İlk Derece Mahkemesi 2025/1111 E. 2026/875 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/1111 Esas - 2026/875 T.C. KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/1111 Esas KARAR NO : 2026/875

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : 1- VEKİLİ : Av. DAVALI : 2- DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 11/11/2024 KARAR TARİHİ : 30/09/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 30/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılardan Uğur Elbay'ın sevk ve idaresindeki 26 AFT 262 plakalı kamyonun, Dündar Taşer Caddesini takiben gelerek Alparslan Türkeş Bulvarı kavşağına girişi yaptığı sırada, aracın sol arka teker üst kısımlarına, Gesi istikametinden Alparslan Türkeş Bulvarını takiben gelerek Siva Bulvarı istikametine seyreden müvekkile ait araç olan 38 P 0791 plakalı aracın ön kısımlarıyla çarpması sonucu iki araçlı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, oluşan bu kazada 26 AFT 262 plakalı araç sürücüsü Uğur Elbay'ın kavşağa girişte geliş istikametinde DUR levhası olmasına rağmen müvekkile ait araca ilk geçiş hakkı tanımadığından Karayolları Trafik Kanunu'nun ihlal edildiğini, kaza mahallinde kolluk görevlilerince düzenlenen kaza tespit tutanağında davalının tam kusurlu olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin haksız fiil tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve lehlerine hükmedilecek vekalet ücreti ile beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep ve dava edilmiştir.

