İlk Derece Mahkemesi 2023/573 E. 2025/132 K.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/573 Esas - 2025/132

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA" ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2023/573 KARAR NO : 2025/132

DAVA : Marka Tecavüzü ve Haksız Rekabete dayalı tespit,men ,sona erdirme, tazminat DAVA TARİHİ : 15/12/2023 KARAR TARİHİ : 16/04/2025 Yazım Tarihi: 09/05/2025 İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Davacı şirketin dünyaca ünlü ... markalarının / karakterlerinin sahibi olduğunu, bu markaların aynı zamanda eser niteliğinde olduğunu, Davacı şirketin Türkiye’de ..... sayılı tescilli markaları bulunduğunu, söz konusu karakterlerin eser olarak dünyanın farklı ülkelerinde tescilli olduğunu, ..... sayılı markanın ... nezdinde tanınmış olduğunu, Davalının, davacıya ait markaları kuyumculuk ürünlerinde kullandığını, bu hususun ... D.İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, Davalının bu kullanımının, davacının ayırt edici karakterini ve tüketicilerde oluşturduğu kalite ve güven imajını zedelediğini ve davacının haksız kazanç elde ettiğini, arabuluculuk görüşmelerinden bir netice alınamadığını, davacının uğramış olduğu zararın ancak tahkikat neticesinde kesinleşeceğini bu nedenle davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, beyanla; haksız rekabetin ve markaya tecavüzün tespit, men ve önlenmesine, şimdilik 100 TL maddi tazminata hükmedilmesini ve davacı markalarının tanınmışlığının markalara olan taleplerde belirleyici olması nedeniyle hükmedilecek tazminata hakkaniyete uygun bir pay eklenmesine, 500.000 TL manevi tazminata ve markanın kötü ve uygun olmayan kullanımı nedeniyle 5.000 TL itibar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir. Davacı vekili daha sonra dilekçesinde tazminat seçeneğini 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanun m.151/2-b “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç.” bendine dayandırmıştır. SAVUNMA: Davalıya usulüne uygun tebligatın yapıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür. MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır. 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük) Madde 29 " (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır: a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak. ( 7.nci maddede sayılan haller 2.nci FIKRADA ; a)Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması., b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması. c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması. 3.ncü FIKRADA ; a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması. b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi. c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi. ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması. d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması.e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması. f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.) b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek. c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak. ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, (2) 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü tecavüz davalarında def’i olarak ileri sürülebilir. Bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi esas alınır." hükmü yer aldığı; 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU (14.02.2011 tarihli yayınlanan); Madde 54 "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." Madde 55 "(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek; c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak; d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek; e) İş şartlarına uymamak; f) Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak.; "hükmü yer almaktadır.

DELİLLER ve DEĞERLENDİRME: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ..... D.iş delil tespiti dosyasına bağlı olarak davacı tarafın tescilli ve tanınmış olduğu belirtilen .....sayılı marka hakkının davalı tarafın satışa sunduğu belirtilen kuyumculuk ürünleri (bilezik, küpe,yüzük vb.ürünler) üzerinde marka tecavüzü ve haksız rekabet oluşturacak şekilde kullanılıp kullanılmadığı, buna bağlı olarak tespit, men,sona erdirme, belirsiz alacağa yönelik maddi tazminat, manevi tazminat,itibar tazminatı taleplerinin yerinde ve doğru olup olmadığı noktasında olduğuanlaşılmıştır. Davacı tarafın ;uyuşmazlığa konu olan küpe , mücehver ürünlerini de kapsayan 14 ve 35.nci sınıfta "...