İlk Derece Mahkemesi 2024/291 E. 2025/749 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/291 Esas KARAR NO : 2025/749

DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım) DAVA TARİHİ : 30.04.2024 KARAR TARİHİ : 21.10.2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26.10.2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; araç alım satım işi yapan davalı şirket ile müvekkilleri arasında ... marka aracın satışı konusunda anlaşamaya varıldığını, bu anlaşamaya istinaden satış bedelinin bir kısmının peşin, kalanının ise 2 taksit halinde ödenmesi koşulu ile davalıya, organik bağı olup aracı birlikte satın alan müvekkil firmalar birlikte imzalayıp cirolamak suretiyle 2 adet malen düzenlenmiş bono verildiğini, aynı gün içerisinde satışa konu aracın pert olduğunun öğrenilmesi üzerine müvekkiller tarafından aracın alınamadığını, davaya dayanak icra takibine konu bonoların iade edileceğinin söylenmesine rağmen iade edilmeyip müvekkilleri aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkillerinin bir borcunun olmadığını belirterek, icra takibi yapılan bonolardan dolayı müvekkillerin davalıya borçlu olmadığının tespitine, müvekkileri lehine %40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacıların müvekkilinden aracı aldıktan sonra vermiş oldukları senedi ödemediklerini, basiretli bir tacirin eksper incelemesi sonucunda almış olduğu bir aracın daha sonradan pert olduğu iddiası ile geri iade etme isteğinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı tarafından iddiasına ilişkin somut ve inandırıcı delillerin dosyaya kazandırılmadığını, kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğunu, arkasındaki hukuki işleminin sebebinden bağımsız olarak geçerlilik kazanacağını, davacılar tarafından arkasındaki hukuki işlemin sebeplerinin haksız olduğu iddiası ise yalnızca bir başka yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiğini, senede karşı senetle ispat kuralı neticesinde davada tanık dinletilmesine muvafakatlarının bulunmadığını belirterek davanın reddi ile davacı aleyhine %40'dan az olmamak üzere tazminata hükmolunmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup mahkememizce deliller toplanmış, davaya dayanak .... ve .... sayılı takip dosyaları, tarafların BA/BS formları, ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, davacı gerçek kişi yönünden tacir araştırması yaptırılmış, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. .... sayılı takip dosyasının yapılan incelemesinden, davalının 29.11.2023 tarihinde davacılar aleyhine 24.03.2023 tanzim, 30.10.2023 vade tarihli, 170.000,00-TL miktarlı bono dayanak gösterilmek suretiyle toplam 173.500,00-TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığı, takibin kesinleştiği ve derdest olduğu anlaşılmıştır. İcra takibine konu bononun incelenmesinden, keşidecisinin davacı ... ... Ltd. Şti., lehdarının davacı ... ... Ltd. Şti. olduğu, sırasıyla davacı ...'ya, dava dışı ...'a ve davalı şirkete ciro edildiği, 24.03.2023 tanzim, 30.10.2023 vade tarihli, 170.000,00-TL miktarlı olup malen kaydını içerdiği anlaşılmıştır. .... sayılı takip dosyasının yapılan incelemesinden, davalının 29.11.2023 tarihinde davacılar aleyhine 24.03.2023 tanzim, 30.09.2023 vade tarihli, 150.000,00-TL miktarlı bono dayanak gösterilmek suretiyle toplam 157.500,00-TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığı, takibin kesinleştiği ve derdest olduğu anlaşılmıştır. İcra takibine konu bononun incelenmesinden, keşidecisinin davacı ... ... Ltd. Şti., lehdarının davacı ... ... Ltd. Şti. olduğu, sırasıyla davacı ...'ya, dava dışı ...'a ciro edildiği, 24.03.2023 tanzim, 30.09.2023 vade tarihli, 150.000,00-TL miktarlı olup malen kaydını içerdiği anlaşılmıştır. 18.07.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...dosya içeriğinde davaya konu araca ilişkin plaka bilgisine rastlanılmadığı, dosya içeriğinde araç satışına ilişkin noter araç devir sözleşmesine rastlanılmadığı, ... tarafından dosyaya kazandırılan BA/BS karşılaştırmalı analiz tablolarında taraflar arasında ticari ilişki ve/veya alım/satıma ilişkin fatura beyanına rastlanılmadığı, dosya içeriğinde taraflar arasında ... marka olduğu beyan edilen aracın satışına ilişkin tanzim edilen faturaya rastlanılmamış olup defter inceleme aşamasında fatura ibrazı olmadığı, dosya içeriğinde taraflar arasında ... marka olduğu beyan edilen araca ilişkin ekspertiz raporuna rastlanılmadığı, dosya içeriğinde taraflar arasında teslim sonrası pert olduğu anlaşıldığı ileri sürülen aracın pert olduğuna ilişkin herhangi bir rapor ve/veya tespit raporuna rastlanılmadığı, taraf yasal defter kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde taraflar arasında ticari ilişki bulunduğuna dair herhangi bir kayda rastlanılmadığı, dosya içeriğinde taraflar arasında ... marka olduğu beyan edilen ve bu bilgi dışında başkaca bir özellik