CEVAP: Davalılardan Münteha Gülsüm vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davada müvekkili Münteha Gülsüm ün Hüma Grup Lojistik Ticaret ünvanı ile yük taşımacılığı ve lojistik ile faaliyet sürdürdüğünü, davacının da Ata Site Yönetim Turizm Taşımacılık San.ve Tic. Ltd. Şti de faaliyet gösterdiğini, görevsizlik taleplerinin bulunduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğu, müvekkili şirkete ait ve diğer davalı Uğur Elbay sevk ve idaresinde bulunan 26 AFT 262 plakalı araç ile 30/07/2024 tarihinde Alparslan Türkeş Bulvarı kavşağına girişinde seyir halinde iken davacıya ait 38 P 0791 plakalı araç ile aralarında maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili şirket aracının kamyon tipi ticari araç olması sebebiyle araçta aracın katedilen mesafe ve hızını ölçen takograf cihazının bulundurulmasının zorunlu olmasından dolayı müvekkilinin kaza anındaki hızının kayıt altına alındığını ve kaza anında hızının 35-50 km olduğunu, bu nedenlerle davacının haksız ve hukuka aykırı ihtiyati haciz taleplerinin reddini, müvekkili şirket aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen davanın usulden reddini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. Davalılardan Uğur Elbay'ın cevap dilekçesi sunmadığı ve böylece HMK madde 128 gereği bütün vakaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır. YARGILAMA VE GEREKÇE Dava, Dava, trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasar nedeniyle, ikame araç bedelinin davalıdan tazmininden ibarettir. Eskişehir Defterdarlığı Gelir Vergisi Vergilendirme Müdürlüğü, Eskişehir Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevapların verildiği görülmüştür. Kayseri 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/524 Esas 2025/278 Karar sayılı ilamı ile "Davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olduğundan, davanın HMK'nun 114/1-c bendi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE," şeklinde karar verildiği, görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilen dosyanın iş bu esasa kaydının yapıldığı görülmüştür. Mahkememiz 08/04/2026 Tarihli celsenin 3 nolu ara kararı gereğince dosyanın makine mühendisi ile adli trafik uzmanı bilirkişisine tevdiine karar verildiği, bilirkişi raporunun 27/05/2026 Tarihinde dosyamıza sunulduğu, incelenmesinde özetle;" Dava konusu olayda Kusur durumu; 1-) 26 AFT 262 plakalı Mercedes-Benz kamyon Sürücüsü Uğur ELBAY’ ın, kazanın oluşumuna Asli olarak sebebiyet verdiğinden dolayı. 2918 sayılı K.Y.T.K. nun sürücü Asli kusurlarından. a-)84/h- (Kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak.) Kanun maddesi ise; 57/1-a- (Kavşaklara yaklaşırken kavşak şartlarına uyacak şekilde yavaşlamamak, geçiş hakkı olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek.) b-)47/1-c- (Trafik işaret levhalarına (Dur) uymamak.) Sürücü Trafik Kurallarını İhlal ettiği, kazanın oluşumunda % 75 (Yüzde Yetmiş Beş) Kusurlu Bulunduğu, 2-) 38 P 0791 plakalı Temsa Otobüs sürücüsü Noman ÖZTÜRK’ ün, kazanın oluşumuna Tali olarak sebebiyet verdiğinden dolayı. 2918 sayılı K.Y.T.K. nun sürücü Tali kusurlarından. 52/1-a-(Sürücüler kavşaklara yaklaşırken aracının hızın azaltmamak.) Sürücü Trafik Kurallarını İhlal ettiği, kazanın oluşumunda Tali ve % 25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında Kusurlu Bulunduğu, Görüş ve Kanaatindeyiz. Davaya konu aracın kazanç kaybı (Araç hak mahrumiyeti - Yokluk gideri); Dosyaya sunulmuş Eksper raporuna göre davaya konu aracın hasar miktarının aracın değerine yaklaştığı bu sebeple aracın PERT olduğu belirlenmiştir. Yaygın kanaatlere ve Yargıtay içtihatlarına göre PERT olan araçların elden çıkarılması ve yerine yeni bir araç alınma süresinin 15 iş günü olduğu belirlenmiştir. 2024 yılında 30 koltuklu araçların günlük kira bedelinin 10.000,00 TL olduğu belirlenmişti. Bu durumda davaya konu aracın yokluk giderinin; 10.000,00 x 15 = 150.000,00 TL (Yüz elli bin lira) kazanç kaybı (araç hak mahrumiyeti) oluştuğu, Davacının bakiye alacağının olup olmadığı; Davaya konu 38 P 0791 plakalı, NLTPNGS3L01000002 şasi, 1462913 motor numaralı, 2012 model, TEMSA PRESTIGE SUPER DELUXE E5 marka otobüsün tamiratının mümkün olmadığı ve PERT'e ayrıldığı belirlenmiştir. PERT'e ayrılan araçlarda pert olan aracın satışının yapılması ve yerine yeni araç alınma sürecine göre davacının talep edebileceği miktar 150.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Lakin davacının araç sürücüsününde olayda kusuru bulunmaktadır. Bu nedenle tespit edilen miktardan kusuru oranında düşülmesi gerekmektedir. Bu durumda davacının; 150.000,00 x %75 = 112.500,00 TL (Yüz on iki bin beş yüz lira) alacağının bulunduğu, Tespit edilmiştir. Dosya içeriği ve dosyada mevcut deliller yukarıda detaylı olarak ele alınıp bir karara varılmıştır. Ancak delillere doğrudan temas eden, her türlü hukuki mütalaa ve takdir hakkı keyfiyetinin nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere bilirkişi raporumuzu sayın mahkemeye arz ederiz." şeklinde rapor tanzim edildiği görülmüştür. Davacı vekili tarafından 23/06/2026 Tarihli Islah dilekçesi sunulduğu, dilekçenin taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüştür. Davacı tarafça kararda avans faiz uygulanması talep edilmiş olup, davacı ile davalı Münteha Gülsüm’ün tacir olduğu, davacı ve davalıya ait araçların trafik tescil kaydına göre kullanım amaçlarının ticari olduğu görülmüş ve kararda avans faize hükmedilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, delillerin toplanmasından sonra 30/07/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumları ile davacıya ait 38 P 0791 plakalı aracın kaza nedeni ile kullanılamamasından kaynaklı davacının araç mahrumiyeti zarar bedelinin tespiti için bilirkişi heyetinden 27/05/2026 tarihli rapor alınmış ve raporda, 26 AFT 262 plakalı Mercedes-Benz kamyon Sürücüsü Uğur ELBAY’ın kazanın oluşumunda % 75 (Yüzde Yetmiş Beş) Kusurlu Bulunduğu, 38 P 0791 plakalı Temsa Otobüs sürücüsü Noman ÖZTÜRK’ün kazanın oluşumunda Tali ve % 25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında Kusurlu Bulunduğu, davaya konu aracın yokluk giderinin; 10.000,00 x 15 = 150.000,00 TL (Yüz elli bin lira) kazanç kaybı (araç hak mahrumiyeti) oluştuğu, PERT'e ayrılan araçlarda pert olan aracın satışının yapılması ve yerine yeni araç alınma sürecine göre davacının talep edebileceği miktar 150.000,00 TL olabileceği, tespit edilen miktardan davacının kusuru oranında indirim gerektiği, bu durumda davacının; 150.000,00 x %75 = 112.500,00 TL (Yüz on iki bin beş yüz lira) alacağının olduğunun belirtildiği görülmüştür. Davacının söz konusu tazminat talebinden davalı Uğur Elbay’ın ise kusurlu araç sürücüsü olarak, davalı Münteha Gülsüm’ün ise araç işleteni olarak davalı sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları anlaşılmış, davacı vekilinin 23/06/2026 tarihli talep artırım dilekçesi de dikkate alınmış ve böylece, Davanın KABULÜ ile, 112.500,00-TL Araç mahrumiyet tazminat bedelinin olay tarihi olan 30/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar Münteha Gülsüm ile Uğur Elbay'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Arabuluculuk ücretine ilişkin değerlendirmede; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir. Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır. Yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın KABULÜ ile, 112.500,00-TL Araç mahrumiyet tazminat bedelinin olay tarihi olan 30/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar Münteha Gülsüm ile Uğur Elbay'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 7.684,88-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 1.922,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.349,60-TL harcın düşümü ile eksik kalan 5.335,28-TL harcın, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA, 3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) gerekçede açıklandığı üzere DAVACIDAN alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 1.922,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.777,20-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat, kep reddiyat gideri, olmak üzere toplam 10.820,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 8-Kararın mahiyeti gereği davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 9-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, Dair, davacı ve davalı Münteha Gülsüm vekilinin yüzüne karşı, davalı Uğur Elbay'ın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/09/2026

Katip e- imzalıdır

Hakim e- imzalıdır