İlk Derece Mahkemesi 2024/920 E. 2026/305 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/920 Esas - 2026/305 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/920 Esas KARAR NO : 2026/305

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30.12.2024 KARAR TARİHİ : 12.05.2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21.05.2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... plakalı ... marka ... model araç ile 06.12.2023 tarihinde saat 18.05 de ..... mevkii otoyolda davalı ...'e ait ... plakalı, davalı ...'ın sevk ve iradesindeki aracın kaza yaptığını, kazaya ilişkin ..... tarafından düzenlenen, ekte sunulu, kaza tespit tutanağında da görüldüğü üzere meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsü ...'ın tam kusurlu, müvekkilinin ise kusursuz olduğunu, bununla birlikte ...'e ait ... plakalı aracın kaza tarihinde davalı ... ... A.Ş.'ye kiralanmış olup şirketin işleten sıfatı bulunduğunu, bunu nedenle de tüm davalıların müvekkilinin zararının tazmininden sorumlu olduğunu, kazanın ardından ... A.Ş. firmasında gerçekleşen bakım – onarım işlemlerinde toplamda 155.870,80-TL bedel ile bakım – onarım işlemlerinin yapıldığını, sonrasında müvekkili şirkete ait aracın sigortalısı olduğu ... Sigorta tarafından ... dosya numaralı kayıt ile eksper kaydı oluşturulduğunu, ekspertiz raporundaki poliçe bilgilerine göre aracın piyasa değerinin 1.143.612,00-TL olarak belirlendiğini, ekspertiz raporunda sigorta muallak hasar olarak 155.870,80-TL belirlendiğini, yaşanan kazada ön ve alt bölgesinden hasarlanan araçta, kazadan kaynaklı olarak araç aküsünün değiştiğini, tüm bakım ve onarım işlemleri sonrasında aracın detaylı temizliğinin gerçekleştirildiğini, kazadan kaynaklanan tüm bu işlemlerin de hasar onarım bedeline ek olarak müvekkili şirket tarafından karşılandığını, 24.04.2024 tarihinde davalının ... poliçe numaralı müşterisi olduğu ... A.Ş.'ye başvuru yapılmış olup söz konusu başvurunun cevapsız bırakıldığını, bunun üzerine 23.05.2024 tarihinde ...'na başvurulduğunu, ... başvuru numaralı dosya ile yapılan incelemede davalı araç sahibinin sigortalısı olduğu ... A.Ş. tarafından 23.02.2024 tarihinde poliçe limiti olan 120.000,00-TL'nin müvekkilinin sigortalısı olduğu şirkete ödendiğinin tespit edildiğini, böylece davalılara başvuru yapılmasının zorunlu hale geldiğini belirterek, HMK md. 107 gereğince belirsiz alacak davası olarak 100,00-TL bakiye hasar bedeli, 100,00-TL araç mahrumiyet zararı, 100,00,-TL değer kaybı ile HMK md. 109 gereğince kısmi dava olarak çekici giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalılara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ise de davalıların yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davalıların maliki, sürücüsü ve uzun süreli kiralayanı olduğu iddia edilen araç ile davacıya ait aracın karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen karşılanmayan hasar bedeli, değer kaybı, araç mahrumiyet zararı ile çekici bedelinin tazmini istemine ilişkindir. Tarafların göstermiş oldukları deliller toplanmış, davacıya ait araca ilişkin tramer kayıtları, sigorta şirketlerinden poliçe ve hasar dosyaları, ..... no.lu tahkim dosyası celp edilmiş, davacının uzun süreli kiralama iddiası kapsamında .....'nden ... kayıtları, ...'dan hizmet döküm cetveli, vergi dairesinden BA/BS formları celp edilmiş, davalı şirkete isticvap davetiyesi gönderilmiş ve dosya kapsamında kusur ve hasar konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi aracılığıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 20.09.2025 tarihli kök bilirkişi raporunda özetle; "...davaya konu ... plakalı aracın; ... model, ... marka, ... tipi, ... donanımlı, 1.598 cm3 ... yakıtlı 88 kW (120 hp) gücünde içten yanmalı motora sahip, otomatik (...) şanzımanlı, gri renkli, 163.976 km de bulunan, kaza öncesinde 5 adet hasar kaydı bulunan (...) otomobil olduğu, meydana gelen kazada aracın ön bölümünden hasarlandığı, davaya konu 06.12.2023 tarihli kazanının meydana gelmesinde davalı ...'e ait ... plakalı çekici ve buna bağlı bulunan ... plakalı yarı römork sürücüsü ...’