İlk Derece Mahkemesi 2024/945 E. 2025/278 K.

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/945 Esas - 2025/278 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/945 Esas KARAR NO : 2025/278

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 01/11/2021 KARAR TARİHİ : 11/04/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 15/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ..... .... .... .... .... .... Ancak 4857 Sayılı iş kanununun 112. maddesinde, Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı başlıklı bölümünde; Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, Ödenir hükmü doğrultusunda; ... Genel Müdürlüğü tarafından ödenen tazminatların rücuen talep edemeyeceği bildirilmiştir. Taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz etmiştir. Dosya kapasım beyan ve itirazlar değerlendirilmek üzere bilirkişi ...tarafından tanzim edilen 08/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı... .... .... .... .... .... arasında, taraflar arasında imzalanmış olan Hizmet Alım Sözleşmeleri kapsamında dava dışı işçilere davalı yüklenici/alt işverenler personeli olarak görev yaparak işin bitmiş olduğu gerekçesiyle SGK çıkışıyla iş akdinin sonlandırılmasını müteakip, davacı asıl işveren ...tarafından dava dışı işçilere (toplamda 24.06.2019 ‘ da 25.982,97 TL ve 01.08.2019 ‘ da 7.068,77 TL olmak üzere =) toplam 33.051,74 TL ödeme yapılmış olduğu, ...tarafından dava dışı işçilere ödenmiş olan 33.051,74 TL‘nin, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davalıların sorumlu oldukları tutara ödeme tarihinden itibaren işleyecek Ticari Avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesinin talep edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Asıl işveren olan davacının ödemiş olduğu Kıdem Tazminatı ile ilgili olarak davalı yüklenici alt işverenlerden ödeme tarihleri (24.06.2019 ‘ da 25.982,97 TL ve 01.08.2019‘ da 7.068,77 TL) itibariyle rücuen talep edebileceği alacağının ...Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd.Şti.’den 16.230,29 TL (%49,11) (Ödeme Tarihleri: 12.572,41 TL 24.06.2019 ve 3.657,88 TL 01.08.2019) ...Özel Güvenlik Danışmanlık Eğt. Alarm Cihaz ve Sis.Tic.Ltd.Şti.. (%51 Hisse) + ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic.Ltd.Şti. (%49 Hisse) İş ortaklığından tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla İş Ortaklığı teşkil eden davalı ...Özel Güv. …Lttd.Şti.nden ve ... Güvenlik…Tic.Ltd.Şti.’ nden müştereken ve müteselsil olarak 16.821,45 TL (%49,11) (Ödeme Tarihleri: 13.410,56 TL 24.06.2019 ve 3.410,89 TL 01.08.2019) olmak üzere toplamda 33.051,74 TL (%100) olduğu, Davalıların, dava tarihi öncesinde temerrüde düşürüldüğü davacı ...tarafından kanıtlanamadığından davalının sorumlu olduğu tutara dava tarihinden itibaren talep edilen Ticari Avans Faizi işletilebileceği, davacının talebinin miktar yönünden fazla talep olmadığı bildirilmişti . Usül ekonomisi gereğince yetkisiz mahkemede aldırılan rapor ,hesaplama biçimi ve gerekçesi mahkememizce uygun görüldüğünden yeniden rapor aldırılmamıştır. Yargıtay 13 HD 2017/5110 esas ve 2017/7681 karar nolu ilamında ;" işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri ,faiz ve vekalet ücreti açısından da davalılar aleyhine hükmedilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının davalılara bu alacağını da rücu edebileceği......" hükmü kararlaştırılmıştır. Ayrıca Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14/02/2018 tarih ve 2017/3-993 Esas-2018/202 Karar sayılı kararında “Davalıya Ait Borcu Ödemek Zorunda Kalan Davacının Zararı Ödeme Tarihinde Doğduğundan Ödeme Tarihinden İtibaren Faiz Talep Edebilmesi İçin Karşı Tarafı İhtar ile Temerrüde Düşürmesine Gerek Olmadığını” kabul