiği taraftan isteyebileceği; davalıların sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının tamamen kendilerine ait olduğu; davalı şirketlerin kıdem tazminatı ödenmesi dolayısıyla kendi sözleşme sürelerine isabet eden çalışma süresi ile sınırlı olarak sorumlu oldukları ve arabuluculuk dosyasında davalılarla anlaşılamadığı beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava dışı işçiye ödenen 101.533,37.-TL kıdem tazminatı ve 776,53.-TL damga vergisi olmak üzere toplam 102.309,90.-TL'nin ayrı ayrı ödeme tarihinden (31/01/2024) itibaren işletilecek sözleşmede belirlenen faizi veya bir hüküm belirtilmemişse ticari faizi ile birlikte davalılardan sorumlu oldukları miktarlar kadar rücuen tahsiline ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. II) CEVAP : Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davalıların....mahkemelerinin yetkili kılındığı, bu nedenle.... mahkemelerinin yetkisiz olduğu; davanın zamanaşımına uğradığı; taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ve eki niteliğindeki genel şartnameye bakılmadığı; sözleşmenin 7.1. maddesinde sözleşmeye dahil olan giderler arasında kıdem tazminatının hariç tutulduğu; Genel Şartnamenin 8.3 maddesinde yüklenicinin kıdem tazminatı hariç özlük haklarını karşılamak ve ödemek zorunda olduğunun açıkça belirtildiği; emsal mahkeme kararlarında kıdem tazminatının hariç tutulması nedeniyle alt işverenlerin sorumlu olmayacağının ve asıl işverenin tümüyle sorumlu olacağının belirtildiği; dava konusu hizmet sözleşmesinde teklif birim fiyatın unsurları arasında kıdem tazminatının yer almadığı; 6552 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonucunda hizmet alımı ihalelerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatlarının asıl işveren olan kamu kurumunca ödenmesi esasının getirildiği ve hizmet alımı şeklindeki kamu ihalelerinde işyerinin devrinin söz konusu olmadığı beyan edilmiş olup; davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. III) DELİLLER : .... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası. .... Tarafından Verilen 24/10/2024 Tarihli, .... Karar Sayılı Yetkisizlik Kararı. .... Tarafından Düzenlenen 28/02/2025 Tarihli ...Hizmet Dökümü Belgesi. Taraflar Arasında Akdedilmiş Hizmet Alım Sözleşmeleri. Avukat ... Tarafından Düzenlenen 17/09/2025 Tarihli Bilirkişi Raporu. Avukat ... Tarafından Düzenlenen 24/11/2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporu.

IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti : Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı .... Müdürlüğü ("davacı kurum" olarak anılacaktır) tarafından, davalılar ........'ye ("davalılar" olarak veya münferiden unvanlarıyla anılacaklardır.) yönelik açılan Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücu Davası olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında; "dava konusu hizmet alım sözleşmelerinin akdedilmiş olduğu; dava dışı işçi ...'nun ilgili sözleşme dönemlerinde davalı şirketler bünyesinde çalışmış olduğu ve davacı kurum tarafından dava dışı işçiye kıdem tazminatı ödemesinin gerçekleştirilmiş bulunduğu" hususlarında uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda uyuşmazlığın konusunun; öncelikle dava konusu alacağın zamanaşımına uğramış olup olmadığı; bunu müteakiben taraflar arasında akdedilmiş bulunan hizmet alım sözleşmeleri uyarınca; dava dışı işçi ....kıdem tazminatı ile ilgili olarak davacı kurum tarafından ödenmek zorunda kalındığı belirtilen 101.533,37.-TL kıdem tazminatı ve 776,53.-TL damga vergisi olmak üzere toplam 102.309,90.