ın asli (% 100 oranında) kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...’ın herhangi bir kural ihlali bulunmadığı, davaya konu araçta meydana gelen hasarın dava dışı kasko sigortacısı ... Sigorta tarafından tazmin edildiği; davacı tarafça sunulan akü ve detaylı temizlik faturalarının kaza ile illiyet bağı bulunmadığı ve davacı lehine herhangi bir bakiye hasar tazminatı bedeli bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin; aracın geçmiş 5 adet tramer kaydına ilişkin eksper raporları veya hasar dosyalarının dosyaya tevsik edilmesi ile yapılabileceği, davaya konu ... plakalı aracın makul onarım süresinin azami 10 gün olabileceği davaya konu aracın onarımı sürecinde ikame araç hizmeti aldığını beyan etmesi ile birlikte; kasko poliçesinde de ikame araç teminatı bulunması hasebiyle söz konusu süreçte kaç gün ikame araç hizmeti aldığının ... Sigorta’dan sorulması neticesinde nihai değerlendirmenin yapılabileceği, ..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiş, bilirkişi rapor içeriği nazara alınarak celp edilen kayıt ve belgeler ışığında yeniden inceleme yapılması bakımından dosyanın aynı bilirkişiye tekrar tevdii üzerine düzenlenen 27.01.2025 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "...davacı tarafça sunulan akü ve detaylı temizlik faturalarının kaza ile illiyet bağı bulunmadığı ve davacı lehine herhangi bir bakiye hasar tazminatı bedeli bulunmadığı görüş ve kanaatlerimizde herhangi bir değişiklik bulunmamakla birlikte; yeni eklenen belgeler neticesinde davaya konu kaza nedeniyle ... plakalı araçta kaza (06.12.2023) tarihi itibariyle azami 40.000,00-TL civarında reel değer kaybı meydana geleceği, davaya konu ... plakalı aracın makul onarım süresinin azami 10 gün olabileceği, davaya konu aracın onarımı sürecinde 7 gün ikame araç hizmeti aldığı dikkate alındığında; aracın makul onarım süresinden bakiye 3 gün içerisinde davacı lehine ortaya çıkan yaklaşık mahrumiyet zararının kaza (06.12.2023) tarihi itibariyle (KDV dahil) 4.050,00-TL olabileceği..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamı, getirtilen kayıt ve belgeler ile gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmasına karar verilen bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek; davalı ...'in maliki, diğer davalı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı çekici ve buna bağlı bulunan ... plakalı yarı römork ile davacının maliki olduğu ... plakalı aracın 06.12.2023 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazası neticesinde davacıya ait aracın hasara uğradığı, davacının karşılanmayan hasar bedeli bulunmamakla beraber, karşılanmayan 40.000,00-TL değer kaybı, aracın 10 günlük makul onarım süresine göre 4.050,00-TL araç mahrumiyet bedeli ile kaza ile uyumlu 4.800,00-TL çekici gideri zararının bulunduğu görülmüş, mezkur kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda davalı araç sürücüsü ...'ın davacının mezkur maddi zararlarının tazmininden sorumlu olduğu sabittir. Diğer davalılar bakımından ise, davacının davalı ... San. Tic. A.Ş.'nin adı geçen aracın kiracısı olduğuna yönelik iddiası nedeniyle KTK md. 3 gereğince davalıların pasif husumet durumunun değerlendirilmesi gerekmiştir. Bu bağlamda mahkememizce ilk olarak .....'nden celp edilen ... kayıtlarından kira olgusunun varlığına dair bir bilgiye ulaşılamamıştır. .....'nden celp edilen hizmet döküm cetvelinden ise, davalı araç sürücüsü ...'ın diğer davalı ... San. Tic. A.Ş.'nin çalışanı olduğu görülmüştür. Davalı ... tarafından sunulan 24.09.2025 tarihli beyan dilekçesi de bu hususu doğrulamaktadır. Bu durum, uzun süreli kira olgusunun varlığını yaklaşık olarak gösterse de kesin olarak kabulüne yeterli olmadığı düşünüldüğünden, dosya kapsamı nazara alınarak davalı ... San. Tic. A.Ş.'nin uzun süreli kira olgusuna dair HMK md. 196 vd. gereğince isticvabına karar verilmiş ve bu doğrultuda hazırlanan isticvap davetiyesi davalı şirket yetkilisine usulüne uygun tebliğ edilmiş ise de, mahkememizce isticvap için tayin olunan gün ve saatte duruşmaya gelen olmamış, mazeret de bildirilmemiştir. Hal böyle olunca, HMK md. 171/2 gereğince davalı ... San. Tic. A.