İlk Derece Mahkemesi 2024/648 E. 2026/498 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/648 Esas KARAR NO : 2026/498

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) DAVA TARİHİ : 28/10/2024 KARAR TARİHİ : 09/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Taraflarınca Kuveyt Türk Bankacılık ,... Şubesi, 100.000TL (yüz bin Türk Lirası ) bedelli,...keşide tarihli,... seri numaralı çekin zayi olduğu gerekçesiyle 22/07/2024 tarihinde ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası kapsamında çekin iptali talep edilmiş, yatırılan teminat doğrultusunda sayın mahkemece ödemeden men yasağı konulmuş, Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, Dava konusu çekin iptali davası devam ederken davalı ... Anonim Şirketi tarafından ... 4.İcra Dairesi ...E. Sayılı dosyası ile Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile İcra Takibi yapılmış, ... 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş...K. Sayılı 26.09.2024 tarihli kararı ile müvekkiline yönelik yokluğunda ihtiyati haciz kararı verildiğini, Müvekkilin ihtiyati haciz nedeniyle banka hesaplarına ve taşınırlarına haciz konmuş, ticari itibarı zarar görmüş ve sekteye uğradığını, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması 01 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartı olduğunu, Bu kapsamda tarafımızca arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ... Arabuluculuk Bürosu ...sayılı dosya arabuluculuk dosyası açıldığını, Ancak yapılan görüşmeler sonunda anlaşma sağlanamamış olup son tutanak görüşme sonunda anlaşamama şeklinde düzenlendiğini, Bu kapsamda huzurdaki davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, Keşidecisi ...olan , Lehtarı ... ( ... Tekstil ... olan ... Bankacılık,... Şubesi, 100.000TL (yüz bin Türk Lirası ) bedelli,... keşide tarihli, ... seri numaralı çekin davalıdan istirdatına, müvekkilin haklı hamil olduğunun tespitine, icra takibine konu olan çek nedeniyle yapılmak zorunda kalınan ödeme nedeniyle davalı sebepsiz zenginleşmiş olup yapılan 121.500,00 TL ödemenin ticari faizi ile iadesine, %40 kötüniyet tazminatının kötüniyetli davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Öncelikle huzurdaki davada dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmamış olup arabulculuk dava şartı tamamlanabilir bir dava şartı olmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Ayrıca zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazları bulunmakta olup davanın öncelikle zamanaşımı yönünden usulden reddini talep ettiklerini, Davacı yan huzurdaki dava ile; ...Bankası A.Ş. ...Şubesine ait 14.09.2024 keşide tarihli, 100.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı çekin dava dışı ... Şirketi'ne gönderilmek üzere verildiği kargoda çalındığı, müvekkil şirketin söz konusu çeklere dayanarak haksız ve kötü niyetli şekilde takip başlattığı iddiası ile ilgili takibe konu çekin istirdadı ile aleyhimize kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmektedir. İşbu dava haksız ikame edilmiş olup reddi gerektiğini, Hukuki mesnetten yoksun, haksız davanın öncelikle usulden mahkemeniz aksi kanaatte ise esastan reddine, Takibe konu çek değerinin %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının ve yine bu miktar üzerinden %10 oranında para cezasının davacıdan alınarak tarafımıza ödenmesine,Yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep etmiştir. DELİLLER / Taraf vekillerinin belirttiği, ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...E. Sayılı çek iptal dosyasının, ödemeden men yasağı, ticaret sicil gazetesi ilanı, ... Şirketine gönderilen ...sayılı kargo, ... Suç Duyurusu Tutanağı, Savcılık soruşturma dosyası, ... Şirketine düzenlenen 11.06.2024 tarihli fatura ,Dava konusu çekin keşidecisi olan ... San Lehtarı ...adına düzenlediği 11.06.2024 tarihli fatura, Ciro silsilesinde yer alan dava dışı ... ŞTİ (Mersis No: ...) isimli ...adresli şirketin vergi kayıtlarının ve müvekkil adına kestiği bir fatura olup olmadığının ilgili vergi dairesinden sorulması, ... 4.İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile İcra Takibi ... 7.Asliye Ticaret Mahkemesi...D.İş. Sayılı ihtiyati haciz dosyası Çekin istirdatına ve yapılan ödeme nedeniyle sebepsiz zenginleşen davalıdan yapılan ödemenin iadesine ilişkin ... Arabuluculuk Bürosu ...sayılı dosya arabuluculuk son tutanağı, Bilirkişi incelemesi delil olarak değerlendirilmiştir. 01/06/2026 tarihli bilirkişi raporunda “Dava konusu çek; ... Şubesine ait ... no.lu 14.09.2024 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin keşidecisi dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından davacı ... adına düzenlenmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesine göre; davacı..., dava dışı ...