etmiştir. Söz konusu kararda “ Bilindiği üzere rücu hakkı, nihai olarak başkasının ödemesi gereken bir borcu tamamen veya kısmen ifa eden kişinin, yapmış olduğu ifayı asıl borçluya dönerek isteme hakkıdır. Söz konusu hak, başkasına ait bir borcu ifa ettiği için mal varlığında kayba uğrayan kişiye tanınan ve mal varlığındaki bu eksilmeyi gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Rücu hakkı, alacaklı ile asıl borçlu arasındaki asıl borç ilişkisinden bağımsız, rücu eden ile edilen arasındaki hukuki ilişkiden doğan tamamen yeni bir haktır. Diğer bir anlatımla asıl alacağı ödeyen kişi, bu alacaktan bağımsız olarak kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir. Bunun sonucu olarak da rücu hakkı bu hakka sahip olan kişinin şahsında doğduğu anda muaccel hale gelmektedir. Keza ödeyenin malvarlığındaki zarar, ödeme anında doğmaktadır. Bu durumda, davalıya ait borcu mahkeme ilamı uyarınca ödemek zorunda kalan davacının zararı ödeme tarihinde doğduğundan, açtığı rücu davasında ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilmesi için karşı tarafı ayrıca bir ihtar ile temerrüde düşürmesine gerek olmadığı Hukuk Genel Kurulunca kabul edilmiştir.” denilmektedir. Buna göre İşçilik alacaklarının rücu edilmesine dair davalarda davacı alacaklının ödeme tarihi itibari ile borçlunun ödeme miktarı kadar sebepsiz zenginleşeceğinden ,davalı yanın dava tarihinden önceki faiz talebi için davadan önce ayrıca temmerrüde düşürülmesine gerek yoktur. Tüm dosya kapsamına göre; Hizmet alım sözleşmelerinin incelenmesinde; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak (sürenin 1 yılın altında olup olmadığına bakılmaksızın) yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. ( Yargıtay 6.Hukuk Dairesi 23.12.2021 tarih 2021/1394 E., 2021/2540 K.) iş davasında taraf olmaları halinde gecikmeden doğan zarardan ayrı bir temerrüt ihtarına gerek olmadan ve ödeme tarihinden itibaren, davalılar tacir olduğundan ticari faiz işletilerek yüklenicilerden tahsil edilebilecektir ,buna göre taraflar arasında yapılan hizmet sözleşmesindeki hükümlere göre davacı yan dava dışı işçiler için yaptığı işçilik ödemelerini ,davalardan çalıştırdığı süreler ile sınırlı olarak ödeme tarihinden itibaren talep edebileceğinden davanın kabulüne ,16.821,45 TL'nin 13.410,56 TL'sinin 24/06/2019 ödeme tarihinden itibaren, 3.410,89 TL'sinin 01/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların iş ortaklığı olması nedeni ile , davalı ...Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti ile ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'den (tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE; 2-16.821,45 TL'nin 13.410,56 TL'sinin 24/06/2019 ödeme tarihinden itibaren, 3.410,89 TL'sinin 01/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti ile ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'den (tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 1.149,07 TL harcın ( peşin alınan 564,45 TL harcın yetkisizlik kararı veren Trabzon ATM'nin 2023/642 e-2024/512k nolu ilamında mahsup edildiği görülmekle ,mahkememiz dosyasında mahsup edilmeksizin ) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına, 4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan kabul edilen miktar da nazara alınarak, 16.821,45 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan posta masrafı 210 TL olan yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.360,00 TL arabuluculuk giderinin ,yetkisizlik kararı veren ... .... ... k nolu ilamında hüküm altına alındığından ,mahkememizce yeniden karar verilmesine yer olmadığına, 7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda miktar yönünden KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/04/2025