Ş.'nin uzun süreli kira olgusunun varlığını ikrar ettiğinin kabulü gerekmiştir. Sonuç olarak mevcut hukuki durum karşısında, KTK'nın 3. maddesi uyarıca davalı ...'in işleten sıfatının bulunmadığı, işleten sıfatının davalı ... San. Tic. A.Ş.'de olduğu anlaşıldığından, davalı ...'e yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerekmiştir. Hal böyle olunca davanın, 40.000,00-TL değer kaybı, 4.050,00-TL araç mahrumiyet bedeli ile 4.800,00-TL çekici bedeli için, davalılar ... ile ... San. Tic. A.Ş. yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Yalnız, davacı tarafından kısmi dava olarak talep edildiği bildirilen 4.800,00-TL çekici bedeli bakımından, davalı ... vekilinin ıslah dilekçesine karşı ileri sürdüğü zamanaşımı definin değerlendirilmesi gerekmiştir. Bu hususta, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamış olmasına rağmen ıslah ile artırılan kısım bakımından zamanaşımı defi ileri sürülebileceği kabul edilmiş olup (..... sayılı ilamı) kazanın 06.12.2023 tarihinde meydana geldiği, ıslahın ise 16.03.2026 tarihinde yapıldığı, buna göre KTK md. 109'da öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşıldığından, dava dilekçesinde talep edilen 100,00-TL'yi aşan kısım bakımından davanın davalı ... yönünden zamanaşımı nedeniyle reddi gerekmiştir. Temerrüt tarihi bakımından ise günümüzde de uygulama alanı bulan, müşterek hukukun “gasp eden daima temerrüt hâlindedir” şeklindeki genel ilkesine göre, haksız fiilin faili daima temerrüt hâlinde bulunduğu için, zaten gerçekleşmiş olan temerrüdü sağlamak üzere alacaklının ayrıca bir ihtarda bulunması gerekmediğinden, davalı araç işleteni ... San. Tic. A.Ş. ile sürücüsü ... yönünden 06.12.2023 kaza tarihinin esas alınmasına karar verilmiştir (..... sayılı ilamı). Sonuç olarak, yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı tarafından haklılığı kanıtlanamayan 100,00-TL'lik bakiye hasarın giderimi talebine dair fazlaya ilişkin talebin reddi ile, 40.000,00-TL değer kaybı, 4.050,00-TL araç mahrumiyet bedeli ile 4.800,00-TL çekici gideri talebi bakımından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; (a) 40.000,00-TL değer kaybı, 4.050,00-TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 44.050,00-TL maddi tazminatın davalılar ... ile ... San. Tic. A.Ş.’den 06.12.2023 kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (b) Çekici gideri bakımından, - 4.800,00-TL’nin, davalı ... San. Tic. A.Ş.’nin tamamından, davalı ...’ın 100,00-TL’den sınırlı sorumlu olması kaydıyla, davalılar ... ile ... San. Tic. A.Ş.’den 06.12.2023 kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, - Davalı ... yönünden fazlaya dair istemin zamanaşımı nedeniyle reddine, (c) Davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine, 2-Alınması gereken 3.336,94-TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.909,34-TL harcın davalılar ... San. Tic. A.Ş. ile ...'dan müştereken müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret durumuna göre 3.114,00-TL'sinin davalı ... San. Tic. A.Ş.'den, 6,00-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım yönünden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL ücreti vekaletin davalılar ... San. Tic. A.Ş. ile ...'dan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 4.800,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine, 6-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç, 830,00-TL ıslah harcı, 830,00-TL tebligat, 25,00-TL müzekkere gideri ve 10.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.540,20-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret durumuna göre 12.515,00-TL'sinin, davalı ...'ın 11.311,00-TL ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılar ... San. Tic. A.Ş. ile ...'dan müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına, 7-Davalılar tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 12/05/2026

Katip ..... ¸e-imzalıdır

Hakim ..... ¸e-imzalıdır