İlk Derece Mahkemesi 2024/767 E. 2026/545 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/767 Esas KARAR NO : 2026/545

DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ : 10/12/2024 KARAR TARİHİ : 11/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı bankadan Taksitli Ticari Kredi ve ticari kredi kartı kullandığını, borcunun bir kısmını ödediğini, kalan borcunu ödeyemediğinden davalı bankanın ... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile takip başlattığını ancak müvekkilinin kullanmış olduğu Ticari Kredide ödeme planında incelendiğinde görüleceği üzere temerrüt faizi konusunda anlaşma yapılmamış olduğundan müvekkilinin kullanmış olduğu kredinin akdi faiz oranın % 50 fazlası baz alınarak Temerrüt faizi uygulanması gerektiğini, müvekkilinin kredi kartına ise 5464 Sayılı Kanun ve TCMB Tebliğleri gereği 3 ayda bir değişen oranlarda faiz işletilmesi gerekirken kredi kartına sabit faiz talep ederek 5464 Sayılı Kanuna ve TCMB Tebliğlerine aykırı faiz talep edildiğini, asıl alacağa işlemiş faizleri de ekleyerek takip başlatıldığından asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden, icra dosyasından dava tarihi itibari ile dosya kapak hesabı alınarak Yargıtay Kararları dikkate alınarak konusunda uzman bir Bilirkişi incelenmesi ile dava Tarihi itibari ile asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden borçlu olunmadığı miktarın tespitini talep ettiklerini belirtmekle arz ve izah edilen nedenlerden dolayı konusunda uzman bir Bilirkişiden rapor alınarak ... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin...E. sayılı dosyasına ilişkin dava tarihi itibari ile asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500,00 TL borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde iddia etmiş olduğu faiz oranı olan %97,50'nin gerçeği yansıtmadığını, ihtarnamede incelendiğinde görüleceği üzere; Ticari Kredi Kartından dolayı davacı tarafın müvekkili bankaya olan borcuna uygulanacak faizin %54,60 olduğunu, ödeme emrinde alacak kalemi olarak girilen temerrüt faizinin ise TTK madde 1530 gereğince uygulanan faiz oranı olduğunu, neticeten müvekkili bankanın davacının borcuna uygulamış olduğu gecikme ve temerrüt faiz oranlarının hukuka, kanuna ve taraflar arasında imzalanan sözleşmeye uygun olduğunu belirtmekle açıklanan ve re'sen gözetilecek nedenlerle usule aykırı ve yetkisiz mahkemede açılan davanın usulden reddine, mahkemeniz aksi kanaatteyse hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, davacıya taleplerini ve dayanaklarını netleştirmesi, harca esas değerin neye göre hesaplandığının açıklanması, icra takibi ile sabit tutarlara göre harcın tamamlatılması için süre verilerek muhtıra düzenlenmesine; Muhtıraya rağmen harcın yatırılmaması halinde davanın usulden reddi ile davanın açılmamış sayılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER Davaya konu Yargıtay Kararları, Bölge Adliye Mahkemesi Kararları, arabuluculuk son tutanağı ve vekaletname suretinin davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulduğu görüldü. İlgili icra dosyasının mahkememiz işbu dosyası ile UYAP sistemi üzerinden eşleştirildiği, ilgili icra dosyası evraklarının mahkememiz dosyası arasına alındığı görüldü. ... Banka Alacakları İcra Dairesi ...Esas sayılı dosyası güncel kapak hesabının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü. Davalı ...'a yazılan müzekkereye cevap verildiği, dava konusu banka kayıtlarının celp edildiği görüldü. Bilirkişi kök ve ek raporlarının dosyaya sunulduğu görüldü. Bilirkişi (Bankacı) 08/09/2025 tarihli kök raporunda; ''Niha-i takdir Sayın Mahkemenizde olmak üzere detayları yukarıda verilen inceleme ve değerlendirmeler sonucunda Davalı bankanın davacı borçludan; 1-07.11.2024 takip tarihi itibarı ile; TALEP EDİLEBİLECEK TUTAR ASIL ALACAK(kredi kartı) 90.230,37 TL İşlemiş faiz 6.988,23 TL ASIL ALACAK(POS zayi bedeli) 