Şti.,...Ltd. Şti. cirosu ile davalı ...A.Ş. ne verilmiş olduğu, Davalı ... A.Ş. ile dava dışı...Ltd. Şti. arasında 12.07.2024 tarihinde imzalanan Faktoring Sözleşmesi kapsamında; Faktoring sözleşmesinin tarafı olan ...firması tarafından, dava dışı ... firması adına tanzim edilen 11.07.2024 tarihli ... no.lu 2.530.000,00 TL tutarlı e-Arşiv Faturanın 126.500,00 TL kısmının 16.07.2024 tarihinde davalı şirkete temlik edilmiş olduğu, temlik edilen fatura bedeline karşılık dava konusu olan 14.09.2024 tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin ve dava konusu olmayan 15.09.2024 tarihli 26.500,00 TL bedelli çekin davalı şirkete teslim edilmiş olduğu, buna göre dava konusu çekin faktoring işlemine konu edildiği ve düzgün ciro silsilesi ile davalı faktöring şirketine ulaştığı, Davalı... A.Ş. tarafından 25.09.2024 tarihinde ... 4. İcra Dairesi... E. sayılı dosyası ile dava konusu çek hakkında; 100.000,00 TL 14.09.2024 tarihli Çek 1.276,03 TL İşlemiş Faiz 101.276,03 TL Toplam Alacak üzerinden icra takibi başlatılmış olduğu, dosya borcuna istinaden davacı tarafından 10.10.2024 tarihinde 121.500,00 TL icra dosyasına ödeme yapılmış olduğu, Davalı şirket tarafından 11.10.2024 tarihinde icra dosyasından 115.402,27 TL tahsilat yapılmış olduğu, Davalı ... A.Ş. nin ticari defter ve kayıtlarında tespit edildiği üzere; Faktoring sözleşmesi çerçevesinde; dava konusu çeke ait faktöring işlemine istinaden, davalı faktöring şirketi tarafından... hesabına 16.07.2024 tarihinde 109.000,00TL ödeme yapılmış olduğu, toplam 17.500,00 TL masraf tahakkuku bulunduğu, Dava konusu 100.000,00 TL tutarındaki çeke ilişkin icra dosyasından yapılan tahsilatın 11.10.2024 tarihinde kayıtlı olduğu, Davalı şirket tarafından incelemeye sunulan belgelerden; factoring işlemine konu edilen, davalı şirket tarafından temlik alınan 11.07.2024 tarih ... no.lu 2.530.000,00 TL tutarlı faturanın Merkezi Fatura Kaydı Sistemine işlenmiş olduğu, faturanın durumu hakkında; “GIB den Doğrulandı” tespiti ile fatura kontrolünün yapılmış olduğu, Dava konusu 14.09.2024 tarihli 100.000,00 TL bedelli çek için; faktöring müşterisi ile dava konusu çekin keşidecisi hakkında yapılan istihbarat çalışmasına ilişkin, davalı şirketin KİOS (Kredi İstihbarat Onay Sistemi) kayıtlarına göre, dava konusu çek hakkında olumlu sonuç alınmış olduğu, incelemeye sunulan KİOS ekran görüntüsünden anlaşılmakta olup, temlik alınan fatura borçlusu şirket hakkında yapılan istihbarat çalışması veya teyit alınması hususunda herhangi bir belge sunulmadığı, Davacının çek istirdadı talebi hususunda, davalı factoring şirketinin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediğine ilişkin dosyadaki delillerin nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,” sonuç ve kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE / Dava, TTK 792 uyarınca çek istirdatına ilişkindir. ... Bankacılık ,Bolu Şubesi, 100.000TL (yüz bin Türk Lirası ) bedelli,...keşide tarihli ,... seri numaralı çekin zayi olduğu davalıda bulunan çekin istirdatını ve ödediği çek bedelinin istirdatını talep ettiği anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, ... Bankacılık ,... Şubesi, 100.000TL (yüz bin Türk Lirası ) bedelli,14/09/2024 keşide tarihli ,... seri numaralı çekin zayi olması nedeniyle söz konusu çekin davacı tarafça TTK 758. Madde uyarınca davalıdan istirdatının talep edilip edilemeyeceği, çek nedeniyle başlatılan icra takibi kapsamında davacının davalıya borçlu olup olmadığı, takip sonrası davacı tarafça ödemede bulunup bulunulmadığı, icra takibinin iptalinin gerekip gerekmediği, davacı takip sebebiyle borcu ödemiş ise ödediği bedeli davalıdan talep edip edemeyeceği, varsa davacının talep edebileceği miktarın tespiti olduğu anlaşıldı. ... 4. İcra Dairesinin ... E sayılı dosyasının incelenmesi ile, alacaklısının davacı Davalı ...A.Ş. Borçlusunun... Şirketi, .... Şirketi, ... Şirketi ve davalı ..., alacak miktarının 101.276,03 TL, takip dayanağının ... günlü ... Seri No lu, 100.000,00 TL bedelli çek olduğu anlaşılmıştır. Davacının ... 4. İcra Dairesinin ... E sayılı dosyasına 10.10.2024 tarihinde 121.500 TL ödediği, 01.11.2024 tarihinde de mahkememizde iş bu davayı açtığı görülmekle İİK 72/7 maddesi gereğince davacının hak düşürücü süre içerisinde davayı açtığı görülmüştür. Davacı tarafça çekin zayi olması sebebiyle ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ... E. Sayılı çek iptali konulu davanın açıldığı, mahkemece ...K sayılı ilamı ile davanın konusuz kalmasına karar verildiği, kararın 13.02.2025 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasının incelenmesi ile müştekinin davacı ..., belirtilen soruşturma sayılı dosyaya konu çekin iş bu davaya konu ... Bolu Şubesine ait, 14.09.2024 tarihli, ... nolu, 100.000,00- TL bedelli çek olduğu, soruşturmasının derdest olduğu görüldü. Davaya konu çekin incelenmesi ile ... Şubesine ait, ... tarihli, ... nolu, 100.000,00-TL bedelli çekin, keşidecisinin dava dışı ...AŞ, lehtarının davacı ... Davacıdan sonra cirantanın dava dışı .... Şirketi, bu cirantadan sonra ...