+..." ibareli .....sayılı; "..." ibareli ..... sayılı ; " ..." ibareli ..... sayılı tescilli markaları olduğu; dava tarihinde koruma altında oldukları, ... kayıtları ile tespit edilmiştir. ..... D. İş sayılı tespit dosyasında;davalının işyerinde keşif yapılmak suretiyle alınan bilirkişi raporunda; davalının ... AVM’de bulunan işyerinin mücevher ve altın satışı yapılan yer olduğu, işyerinin vitrininde yer alan ürünler içerisinde satışa hazır halde, tespite konu 14 ayar 3 çift çocuk küpesi bulunduğu, küpelerde yer alan kedi figürü ile tespit isteyen taraf adına ..... sayı ile tescilli markanın yüksek oranda benzer olduğu tespit edilmiştir. Ön inceleme duruşmasından sonra tahkikata geçilerek bilirkişi heyet raporu alınmasına karar verilmiştir. 18/11/2024 tarihli Bilirkişi Raporunda ÖZETLE; "1-Davalı tarafın işyerinde tespit edilen emtiaların davacının tescilli markaları kapsamında bulunduğu, davacının ..... sayı ile tescilli ... markalarına yüksek derecede benzer olduğu ve halk tarafından karıştırılma ihtimali bulunduğu, 2- Davalı kullanımlarının davacının ..... sayı ile tescilli ... markalarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu, 3- Maddi tazminat hesabının davalı tarafça dosyaya gerekli fatura ve bilgiler sunulmadığından yapılamadığı, 4- Manevi tazminatın tayininin Sayın Mahkemenin takdirinde bulunduğu, 5- Davalının, markanın itibar kaybını ve davacının kötü kullanımını ispatlayamadığı, bu nedenle SMK150/2 maddesinde düzenlenen tazminat talebinin yerinde olmadığı, " şeklinde ifade edilmiştir. Mahkememizce "..... d.iş dosyasında görev yapan bilirkişi ... ile tahkikat aşamasında görev verilen bilirkişi heyetinde yer alan ..... 'tan oluşacak iki kişilik bilirkişi heyetinden delil tespitine konu edilen 3 tane çocuk küpesi dolayısıyla (bilirkişi raporunda geçen görsel ürünler) SMK 151/2-b seçeneği üzerinden bu ürünlerin parasal değerinin ne olduğu, bu ürünler dolayısıyla elde edilebilecek net kazancın ne olduğu, konusunda ek rapor alınmasına" karar verilmiştir. 14/02/2025 tarihli Bilirkişi heyeti EK Raporunda ÖZETLE; " Davaya konu çocuk küpelerinin gramları çekilen görüntüler de görünmemektedir. Benzer ürün emsalleri üzerinden ortalama bir değer verilecektir. Buna göre küpelerin adedi 1.35 gram 14 ayar olarak değerlemesi yapılacaktır.-3 adet 1.35'er gram 14 ayar küpe. Dava tarihindeki adet maliyet fiyatı 1.705,00 TL ,Mağaza ortalama satış fiyatı yüzde 30 luk kar oranıyla 2.216,50 TL olarak hesap edilmiştir. Adedinde 511.50 TL lik kar oranıyla mağazanın elde etmiş olduğu 3 adet çocuk küpesinden toplam kazancı ortalama 1.534,50 TL (Bin Beş Yüz Otuz Dört Lira Elli Kuruş) olarak değerlendirilmiştir. SONUÇ; • Davalıda ele geçen 3 adet çocuk küpesinin toplam değerinin 6 649,50 TL (Altı Bin Altı Yüz Kırk Dokuz Lira Elli Kuruş) olduğu, • Adedinde 511.50 TL lik kar oranıyla mağazada tespit edilen 3 adet çocuk küpesinden davalının toplam kazancının ortalama 1.534,50 TL (Bin Beş Yüz Otuz Dört Lira Elli Kuruş) olduğu, "şeklinde ifade edilmiştir. GEREKÇE; Marka tecavüzü açısından; SMK 7.nci madde kapsamında marka tesciline sahip olanların hakları belirtilmiş ve buna aykırı davrananların eylemi ise SMK 29.ncu maddede marka tecavüzü olarak nitelendirilmiştir. Davacı taraf tescilli ve tanınmış markalarının kuyumculuk ürünlerinde kullandığını, bu hususun ... D.İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, Davalının bu kullanımının, davacının ayırt edici karakterini ve tüketicilerde oluşturduğu kalite ve güven imajını zedelediğini ve davacının haksız kazanç elde ettiğini , müvekkilinin marka hakkının ihlal edildiğini, davalı eyleminin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürmektedir. Davacının uyuşmazlığa konu olan küpe , mücehver ürünlerini de kapsayan 14 ve 35.nci sınıfta "....." ibareli ..... sayılı; "..." ibareli ..... sayılı " ..." ibareli ..... sayılı tescilli markaları olduğu; dava tarihinde koruma altında oldukları, ... kayıtları ile tespit edilmiştir. .....D. İş sayılı tespit dosyasında;davalının işyerinde keşif yapılmak suretiyle alınan bilirkişi raporunda; davalının ... AVM’de bulunan işyerinin mücevher ve altın satışı yapılan yer olduğu, işyerinin vitrininde yer alan ürünler içerisinde satışa hazır halde, tespite konu 14 ayar 3 çift çocuk küpesi bulunduğu, küpelerde yer alan kedi figürü ile tespit isteyen taraf adına .....sayı ile tescilli markanın yüksek oranda benzer olduğu tespit edildiği; 18/11/2024 tarihli Bilirkişi Raporundaki "1-Davalı tarafın işyerinde tespit edilen emtiaların davacının tescilli markaları kapsamında bulunduğu, davacının .....sayı ile tescilli ... markalarına yüksek derecede benzer olduğu ve halk tarafından karıştırılma ihtimali bulunduğu, 2- Davalı kullanımlarının davacının ..... sayı ile tescilli ... markalarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu, "şeklindeki tespit ve kanaate mahkemece de aynen iştirak edilerek Davalı taraf eyleminin 6769 sayılı SMK 29.ncu maddesi kapsamında davacıya ait tescilli marka hakkına tecavüz tecavüz oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Haksız rekabet açısından ise; TTK Madde 54 " (2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." haksız rekabet sayılmıştır. Yukarıda belirtilen değişik iş tespit dosyası içeriği ve bilirkişi raporunda geçen " davalının ..... AVM’de bulunan işyerinde mücevher ve altın satışı yapıldığı , satışa hazır halde, tespite konu 14 ayar 3 çift çocuk küpesi bulunduğu, küpelerde yer alan kedi figürü ile tespit isteyen taraf adına .....sayı ile tescilli markanın yüksek oranda benzer olduğu " tespit edildiğinden davalı eylemin TTK 54 ve devamı maddesindeki haksız rekabet oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Bu açıdan davalı taraf eylemlerinin davacıya ait tescilli marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, menine, bu eylemin sona erdirilmesine karar verilmiştir. Maddi Tazminat talebi ; Davacı taraf tazminat seçeneğini 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanun m.151/2-b “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç.” bendine dayandırmış ve dava dilekçesinde 100 TL, rapor üzerine de 1.534,50 TL tazminat talep etmiştir. Bilirkişi heyeti ek raporunda " Davalıda ele geçen 3 adet çocuk küpesinin toplam değerinin 6 649,50 TL (Altı Bin Altı Yüz Kırk Dokuz Lira Elli Kuruş) olduğu, • Adedinde 511.50 TL lik kar oranıyla mağazada tespit edilen 3 adet çocuk küpesinden davalının toplam kazancının ortalama 1.534,50 TL (Bin Beş Yüz Otuz Dört Lira Elli Kuruş) olduğu, "şeklinde tespit ve kanaate iştirak edilerek "bilirkişi raporunda hesap edilen 1534,50 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, " şeklinde karar verilmiştir. Davacı tarafın talep ettiği itibar tazminatı ise bilirkişi raporunda geçen "Davalının, markanın itibar kaybını ve davacının kötü kullanımını ispatlayamadığı, bu nedenle SMK150/2 maddesinde düzenlenen tazminat talebinin yerinde olmadığı, " şeklinde tespite iştirak edilerek bu talep reddedilmiştir. Manevi Tazminat talebi ;Davacı tarafça talep edilen 5.000,00 TL Manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, ( bu oran belirlenirken davalı taraf eylemi nedeniyle davacının tesçilli markalarının müşteri potansiyelinde yaratabileceği zararın davacı üzerindeki olumsuz etki / zarar dikkate alınıp takdiren tayin edilmiştir ) şeklinde hüküm tesis edilmiştir. Davacının tüm taleplere göre haklılık oranı 3/4 (DÖRTTE ÜÇ ) oranında davacı lehine (yargılama gideri için) olduğu değerlendirilmiştir. Tespit men, önleme ile birlikte açılan tazminat davaları zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığından bu konuda karar verilmemiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 2-Davalı taraf eyleminin davacıya ait tescilli marka hakkına tecavüz ettiğinin tespitine, menine, bu eylemin sona erdirilmesine, 3-Davacı tarafça talep edilen bilirkişi raporunda hesap edilen 1.534,50 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafça talep edilen 5.000,00 TL Manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafın itibar tazminat talebinin reddine, 6-Tespit men, önleme ile birlikte açılan tazminat davaları zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı tarafın haklılık oranın 3/4 oranında davacı lehinde olduğunun tespitine, 8-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken. 446,371 TL karar ilam harcından peşin alınan 269,85 TL+500,00 TL bedel artırım harcı= 769,85 TL'nin düşümü ile bakiye 323,479‬ TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, 9-AAÜT uyarınca maddi tazminat yönünden 1534,50 TL vekalet ücreti, manevi tazminat yönünden 5.000,00 TL vekalet ücreti, tazminat dışındaki istemler yönünden 40.000,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 46.534,5‬0 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 10-Davacının yaptığı; 9.5000,00 TL bilirkişi ücreti, 145,00 TL tebligat gideri, 769,85 TL harç masrafı, ..... Değişik İş sayılı dosyasında yapılan 3.772,85 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 14.187,7‬ TL yargılama giderinin 3/4'ü 10.640,77 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 11-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Dair verilen karar davacı vekili yüzüne karşı, davalı firma yetkilisinin yokluğunda 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile ..... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 16/04/2025

Katip ..... Hakim ..... E İmza E İmza