belirtilmeyen aracın davalı tarafından davacılara veya davacılar tarafından da davalıya geri iade/teslim edildiğine dair herhangi bir bilge ve belgeye rastlanılmadığı, davalı yasal defterlerinde davacılar tarafından menfi tespite konu edilen senetlerin kayıtlı olmadığı, davalı yanın aktifinde kayıtlı ve 254.008 araçlar alt hesabında izlenen ... plakalı .... model aracın ... marka olduğu, bahse konu araç 2023 yılında satılmış ise de, satışın/teslimin davacılara gerçekleştirildiğine dair cari hesap kaydına rastlanılamadığı, ayrıca taraflar arasındaki ihtilafa konu aracın ... plakalı araç olduğuna dair gerek dosya içeriğinde gerekse taraf yasal defter kayıtlarında somut bir bilgiye/veri/kayda rastlanılmadığı, dava konusu olaya ilişkin dosyada sadece bedeli malen alındığı belirtilen 170.000,00-TL miktarlı 24.03.2023 tanzim tarihli 30.10.2023 vade tarihli senet ile 150.000,00-TL miktarlı 24.03.2023 tanzim tarihli 30.09.2023 vade tarihli borçluları tarafından ödenmediği anlaşılan ve aktifinde kayıtlı aracı bulunmayan sadece davacılardan ... Ltd. Şti. yasal defterlerinde kayıtlı olan senetler karşılığı davalı tarafından davacılara araç teslimi veya satışı yapıldığına dair gerek dosya içeriğinde gerekse de taraf yasal defter kayıtlarında herhangi bir somut bilgi ve belgeye rastlanılmadığı..." yönünde tespitlerde bulunulduğu anlaşılmıştır. Davacılar özetle, davalı ile yapılan ... marka bir aracın satışı konusunda varılan anlaşma neticesinde davaya konu icra takibine dayanak bonoların davalıya verildiğini, ancak satış aşamasında aracın pert olduğunun anlaşılması üzerine aracın teslim alınmadığını, bonoların da iade edilmeyip takibe konulduğunu iddia etmiş, davalı tarafından ise özetle, uyuşmazlık konusu bonolara konu aracın teslim edildiği belirtilerek davanın reddini istenmiştir. Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (TMK 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (HMK 190) olup, bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Kambiyo senedi ile borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle mükelleftir (Emsal: ...'nin 06.02.2020 tarih ve .... sayılı ilamı). Bu bağlamda eldeki davada davalıya borçlu olmadığını iddia eden davacılar ispat yükü altındadır. Somut olayda; uyuşmazlık konusu bonoların araç satımını nedeniyle verildiği hususunda taraflar arasında bir niza bulunmamakla birlikte mahkememizce HMK md. 31 gereğince taraf vekillerine verilen süreler içerisinde uyuşmazlık konusu bonoların veriliş sebebi olarak açıklanan araç satımına dair bir satış sözleşmesi veya satım konusu aracı somutlaştırır mahiyette bir beyan sunulmamıştır. Dosyanın tevdi edildiği mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen raporda ise tarafların incelenen ticari defterlerinde taraflar arasında araç satımına dair bir hukuki ilişki olduğunu gösterir herhangi bir kaydın bulunmadığı tespit edilmiş ve bu minvalde tarafların ticari defter kayıtlarının birbiriyle uyumlu olduğu görülmüştür. HMK md. 222 gereğince davalının kendi aleyhine kesin delil mahiyetindeki ticari defter kayıtlarının aksini başkaca kesin deliller ile kanıtlaması mümkün ise de davalı tarafından taraflar arasında araç satımının varlığını kanıtlar mahiyette, bir kesin delil sunulmamış olup yemin deliline de dayanılmamıştır. Buna göre davacılar, davalı tarafından bir araç teslimi yapılmadığını, tarafların birbiriyle uyumlu ticari defter ve kayıtları ile kanıtlamış olmakla, davacıların .... ve ....sayılı takip dosyaları nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir. Davacıların kötüniyet tazminatı talebine gelince; davacılara bir araç teslimi yapılmamasına rağmen bu nedenle alınan bonoların takibe konulduğu nazara alındığında davalının icra takibinin ikamesinde kötü niyetli olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından İİK md. 72/5. gereğince koşulları oluşan kötüniyet tazminatı talebinin kabulü ile, takip konusu alacağın %20’si üzerinden hesaplanan 66.200,00-TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KABULÜ İLE; davacıların .... ve .... sayılı takip dosyaları nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2-Takip konusu alacağın %20’si üzerinden hesaplanan 66.200,00-TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, 3-Alınması gereken 14.884,74-TL harçtan peşin alınan 3.721,19-TL ve 1.950,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 9.213,55‬-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 34.864,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 6-Davacılar tarafından yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 3.721,19-TL peşin harç, 1.950,00-TL ıslah harcı, 420,00-TL tebligat, 30,00-TL müzekkere gideri ve 5.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.048,79-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21.10.2025

Katip ... ¸e-imzalıdır.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.