İlk Derece Mahkemesi 2024/561 E. 2026/166 K.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/561 Esas KARAR NO : 2026/166

DAVA : Tazminat (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/08/2024 KARAR TARİHİ : 06/03/2026 YAZIM TARİH : 18/03/2026

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili işletme bedeli karşılığında davalıya 4 ay 10.000 TL değerinde 13/02/2023 düzenleme tarihli 15 bin TL değerinde sıralı 12 senet verdiğini, 2022 yılının Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarında müvekkilinin eşi ... ile birlikte işçi olarak çalışırken yapılmayan maaş ödemelerine istinaden sayılmasına davalı ile karşılıklı anlaşarak karar verildiğini, 01.01.2023 tarihinden önce firmaya ait olan her türlü borçlar, faturalar (elektirik, su ve doğalgaz), toptancılardan geçmişte alınan malların borçları, işyeri kirası ve personel borçları Davalı ... tarafından ödenecek ve firma tamamen borçsuz olarak müvekkiline devredileceği belirtildiğini, buna rağmen davalının toptancılara olan borçlarını ürün alabilmek için müvekkili ödemek zorunda kaldığıı, Aralık 2022 tarihli elektirik, su, doğalgaz ve bina aidatlarını da davalı ödemediği için müvekkili ödemek zorunda kaldığını, 01.01.2023 tarihinde müvekkili kendi işletmesini kurması nedeniyle bankalardan post makinası ve yazar kasa gelene kadar davalı ...'a ait post makinası ve yazar kasa kullanıldığını, bu arada satış yapılan trendyol, yemeksepeti, getir gibi online firmalarının işletmenin deviri prosedürü işlerken yapılan bütün satışlar davalının hesabına geçtiğini, davalının hesaba geçen paraları müvekkilinin davalıdan talep ettiğinde "kredi kartına kesildi, krediye kesildi ve hesapta para yok" diyerek müvekkilin normalde kazandığı tutarların çok altında olan 1000 TL gibi rakamlar göndererek zaman kazanmaya çalıştığını, müvekkilinin mobil uygulamalardan kazandıkları ücretlerin çoğunu ödemediğini, 2023 Nisan ayında müvekkilinin Kayseri'deki işi nedeniyle müvekkili ve eşi Kayseri'ye gitmiş 2 gün sonra tekrar döndüklerinde 24.04.2023 tarihinde davalı müvekkilini arayarak "Dükkan kapalı kalmasın ben açayım. Siz gelene kadar müşteriler tamamen kapandı sanmasın." diyerek anahtarı istemiş, müvekkili de davalının iyi niyetli olduğunu düşünerek davalıya anahtarı teslim ettiğini, Anahtarı alan davalı hiçbir şekilde müvekkile haber vermeden ve rıza almadan dava konusu iş yerini üçüncü şahsa sattığını, müvekkili Kayseri'den döndükten sonra iş yerine gittiği zaman farklı tabela görünce anlamlandıramamış ve davalı şahsı aradığında; davalının işletmeyi 2023 yılının Mayıs ayında üçüncü şahsa sattığını ve müvekkilinin kendi özel eşyalarını alması gerektiği aksi taktirde çöpe atılacağını, müvekkili kendi firmasını işletmesine engel olunmasına rağmen icra takibi başlatılmaması için toptancılara olan yeni ve eski tüm borçları ödemeye devam ettiğini, müvekkili, davalıdan zararının tazmin edilmesini ve verdiği senetleri geri istediğini, bunun üzerine davalı müvekkile "firmanıza ait olsun veya olmasın işyerine ait olan bütün eski borçları ödeyin senetleriniz elimde ödemezseniz icraya veririm" denildiğini, Müvekkilin eşi de davalıdan; 01.01.2023 tarihi itibaren işletmenin kazancı sebebiyle davalının hesabına geçen ve müvekkili göndermediği ücretleri, 2022 yılının Aralık ayına ait olan müvekkili tarafından ödenen elektrik, doğalgaz, su ve bina aidatlarını, müvekkili tarafından yeni ürün alabilmek için ödenerek kapatılan davalının eski toptancı borçları, müvekkilin rızası alınmadan 750.000 TL değer ile üçüncü şahsa sattılan iş yerinden %50 oranında yaptırım tutarı istendiği, bu talepten sonra müvekkili davalıya hiçbir şekilde ulaşamadığını, Sene sonu geldiğindede firma personelleri müvekkilini arayarak "ya borcu ödeyin yada senetleri işleme kayacağız" demeleri üzerine müvekkili, davalıyı tekrar arayarak ulaşmış ve senetleri sorduğunda "Ben firmalara senetlerini verdim, ne yaparsanız yapın, siz sözleşmeye uymadınız bende dükkanı sattım." dediğini, mahkemenizce yapılacak inceleme neticesinde fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulünü, davalı tarafın menkul ve gayrimenkullerinin üzerine teminatsız olarak dava değeri tutarında ihtiyati tedbir konulmasını, dava konusu senetlerin dayanak gösterilerek icra takibi ve dava konusu yapılmaması, yapılması halinde ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir konulmasını, fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 01.01.2023 tarihi itibaren işletmenin kazancı sebebiyle davalının hesabına geçen ve müvekkile göndermediği ücretleri için 100 TL, 2022 yılının Aralık ayına ait olan müvekkil tarafından ödenen elektrik, doğalgaz, su ve bina aidatları için 100 TL, Müvekkil tarafından yeni ürün alabilmek için ödenerek kapatılan davalının eski toptancı borçları için 100 TL, Müvekkilin rızası alınmadan üçüncü şahsa satılan iş yerinden satış değerinin %50 oranında yaptırım tutarı için 