Şirketi ve sonra davalı ....A.Ş olduğu ciro silsilesinde şeklen düzgün olduğu görülmüştür. Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. arasında 12.07.2024 tarihinde imzalanan Faktoring Sözleşmesi kapsamında; Faktoring sözleşmesinin tarafı olan Baykal Kumaş firması tarafından, dava dışı ... firması adına tanzim edilen 11.07.2024 tarihli ... no.lu 2.530.000,00 TL tutarlı e-Arşiv Faturanın 126.500,00 TL kısmının 16.07.2024 tarihinde davalı şirkete temlik edilmiş olduğu, temlik edilen fatura bedeline karşılık dava konusu olan 14.09.2024 tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin ve dava konusu olmayan 15.09.2024 tarihli 26.500,00 TL bedelli çekin davalı şirkete teslim edildiği, faktoring işlemine istinaden, davalı faktöring şirketi tarafından Baykal Kumaş Otomotiv hesabına 16.07.2024 tarihinde 109.000,00TL ödeme yapılmış olduğu görülmüştür. TTK'nın 818. maddesinin göndermesi ile çekler hakkında da uygulanan aynı Kanun'un 677. maddesinde "Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." hükmü yer almaktadır. Davacı borçlu, takip dayanağı çekin keşidecisi olup, lehtarın ciro imzasına itiraz hakkı yoktur. İmzaların istiklali ilkesi gereği keşideci imzası nedeni ile sorumludur. Takip dayanağı çek üzerinde şeklen lehtarın cirosunun bulunduğu görüldüğünden, alacaklı yetkili hamildir. Keşidecinin dava dilekçesinde ayrıca ve açıkça imzasına itirazı bulunmadığından kendi imzasını inkar etmeyen keşideci bu imzasından dolayı borçtan sorumlu ve dolayısiyle çek bedelini ödemekle yükümlüdür. 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre: "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' 6361 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 2. fıkrasına göre: "Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz." aynı maddenin 3. Fıkrası ise:" Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoringşirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." şeklindedir. Dava konusu çekin istirdadı talebi yönünden iş bu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedi elinde bulunduran davalı faktoring şirketinin kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Dosyaya sunulu belgelerin incelenmesi ile davalı ... AŞ nin çekin iktisabı anında 6361 sayılı yasanın 9.maddesi 2.fıkrasına göre gerekli istihbari çalışmayı yaptığına ilişkin dosyaya belge sunmaması, bilirkişi raporunda değinilen faktoring şirketinin faturaya ilişkin GIB sorgusunun yapılıp onay alınmasının 6361 sayılı yasa bağlamında gerekli istihbari çalışmayı kapsamadığı, dava dışı ... Şirketinin BA _ BS formlarında davacı ... ile ticari ilişkisinin tespit edilemediği görülmekle davalı faktoring şirketinin 6361 sayılı kanunun 9/3. Fıkrası gereğince çeki iktisap anında gerekli araştırmayı yapmaması sebebiyle kötüniyetli olduğu değerlendirilmiş ve davanın kabulüne karar verilmiştir. Çek sebebiyle davacı tarafça davalıya ödeme yapılması sebebiyle çek bedelinin istirdatına karar verilmiş ise de mahkememizce sehven çekin istirdatına ilişkin olarak da karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın kabulü ile davaya konu çekin istirdatına, 2-Davacının ödediği 121.500 TL nin 10.10.2024 tarihinden itibaren itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Koşulları oluşmaması sebebiyle İİK 72/5 gereğince davacı vekilinin tazminat talebinin reddine, 4-3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 8.299,67- TL karar ve ilam harcının davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.707,75- TL'nin mahsubu ile bakiye 6.591,92- TL nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, -Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.707,75- TL ile 427,60- TL başvuru harcı olmak üzere toplam 2.135,35- TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00- TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 5-Yargılama sırasında yapılan; 13,500,00- TL bilirkişi ücreti, 180,00- TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam 13.680,00-TL yargılama giderinden, davacı tarafça yapılan 6.180,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine, 7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T hükümlerine göre belirlenen 45.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine Dair, taraf vekillerinin huzurunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/07/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*