-TL'nin, davalı şirketlerin sorumluluğunda bulunup bulunmadığı; bulunmakta ise sözleşme dönemleri doğrultusunda sorumlu bulundukları tazminat miktarları ile faiz oran ve miktarlarının yanı sıra temerrüt tarihlerinin tespiti hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır. b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi : Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu ve 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında da eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında .... yönelik olarak) "yetki ilk itirazında bulunulduğu" ve Mahkemelerince verilen yetkisizlik kararı akabinde, dosyanın Mahkememize gönderildiği; bununla birlikte tahkim ilk itirazında bulunulmadığı anlaşılmakla, ilk itirazlar hususunda Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır. c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme : Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında; davacı tarafından, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı ve damga vergisinin, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri uyarınca ilgili dönemlerde işçiyi çalıştıran davalı alt işverenlerden rücuen tahsiline karar verilmesinin talep edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında ise özetle; zamanaşımı itirazında bulunulduğu; imzalanan hizmet alım sözleşmesi ve teknik şartname uyarınca kıdem tazminatının sözleşme giderlerine dahil edilmeyerek açıkça hariç tutulduğu ve bu nedenle müvekkili şirketlerin kıdem tazminatı ödemelerinden sorumlu tutulamayacağı beyan edilerek davanın reddine karar verilmesinin talep edilmiş olduğu anlaşılmıştır. c.1) Bilirkişi İncelemesi : Mahkememizce, rücuya konu olan ve tespiti talep edilen alacağın varlığı ve miktarı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. i. Bilirkişi .... Tarafından Düzenlenen 17/09/2025 Tarihli Bilirkişi Raporu : Anılan bilirkişi raporu kapsamında; davacı kurum ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ile ekleri niteliğindeki teknik şartnamelerin incelendiği; sözleşmelerin 7. maddesinde "Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler" başlığı altında ve teknik şartnamelerin 8. maddesinde işçinin özlük hakları belirtilirken (kıdem tazminatı hariç) ibaresine yer verildiği; dava dışı işçi .... 31/01/2024 tarihinde 101.533,37.-TL kıdem tazminatı ve 776,53.-TL damga vergisi ödemesi yapıldığı; ....hizmet dökümü uyarınca işçinin 09/04/2019-31/05/2019 tarihleri arasında ... bünyesinde, 01/06/2019-31/12/2021 tarihleri arasında ... bünyesinde, 01/01/2022-31/12/2023 tarihleri arasında ise ... İş Ortaklığı bünyesinde çalıştığı; 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı; sözleşmelerdeki (kıdem tazminatı hariç) ibaresi dikkate alınarak 1. alternatife göre davalı yüklenicilerin sorumlu olmayacakları yönünde kanaat oluşması halinde davacının rücu hakkı bulunmadığı; 2. alternatife göre işçinin çalışma süreleri oranlanarak hesaplama yapıldığında ....'un 3.140,91.-TL,...'un 55.943,06.-TL, .... İş Ortaklığı'nın ise 43.225,93.-TL'den sorumlu olabileceği hususlarının rapor edildiği anlaşılmıştır. 17/09/2025 tarihli bilirkişi raporuna yönelik olarak; davacı vekili tarafından .... belgelerinin doğrulatılmaya çalışılmasının yanlış olduğu; dava dışı işçinin sendikalı olduğunu gösterir belgenin aksini ispat yükünün davalılarda olduğu; sözleşmedeki kıdem tazminatı hariç kısmının kanunun emredici hükümleri karşısında geçersiz olduğu; kıdem tazminatı ve damga vergisinin iki ayrı kalem olarak ayrılmasının uygun olmadığı ve hesaplamada küçük teknik hatalar bulunduğu" gerekçeleriyle itiraz edilmiş olup; davalılar vekili tarafından ise "kıdem tazminatından alt yüklenicilerin sorumlu olmayacağı yönündeki kanaate katılındığı; sözleşme ve teknik şartnamelerde kıdem tazminatının açıkça hariç tutulduğu; davanın zamanaşımına uğradığı" beyanlarında bulunulduğu görülmüş olup; Mahkememizin 30/09/2025 tarihli ara kararı kapsamında davacı vekilinin itiraz ve beyanlarının her birinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi ve cevaplandırılması gerekçeleriyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir. ii. Bilirkişi ... Tarafından Düzenlenen 24/11/2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporu : Anılan bilirkişi ek raporu kapsamında; davacı vekilinin itirazlarının değerlendirildiği; ... belgelerine ilişkin itirazın kök raporda zaten davacının sunduğu cetvel dikkate alınarak 35 gün üzerinden hesaplama yapılarak karşılandığı; sözleşmedeki (kıdem tazminatı hariç) ibaresinin geçersizliği iddiasına ilişkin hukuki nitelendirme ve delillerin takdirinin Mahkemeye ait olması sebebiyle kök raporda alternatifli hesaplama yapıldığı; damga vergisinin ve kıdem tazminatının ayrı ödenmesi nedeniyle ayrı gösterildiği ancak yüklenicilerin sorumlulukları tablosunda toplam miktarın da belirtildiği; kök raporun sonuç kısmında ...ın sorumlu olduğu miktarın sehven 45.225,93.-TL yazıldığı, bu tutarın 43.225,93.-TL olması gerektiği hususlarının rapor edildiği anlaşılmıştır. 24/11/2025 tarihli bilirkişi raporuna davacı vekili tarafından sunulan dilekçe kapsamında, "sözleşmedeki kıdem tazminatı hariç ibaresinin kanunun emredici hükümlerine aykırı ve geçersiz olduğu; müvekkili kurumun rücuen alacak talebinde bulunamayacağı ifadesinin kabul edilemez olduğu" gerekçeleriyle itiraz edildiği; davalılar vekili tarafından ise 11/12/2025 tarihinde sunulan dilekçe kapsamında "bilirkişi ek raporundaki yüklenicilerin sorumlu olmayacakları yönündeki kanaate katılındığı; taraflar arasındaki sözleşme ve şartnamelerde kıdem tazminatının açıkça hariç tutulduğu; davanın reddi gerektiği" beyanlarında bulunulduğu anlaşılmıştır.

iii. Bilirkişi Kök ve Ek Raporlarına Yönelik İtirazların Değerlendirilmesi: Mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporlarına yönelik olarak davacı vekili tarafından "TİS belgesinin ispat yükünün davalılarda olduğu" hususunda sunulan itirazın değerlendirilmesinde; HMK'nın 190/1. maddesinde belirtilen "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." hükmü dikkate alınarak, itirazın yerinde olmadığı; yine davacı vekili tarafından "alternatifli raporlamanın hatalı olduğu" hususlarında sunulan itirazın değerlendirilmesinde, bilirkişinin hukuki uyuşmazlığı çözme görevinin ve yetkisinin bulunmaması ve teknik hesaplama yükümlülüğü altında bulunması nedeniyle yapılan teknik hesaplamanın yerinde olduğu gerekçesiyle itirazın yerinde olmadığı ve son olarak davacı vekili tarafından "kıdem tazminatı ve damga vergisinin ayrılmaması gerektiği" hususunda sunulan itirazın değerlendirilmesinde ise, bilirkişinin her iki kalemi hem ayrı ayrı hem de toplam olarak göstermek suretiyle şeffaf bir teknik tablo oluşturduğu ve bu hususta bilirkişinin takdir yetkisi bulunmadığı gerekçeleriyle, söz konusu itirazın da yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. iv. Bilirkişi Kök ve Ek Raporları İle İlgili Nihai Değerlendirme: Bilirkişi kök ve ek raporları birlikte incelendiğinde; kendi içlerinde veya birbirleriyle herhangi bir çelişki barındırmadıkları; kök raporun sonuç kısmında sehven yazılan bir rakamın (45.225,93.-TL) ek raporla (43.225,93.-TL olarak) doğru bir şekilde düzeltilmiş olduğu; söz konusu raporların uyuşmazlığın çözümü için yeterli tespitte bulunduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu hizmet alım sözleşmelerinden alınan verilerin (özellikle 7. ve 8. maddelerdeki "kıdem tazminatı hariç" ifadeleri ile çalışma süreleri) raporlara sağlıklı bir şekilde aktarılmış olduğu; dosya kapsamında sunulan ... hizmet dökümleri, ödeme dekontları ve sözleşmelere tam uyum içinde oldukları; işçi çalışma sürelerinin dikkate alınması suretiyle yapılan oranlamalar ile matematiksel hesaplamaların doğru olduğu anlaşılmakla; söz konusu bilirkişi kök ve ek raporlarının hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli oldukları kanaatine varılmıştır. c.2) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme : Mahkememiz nezdinde görülmekte olan davada uyuşmazlık; davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödemek zorunda kaldığı kıdem tazminatının, işçiyi çalıştıran davalı alt işverenlere (yüklenicilere) rücu edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır. İş hukuku mevzuatı uyarınca, asıl işveren ile alt işveren işçinin işçilik alacaklarından (kıdem tazminatı dahil) işçiye karşı müteselsilen sorumlu olsalar da; asıl işveren ile alt işveren arasındaki "iç ilişkide" rücu hakkının kapsamı, taraflar arasında serbest iradeleriyle imzalanan sözleşme hükümlerine göre belirlenmelidir. Taraflar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmelerinin 7. maddesinde ve ayrılmaz parçası olan Teknik Şartnamelerin 8. maddesinde yüklenicinin sorumlulukları sayılırken (kıdem tazminatı hariç) ibaresine açıkça ve ısrarla yer verildiği ve bu durumun, davacı kurum tarafından hazırlanan sözleşme ve ihale şartnamesinde, kıdem tazminatının yüklenici firmaların maliyet hesaplamalarına dahil edilmediğini ve bu riskin açıkça asıl işveren (davacı) üzerinde bırakıldığını gösterdiği ve tacir olan davalı şirketlerin maliyetlerine yansıtmadıkları ve sözleşme ile açıkça sorumlu tutulmadıkları bir kalemden iç ilişkide sorumlu tutulmaları, sözleşme serbestisi ilkesine ve ahde vefa kuralına aykırılık teşkil edeceği kanaatiyle (taraflar arasındaki sözleşme hükümleri incelendiğinde, davalı yüklenici alt işveren şirketlerin dava dışı işçinin kıdem tazminatı tutarından sorumlu olmayacaklarının ve bu konudaki tüm mali sorumluluğun asıl işveren davacı kurum üzerinde kaldığının tespiti nedeniyle) davanın reddine dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir. Bunun yanı sıra her ne kadar davacı vekili tarafından, İş Kanunu'nun emredici hükümleri gereğince bu ibarenin geçersiz olduğu iddia edilmiş ise de; İş Kanunu'nun ilgili hükümlerinin "işçinin korunması" amacıyla dış ilişkiyi düzenlemekte olması ve tacirler arasındaki rücu mekanizmasını düzenleyen iç ilişkide sözleşme hükümlerinin öncelikli olması hususları dikkate alınarak, davacı vekili tarafından ileri sürülen işbu görüş yerinde görülmemiştir. V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle) 1) Davanın REDDİNE, 2) Karar ve İlâm Harcı : a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 732,00.-TL peşin harç miktarı ile ilgili olarak; davacı tarafından 1.747,20.-TL yatırılmış bulunduğu anlaşıldığından; fazla yatırıldığı tespit olunan 1.015,20.-TL harcın, kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde yatırana İADESİNE, b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 732,00.-TL peşin harç, 427,60.-TL başvurma harcı ve 60,80.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.220,40.-TL harcın; davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA, 3) Yargılama Gideri ve Gider Avansı : a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan yargılama giderlerinin, davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA, b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00.-TL arabuluculuk ücretinin, davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde; HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE, 4) Vekâlet Ücreti : Davalıların, kendilerini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3, 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce reddine karar verilen 102.309,90.-TL üzerinden) takdir edilen 45.000,00.-TL vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalılara ÖDENMESİNE,

Dair; davacı ve davalılar .... vekilinin yüzüne karşı; işbu kararın kendilerine tebliğinden itibaren (2) HAFTA içerisinde (Mahkememiz'e veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak suretiyle) HMK'nın 391/3. ve 345. maddeleri uyarınca .... kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/02/2026 ..... ¸ ¸ Gerekçeli Karar