7.053,77 TL Masraf 5.157,76 TL TOPLAM 109.430,13 TL toplam 109.430,13 TL talep edebileceği, davacı yanın dava dilekçesinde; taksitli kredi için takibe geçildiği beyanının yanlış olduğu, takibin taksitli kredi ile ilgili olmadığı, takibin dayanağı olan kredilerin kredi kartı ve POS zayi bedeli olduğu, 2- Davalı bankanın davacıdan;...numaralı kredi kartı asıl alacak tutarı 90.230,37 TL için; takip tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar T.C. Merkez Bankası’nca yayınlanmakta olan gecikme faiz oranlarını aşmamak kaydıyla belirlediği nispetlerde temerrüt faizi ve faizin gider vergisini isteyebileceği, Davalı banka tarafından dava dosyasına”…temerrüt tarihinde aynı tür krediler ve hesaplar için belirlenen en yüksek cari faiz oranı” belgelendirilmediği/ibraz edilmediği için; POS Zayi bedeli için talep edilen % 97,50 temerrüt faiz oranının sözleşme maddesine uygun olup olmadığının tespit edilemediği, 3- Tarafların masraf, vekâlet ücreti, tazminat ve benzeri diğer taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirleri içinde kaldığı, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. Keyfiyeti Yüksek Mahkemenin takdirlerine arz ederim. Saygılarımla'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir. Bilirkişi (Bankacı) 10/05/2026 tarihli ek raporunda; ''Kök raporumuzdaki tespitlerimiz ile davalı banka talebi tablo ile karşılaştırılarak talebe bağlılık esasına istinaden değerlendirme yapılarak; olmak üzere, toplam 109.430,13 TL talep edebileceği tespit edilmiştir. Yukarıdaki tabloda da görüleceği üzere; davalı banka BSMV talep etmediği için tarafımızca hesaplanan 1.468,95 TL taleple bağlılık ilkesi gereğince toplam tutara ilave edilmemiştir. Ayrıca; davalı bankanın “…BSMV ve ihtarname masrafı takip çıkışına dahil olmasına rağmen sanki talep edilmemişcesine taleple bağlılık ilkesi gereğince hesaplamaya dahil edilmemiştir….” beyanı hatalı olup, KÖK RAPORUMUZDA; BSMV talep edilmediği için hesaplamaya dahil edilmemiş, ANCAK; ihtarname masrafı ile ilgili noter makbuzu dava dosyasına ibraz edildiği için hesaplamaya dahil edilmiştir. Tespitlerimize istinaden de; 07.11.2024 takip tarihi itibarı ile davalı bankanın davacıdan; Toplam 109.430,13 TL talep edebileceği tespit edilmiştir. Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, 08.09.2025 tarihli Bilirkişi Raporumuzdaki tespitlerimizde herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır. Keyfiyeti Yüksek Mahkemenin takdirlerine arz ederim. Saygılarımla'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir. Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu 11/05/2026 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile; ''Müvekkilim 10.623,11 TL takip tarihi itibari ile borçlu olmadığı Bilirkişi raporu ile kanıtlamış olduğundan dava değerimizi 10.623,11 TL olarak belirtiyoruz. Eksik harç tamamlanmış olup gereğinin yapılmasını arz ve talep ederim'' şeklinde davasını değerini bildirmiştir. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE Dava, davalı banka tarafından davacı aleyhine başlatılan icra takibinde talep edilen fazla hesaplanan asıl alacak ve faiz kalemleri yönünden borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin, İİK'nın 72. maddesine dayalı, takipten sonra açılmış menfi tespit davasıdır. Davalının yetki itirazı yönünden; İİK'nın 72/8. maddesi uyarınca menfi tespit davası genel yetkili mahkemede veya icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinde açılabilir. HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesi olup, tüzel kişiler bakımından bu yer merkezlerinin bulunduğu yerdir. Davalı bankanın merkezi İstanbul'da bulunduğundan Mahkememiz genel yetkili olup, yetki itirazı yerinde görülmemiştir. Hukuki Yarar ve Davanın Açılış Şekli Yönünden; Davalı, davacının ödeme emrine itiraz etmemesi nedeniyle menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını savunmuştur. Ancak İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca borçlu, icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilir. Borçlunun ödeme emrine itiraz etmemiş olması ve takibin kesinleşmesi, takibe konu alacağın varlığı veya miktarı hakkında maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz; itiraz etmeyen borçlu, borçlu olmadığı miktarın tespitini genel mahkemede isteyebilir. Takibin kesinleşmiş olması ve cebri icra tehdidinin devam etmesi karşısında davacının hukuki yararı açıktır. İcra hukuk mahkemesine şikâyet ve itiraz yollarının bulunması da maddi hukuka ilişkin bu tespit davasının açılmasına engel değildir. Davalı ayrıca, alacağın likit olduğunu ve belirsiz alacak davası açılamayacağını ileri sürmüştür. Davacı, borçlu olmadığı miktarın, faiz oranları ve uygulanan faiz yöntemi gibi teknik hususlara bağlı olması nedeniyle ancak bilirkişi incelemesiyle belirlenebileceğini belirterek davayı şimdilik 500,00 TL üzerinden açmış, bilirkişi raporundan sonra dava değerini artırmıştır. Takip konusu alacağın hangi kısmının fazla talep edildiği, dava açıldığı tarihte davacı tarafından tam ve kesin olarak belirlenebilecek durumda olmadığından usule aykırılık bulunmamaktadır. Davacının dava dilekçesinde borcun bir kısmını ödeyemediğini beyan etmesi ise yalnızca fazla talep edilen kısmın tespitini isteyen davanın konusu ile çelişmemektedir. Sözleşme İlişkisi ve Takibin Dayanağı; Bilirkişi raporu ve dosya kapsamından; davalı banka ile davacının şahıs işletmesi arasında 12/01/2021 tarihinde 800.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşmeye istinaden davacıya 100.000,00 TL limitli kredi kartı tahsis edildiği ve kredi kartı ile yapılan alışverişlerde kullanılmak üzere üye işyeri sözleşmesi kapsamında POS cihazı verildiği anlaşılmıştır. Takibe konu alacağın kredi kartı borcu ile iade edilmeyen POS cihazının zayi bedelinden kaynaklandığı; kredi kartı alacağına takipte yıllık %54,60, POS zayi bedeline ise yıllık %97,50 oranında faiz istendiği görülmüştür. Davacının, kredi kartına ilişkin 25/06/2024, 25/07/2024 ve 25/08/2024 hesap kesim tarihli ekstrelerde asgari ödeme tutarlarını ödemediği, davalı bankanın ... 2. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile toplam 102.393,00 TL borcun yedi gün içinde ödenmesini istediği, ihtarnamenin 23/09/2024 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve davacının 01/10/2024 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmıştır. Kredi Kartı Alacağının Değerlendirilmesi; 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca, temerrüt hali de dahil olmak üzere kart uygulamasından doğan borçlarda bileşik faiz uygulanamaz. Bilirkişi tarafından hesap özetleri üzerinde yapılan incelemede, harcamalar ile faiz ve fer'iler ayrıştırılarak ve faizler anaparaya eklenmeksizin yapılan hesaplamada, 25/08/2024 son hesap kesim tarihi itibarıyla kredi kartı asıl alacağının 90.230,37 TL olduğu tespit edilmiştir. Davalı banka ise takipte kredi kartı asıl alacağı olarak 95.339,22 TL talep etmiştir. Aradaki 5.108,85 TL'lik farkın, hesap özetlerinde tahakkuk eden faiz ve fer'ilerin anaparaya eklenmesinden kaynaklandığı anlaşılmakla, bu kısım 5464 sayılı Kanun'un 26. maddesindeki bileşik faiz yasağına aykırı olarak asıl alacak şeklinde talep edilmiştir. Kredi kartı yönünden takipte talep edilen yıllık %51 akdi ve yıllık %54,60 gecikme faizi oranlarının, TCMB'ce ilgili dönem için kredi kartı işlemlerinde uygulanacak azami oranlar olarak ilan edilen aylık %4,25 ve %4,55 oranlarıyla uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle davacının kredi kartı borcuna fahiş faiz uygulandığı iddiası yerinde görülmemiştir. Bilirkişi, takip tarihine kadar işleyen faizi 22.164,51 TL olarak hesaplamış ise de davalı banka takipte bu kalem için 6.988,23 TL talep ettiğinden, kredi kartı işlemiş faizi yönünden takipte istenen tutarın fazla olmadığı