İlk Derece Mahkemesi 2023/720 E. 2025/280 K.

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/720 Esas - 2025/280 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/720 KARAR NO : 2025/280

HAKİM : .... KATİP : ...

DAVACI : .... VEKİLLERİ : Av. .... Av. .... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. .... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 18/10/2023 KARAR TARİHİ : 05/05/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 30/05/2025

Mahkememize açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA: Davacı Vekili, Dava Dilekçesinde Özetle; Taraflar arasında imzalanan hizmet alım işi kapsamında çalıştırılan personellerin işten çıkartılması sonucunda, hem davacı idare hem de yüklenici şirketler/karşı taraf aleyhine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı alacaklarının tahsiline ilişkin davalar açıldığını; ... ... tarafından ... 55. İş Mahkemesinin 2021/1316 Esas sayılı dosyası ile açılan dava sonunda verilen kararla hüküm altına alınan miktarların İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğünün 2023/5162 sayılı dosyası üzerinden takibe konulması üzerine davacı idare tarafından icra dosyasına 4.329,07 TL yatırıldığını, ayrıca 504, 06-TL stopaj ve 100,81 TL vergi tevkifatının vergi dairesine yatırıldığını, böylece dava dışı işçi için yapılan toplam ödeme tutarının 4.933,94 TL olduğunu, ... ... tarafından ... 55. İş Mahkemesinin 2021/1317 Esas sayılı dosyası ile açılan dava sonunda verilen kararla hüküm altına alınan miktarların İstanbul Anadolu 5. İcra Müdürlüğünün 2023/5187 sayılı dosyası üzerinden takibe konulması üzerine davacı idare tarafından icra dosyasına 4.332,75 TL yatırıldığını, ayrıca 504,06 TL stopaj ve 40,32 TL vergi tevkifatının vergi dairesine yatırıldığını, böylece dava dışı işçi için yapılan toplam ödeme tutarının 4.877,13 TL olduğunu, ... ... tarafından ... 55. İş Mahkemesinin 2021/1318 Esas sayılı dosyası ile açılan dava sonunda verilen kararla hüküm altına alınan miktarların İstanbul Anadolu 12. İcra Müdürlüğünün 2023/5185 sayılı dosyası üzerinden takibe konulması üzerine davacı idare tarafından icra dosyasına 4.343,49 TL yatırıldığını, ayrıca 504,06 TL stopaj ve 100,81 TL vergi tevkifatının vergi dairesine yatırıldığını, böylece dava dışı işçi için yapılan toplam ödeme tutarının 4.948,36 TL olduğunu, .. ... tarafından ... 55. İş Mahkemesinin 2021/1319 Esas sayılı dosyası ile açılan dava sonunda verilen kararla hüküm altına alınan miktarların İstanbul Anadolu 18. İcra Müdürlüğünün 2023/5160 sayılı dosyası üzerinden takibe konulması üzerine davacı idare tarafından icra dosyasına 4.329,16 TL yatırıldığını, ayrıca 304,06 TL stopaj ve 100,81 TL vergi tevkifatının vergi dairesine yatırıldığını, böylece dava dışı işçi için yapılan toplam ödeme tutarının 4.934,03 TL olduğu, ... .... tarafından ... 56. İş Mahkemesinin 2021/601 Esas sayılı dosyası ile açılan dava sonunda verilen kararla hüküm altına alınan miktarların İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğünün 2022/9648 sayılı dosyası üzerinden takibe konulması üzerine davacı idare tarafından icra dosyasına 25.004,87 TL yatırıldığını, mahkeme kararları ve yürürlükte olan sair mevzuat gereğince davacı idare tarafından ödenmek zorunda kalınan alacak bedellerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı İdareye ödenmesi talebiyle arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, davacı idare tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 44.698,33 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı Vekili, Cevap Dilekçesinde Özetle; Huzurdaki dava ile tarafları ve konusu aynı ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan 03.