100 TL, olmak üzere toplam 400 TL maddi tazminat ile davacı müvekkilin uğramış olduğu manevi çöküntü nedeniyle 100.000 TL manevi tazminatın sözleşmenin haksız fesihinin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte, yargılama harç ve giderleriyle vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle belirtmek gerekir ki davacı ile davalı kendi aralarında bir işletme devri sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye göre alt kiracı olan müvekkilinin 2. Alt kiracı olarak davacıya dükkanı kiraya verdiğini ve işletme yetkisini davacıya 2 yıllığına devrettiğini, ancak davacı 02.01.2023 tarihinde işetmesini kurduğunu ve çalışmaya devam ederken yalnızca ilk ayın kirasını ödemediğini, diğer kiraların hiçbirini ödemediğini, daha sonra müvekkilinin işletmenin durumundan haberi bile yokken, çevre esnaflar tarafından aranmış dükkanın uzun süredir açılmadığı, kapalı olduğu bilgisi iletildiğini, bunun üzerine müvekkilinin davacıyı aramış, davacı işletmeye devam edemeyeceğini, kira borçlarını ödeyemeyeceğini bu nedenle işletmeyi terk ettiğini beyan ettiğini, davacı bahsi geçen tarihin üzerinden 1.5 yıl geçtikten sonra, müvekkili ödenmeyen kira borçlarını talep ettikten sonra, haksız fesih nedeniyle tazminat davası açtığını, 01.01.2023 tarihinde kira kontratı yapılan ve 02.01.2023 tarihinde kendine ait işletmesini açan kiracının bu ödemeleri yapma zorunluluğu bulunmadığını, toptancıya yapılan ödemenin hangi dönemde alınan mallara ilişkin olduğuna dair bir kanıt bulunmadığını, İşletmenin Haziran 2023 yılında bir başka firmaya devredildiğini, İddia edildiği gibi 750.000 TL bir bedele değil 252.542,37 TL bedel ile ... San. Tic. Lmt. Şti. Firmasına devredildiğini, açıklanan nedenlerle Haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: -01/01/2023 tarih ve 1 yıl süreli kira sözleşmesi, -... başlıklı, bila tarihli evrak, -27/06/2023 tarih ve 298.000,00-TL bedelli fatura, -... 20/03/2025, 24/03/2025 tarihli cevabi yazıları, -Arabuluculuk son tutanağı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL; Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde, taraflar arasında yapılan devir sözleşmesi ile ... Caddesinde bulunan iş yerinin davacı tarafından işletilmesine karar verildiği, ancak sözleşme hükümleri ile davalının kendisi düşen edimleri yerine getirmediğinden davacı tarafından ödenmek zorunda kalındığı, daha sonra davalı tarafından iş yerinin anahtarı alınarak tekrar iade edilmediği; bu sebeple davacının kazanç kaybına uğradığı ileri sürülmekle davalı yerine yapılan ödemeler ile kar kaybı alacağı ile manevi tazminat alacağının davalıdan tahsili istenilmektedir. Davalı tarafça, yasal süresi içerisinde sunulduğu anlaşılan cevap dilekçesinde, kendisinin kiracı olmakla davacı ile alt kira sözleşmesi tanzim edildiği savunulmakla davanın reddi istenilmiştir. Dosyaya sunulan Kira Sözleşmesinin incelenmesinde, kiraya verenin davalı ..., kiracının davacı ... olduğu, kira sözleşmesinin başlangıç tarihinin 01/01/2023, süresinin 2 yıl olduğu, mecurun adresinin ... olduğu hususları tespit edilmiştir. 17/03/2025 tarihinde ön inceleme duruşması yapılmakla, 4 numaralı celse ara kararı ile davacı vekiline, cevap dilekçesi ekinde sunulan kira sözleşmesi hususunda beyanda bulunmak üzere 2 hafta kesin süre verilmesine karar verilmekle davacı tarafça beyanda bulunulmadığı görülmüştür. Bu halde inkara uğramayan, sureti dosyada mübrez kira sözleşmesinin ihtilaf konusu olmadığı, kira sözleşmesinin 6098 sayılı TBK'nun 299. maddesinde yazılı kurucu şartları haiz olduğu, taraflar arasında kira ilişkisi bulunup bulunmadığı, kira sözleşmesinin geçerli ve halen ayakta olup olmadığı, kira sözleşmesi ve bu sözleşme gereğince tanzim edildiği anlaşılan protokol hükümlerini inceleyip değerlendirme görevinin 6100 sayılı HMK'nun 4. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu anlaşılmakla davanın usulden reddine dair aşağıda yazılı şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK m.114/1-c, 115/2 uyarınca göreve ilişkin dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, ... Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduklarının tespitine, Karar kesinleştiğinde ve süresinde başvuru olduğunda dava dosyasının görevli ... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Süresi içerisinde görevli mahkemeye dava dosyasının gönderilmesi için başvuru yapılmaz ise dosyanın re'sen ele alınıp Mahkememiz tarafından açılmamış sayılması kararı verilmesine, Yargılama harç ve giderleri hakkında görevli mahkemece değerlendirme yapılmasına, Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dosyanın görevli mahkemede davaya devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK 331/2 maddesi gereğince bir karar verilmesine, Dair, davacı vekili Av. ... (e duruşma)'ın yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ... ¸e-imzalıdır.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.