anlaşılmıştır. POS Zayi Bedelinin Değerlendirilmesi; Taraflar arasındaki Üye İşyeri Sözleşmesinin 11. maddesinde, sözleşmenin feshi halinde üye işyerinin kendisine verilen POS cihazını bankaya iade etmekle yükümlü olduğu, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde cihaz için bankaca saptanacak bedeli, bankanın yürürlükte olan en yüksek ticari kredi faiz oranının %50 fazlası ile hesaplanacak faizi ile birlikte ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Davacının POS cihazını iade etmediği anlaşılmış olup, davalı bankanın cihaz için belirlediği 204,87 USD bedelin hesap kat tarihindeki kur üzerinden karşılığı olan 7.053,77 TL asıl alacak talebi sözleşmeye uygundur. Ancak POS zayi bedeline ilişkin olarak talep edilen 923,27 TL işlemiş faiz ve yıllık %97,50 temerrüt faizi oranı yönünden; bu oranın sözleşmede öngörülen "temerrüt tarihinde aynı tür krediler ve hesaplar için belirlenen en yüksek cari faiz oranının %50 fazlası" olduğunu gösteren banka kaydı veya belge davalı tarafından dosyaya sunulmamış, bu nedenle oranın sözleşmeye uygunluğu tespit edilememiştir. Faiz alacağının dayanağını ve oranını ispat yükü alacaklı sıfatıyla davalı bankadadır. Bu itibarla POS zayi bedeli için takipte talep edilen 923,27 TL işlemiş faiz yönünden davacının borçlu olmadığı kabul edilmiştir. Takipte talep edilen 5.157,76 TL ihtarname masrafı ise sözleşme hükümleri ve dosyadaki belgelerle uyumlu bulunmuştur. Bilirkişi raporuna göre davalı bankanın takip tarihi itibarıyla davacıdan talep edebileceği alacak; 90.230,37 TL kredi kartı asıl alacağı, 6.988,23 TL işlemiş faiz, 7.053,77 TL POS zayi bedeli asıl alacağı ve 5.157,76 TL masraf olmak üzere toplam 109.430,13 TL'dir. Takipte talep edilen 115.462,25 TL ile bu tutar arasındaki fark olan 6.032,12 TL'nin, 5.108,85 TL'lik kısmı bileşik faiz yasağına aykırı olarak kredi kartı asıl alacağına eklenen faiz ve fer'ilerden, 923,27 TL'lik kısmı ise dayanağı ispatlanamayan POS zayi bedeli faizinden oluşmaktadır. Bu itibarla davacının, takip tarihi itibarıyla takip konusu alacağın 6.032,12 TL'lik kısmından davalıya borçlu olmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekili ıslah dilekçesinde dava değerini 10.623,11 TL'ye artırmış olup bilirkişi raporu doğrultusunda hesaplanan davacının borçlu olmadığı miktarı aşan 4.590,99 TL'lik talebi yerinde görülmemiştir. Bilirkişi raporu; genel kredi sözleşmesi, üye işyeri sözleşmesi, kredi kartı hesap özetleri, ihtarname ve takip dosyası esas alınarak denetime elverişli ve gerekçeli şekilde düzenlenmiş olup hükme esas alınmıştır. Tüm dosya kapsamı, hükme esas alınan bilirkişi raporu ve yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; davacının ... Banka Alacakları İcra Müdürülüğünün ...Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi nedeniyle takip tarihi itibariyle 6.032,12-TL borçlu olmadığının tespitine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 412,05-TL nispi karar harcının, peşin alınan 427.60-TL harç ile tamamlama olarak alınan 173,00 TL harç toplamı 600,60 TL harçtan mahsubu ile artan 188,55 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 6.032,12-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 4.590,99-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 916,00-TL (427,60 TL BHV, 60,80 TL VSH, 427,60 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 6- Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 9.657,50-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre hesaplanan 5.483,82-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına, 7-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00-TL'nin davadaki kabul ve red oranına göre; 1.555,21-TL'sinin davacıdan, 2.044,79-TL'sinin davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair; miktar itibariyle kesin olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/09/2026

Katip E-imza

Hakim E-imza