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda taraflar arası sözleşmenin 26. maddesine uymayacak şekilde davacı idarenin fesihte bulunması sebebiyle müterafik kusuru olduğu şeklindeki çıkarımlarının gözetilmesi ve işbu sebeple davacının rücuen tazmin talebinde bulunamayacağını, davacı kurumun doğrudan işçi adı belirtmeksizin müvekkili şirkete ait hakediş ve nakit teminatlardan kesinti yaparak müvekkil şirketin alacaklarını sıfırladığı tarafları ve konusu aynı birçok benzer dosyada tespit edildiği gibi ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan 2021/226 esas sayılı dava dosyasına sunulan ek raporda tespit edildiğini, davacı kurum her ne kadar tüm kesintilerde doğrudan işçi adı belirtmese de müvekkil şirkete ait nakit teminat ve hakedişleri kullanarak dava dışı işçilere ödeme yaptığı ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2022/87 esas sayısı ile görülmekte olan dava dosyasına sunulan 24.01.2023 tarihli bilirkişi raporu dahil birçok benzer uyuşmazlıkta tespit edilmiş olup davacı kurumun mükerrer tahsil amaçladığı ortada olduğunu, davacı kurum tarafından tutulan muavin defter kayıtlarında müvekkil şirkete ait hak edişlerden irçok kesinti yapıldığını, davacı kurum tarafından kesin teminatlara ilişkin tutulan muavin defter kayıtlarında müvekkil firma teminat mektuplarından beş milyona yakın kesinti yapıldığının tespit edildiğini, huzurdaki dava ile aynı konuya sahip ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen 2021/738 esas sayılı dosyaya sunulan 10.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davacı kurum tarafından dava dışı 23 işçinin işe iade istemine ilişkin dava dosyalarının reddine karar verilmesine rağmen dayanaksız açılan icra takiplerine ödeme yapılmış ve işbu ödemeler müvekkil şirketten haksız olarak tahsil edilmeye çalışıldığını, kaldı ki işbu dava dışı 23 işçinin ödemesi dahil toplam 31 dava dışı işçinin ödemeleri müvekkil şirketin hakedişlerinden kesinti yapılarak ödenmesine rağmen müvekkil şirketten mükerrer olarak tahsil edilmeye çalışıldığını, bu nedenlerle davanın reddini istemiştir. DELİLLER : İstanbul Anadolu 5. İcra Dairesi'nin 2023/5187 Esas sayılı dosyası UYAP ekranlarından çıkarılarak dosya arasına alınmış, incelenmiştir. İstanbul Anadolu 12. İcra Dairesi'nin 2023/5185 Esas sayılı dosyası UYAP ekranlarından çıkarılarak dosya arasına alınmış, incelenmiştir. İstanbul Anadolu 18. İcra Dairesi'nin 2023/5160 Esas sayılı dosyası UYAP ekranlarından çıkarılarak dosya arasına alınmış, incelenmiştir. İstanbul Anadolu 18. İcra Dairesi'nin 2023/5162 Esas sayılı dosyası UYAP ekranlarından çıkarılarak dosya arasına alınmış, incelenmiştir. İstanbul Anadolu 8. İcra Dairesi'nin 2022/9648 Esas sayılı dosyası UYAP ekranlarından çıkarılarak dosya arasına alınmış, incelenmiştir. ... 55. İş Mahkemesi'nden 2021/1316-1317-1318-1319 esas sayılı dosyaları getirtilmiş, incelenmiştir. ... 56. İş Mahkemesi'nden 2021/601 Esas sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmiştir. Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Nitelikli Hesap Uzmanı ve Mali Müşavirden Oluşturulan Bilirkişi Heyetinden Alınan Son Bilirkişi Raporunda Özetle, Davacı ASKİ Genel Müdürlüğü’nün dava dışı işçiler için yaptığı ödemeler nedeniyle 44.698,33 TL yi davalı şirketten rücuen talep edebileceği, davadaki talebin aynı miktar olduğu, davacının İcra dosyalarına ödemiş olduğu işçilik alacaklarının 30.03.2023 tarihinde yapılan ödemeler olduğu, Davalı kesin teminatında bulunan alacakların en son 30.06.2020 tarihinde sıfırlandığı, bu tarihten sonra da kesinti yapılabilecek herhangi bir alacağı olmadığı yönünde görüş ve kanaatleri bildirilmiştir. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE: Dava; Davacı Tarafından Davalıdan Hizmet Alımı Şeklinde Gerçekleştirilen Çeşitli Hizmetilerde Çalışan Dava Dışı İşçilerin İş Mahkemesi Kararlarına Dayanarak Başlattıkları Takiplerde İşçilik Alacaklarına İlişkin Ödemeler Yapıldığı Ve Vergi Dairesine Stopaj Ve Tevkifat Yatırıldığı İçin Toplam 44.64,33 TL İşçilik Alacağı, Vergi Ve Tevkifat Ödemesinin Davalıdan Tahsili İstemine İlişkin Rücu Davasıdır. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Davacı ile davalı arasında hizmet alımını konu alan sözleşme ilişkisi olup olmadığı, davalının yapılan ödemeden sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise miktarın ne kadar olduğu, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, mahkememizin görevli olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Taraflar arasındaki hukuki ilişki hizmet alıma sözleşmesine dayandığından bu sözleşme için zamanaşımı süresine ilişkin ayrık bir hüküm bulunmaması nedeniyle 6098 sayılı TBK 146. Maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı ödeme tarihinden itibaren dolmadığından zamanaşımı definin reddine, (Aynı yönde Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 20.02.2017 tarih 2016/8129 E ve 2017/479 K sayılı ilamı) karar verilmiştir. Tarafların tacir oldukları ve davaya konu alacağın her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olduğu, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nin 4/1. madde hükmü uyarınca davanın nispi ticari dava olduğu, buna göre de ticaret mahkemesinin görevli olduğundan görev itirazının reddine karar verilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalılar arasında akdedilen sözleşmelerde işverenin işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Yargıtayın güncel kararlarındaki ilkelere göre: rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, sözleşmede asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı durumlarda işverenin ödediği bedeli ve ferilerin tamamını işçiyi çalıştıran yüklenicilerden talep edebileceği (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 17.02.2020 Tarih, 2019/502 E., 2020/1033 Ki; Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/502 E-2020/1033 K.; Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 15 09 2020 Tarih 2017/2497 Esas, 2020/ 2808 Sayılı Kararı), bu halde İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu olacağı, Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşeceği ve Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacağı, İhbar tazminatından son işverenin sorumlu olacağı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacağı kabul edilmiş bu kriterler esas alınarak hazırlanan bilirkişi raporu ile davalıdan rücuen talep edilebilecek miktarlar tespit edilmiş olup bu miktarların daha önce davalı hakedişinden mahsup edilmediği yani mükerrer ödeme olmayacağı defter kayıtları üzerinde yapılan mali müşavir bilirkişinin incelemesi ile de sabit olmakla iş bu bilirkişi heyet raporu hükme esas alınmış, bu miktarlar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davanın tarafları tacir olduğu için davacı tarafından yapılan ödemelerin avans faizi uygulanarak davalıdan talep edilmesinin mümkün olduğu, hizmet alım sözleşmelerinde yer alan hükümler nedeni ile ödemenin davacı tarafından yapıldığı tarihte davalı davacı aleyhine zenginleştiği için davacının alacağına ödemenin yapıldığı tarihinden itibaren faiz uygulanmasının mümkün olduğu kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre; 1-Davanın KABULÜ ile; 44.698,33 TL'nin ödeme tarihi olan 30.03.2023 tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 3.053,34 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 763,34 TL harcın mahsubu ile noksan olan 2.290,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, 4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafça yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 763,34 TL peşin harç olmak üzere toplamı 1.033,19 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 13.294,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 05/05/2025

Katip .... ⌞ e-imzalıdır⌝

Hakim .... ⌞ e-imzalıdır⌝

*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.