İlk Derece Mahkemesi 2022/691 E. 2026/459 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/691 Esas KARAR NO : 2026/459

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/10/2022 KARAR TARİHİ : 02/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı şirket tarafından ... 25. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası ile müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu edilen çekin müvekkili şirket tarafından ...Şti. ne gönderildiğini ve bu şirketin uhdesindeyken çekin kaybolduğunu, kaybolan çek ile ilgili zayi davası açacaklarının bildirilmesi üzerine müvekkili tarafından ikinci bir çek gönderildiğini ve çekin ödendiğini, ... Ltd. Şti. tarafından ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı dosyası ile Çek Zayi davası açıldığını ve tedbir kararı alındığını, çekin arkasında ciro olarak görünen kaşe ve imzanın sahte olduğunu, açıklanan nedenlerle; müvekkili şirketin icra dosyası kapsamında borçlu olmadığının tespitine, davanın ..Şti. ne ihbarına, %20 den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu ... 25. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyası borcuna karşılık gelen tutarın ödendiğini ve dosyanın infaz ile kapatılmasına karar verildiğini, müvekkili şirket ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 10.06.2022 tarihinde faktöring sözleşmesi imzalandığını, 15.06.2022 tarihli faktöring işlemine istinaden...Şubesine ait ... numaralı 03.08.2022 tarihli 95.191,44 TL tutarlı davaya konu çekin müvekkili şirkete devredildiğini, çekin karşılıksız olması sebebiyle icra takibi başlatıldığını, davacının faktöring işlemi tarafı olmadığını, müvekkili şirketin faktöring müşterisinin faturayla tevsik edilen alacağını devraldığını, karşılığında faktöring müşterisine 91.026,81 TL tutarında ödeme yaptığını, davaya konu çekin usul ve yasaya uygun olarak iktisap edildiğini, açıklanan nedenlerle; davanın reddine, %20 oranında müvekkili şirkete tazminat ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER / Taraf vekillerinin belirttiği, Çekin kaybolduğu ile ilgili firma banka yazışmaları,... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Esas no'lu dava dosyası, bilirkişi, tanık beyanları, tarafların ticari defterleri delil olarak değerlendirilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, icra takibine konu çekte; keşideci olarak yer alan davacının, takip konusu edilen çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığı yönündeki taleplerinin yerinde olup olmadığı noktasında olduğu anlaşıldı. 14/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda “ davacı .. Şti ' nin ticari defter kayıtlarıyla birlikte dosya kapsamında yapılan inceleme ve raporun " 2-İnceleme ve Değerlendirmeler " başlığı altında yapılan açıklamalar doğrultusunda dava dışı ...Şti ile ticari ilişkisinin olduğu, zayi olan ... nolu çekin defter kayıtlarında olmadığı, zayi olan çek yerine verilen ... nolu çekin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dava konusu çekte mevcut ciranta sahipleriyle ticari ilişkinin varlığını gösteren bir kayda rastlanmadığı ” sonuç ve kanaatine varılmıştır. 09/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda “... A.Ş ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede , dava konusu edilen çekin Faktoring işlemlerinde kullanılarak finansman sağlandığı, çekin ticari defterlerde kaydının olduğu, finasman ihtiyacı karşılanırken faturasız işlem yapılamayacağından fatura olması zorunluluğu olduğu ve e-ARŞİV faturanın mevcut olduğu, dava konusu edilen çekin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, faktoring şirketlerinde istihbarat araştırmasının zorunlu olduğu ancak bu istihbarat çalışmasında diğer veri tabanlarını da kullanmış olabileceği ” sonuç ve kanaatine varılmıştır. 05/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda “Dava konusu; ... Şubesine ait ... tarihli ... seri no.lu 95.191,44 TL bedelli çekin Davacı Şirket tarafından dava dışı.... Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arka yüzündeki ciro silsilesine göre; ...Ltd. Şti., ..., ... Ltd. Şti. cirosu ile davalı ... A.Ş. ne teslim edilmiş olduğu, Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. arasında 10.06.2022 tarihinde akdedilen Faktoring Sözleşmesi kapsamında; Faktoring sözleşmesinin tarafı olan ... Ltd. Şti. tarafından, dava dışı ... adına tanzim edilen 15.06.2022 tarihli ... no.lu 230.100,00,00 TL tutarındaki faturanın 95.191,44 TL kısmının Faktoring sözleşmesi kapsamında davalı şirkete 15.06.2022 tarihinde temlik edilmiş olduğu, faturaya karşılık dava konusu ... Şubesi 03.08.2022 tarihli ... no.lu 95.191,44 TL bedelli çekin davalı şirkete teslim edilmiş olduğu, davalı şirket tarafından faktöring müşterisi şirketin banka hesabına 15.06.2022 tarihinde 91.026,81 TL ödeme yapılarak dava dışı şirkete finansman sağlanmış olduğu, Fatura karşılığında davalı şirkete teslim edilen dava konusu çekin arka yüzünde fatura borçlusu şirketin cirosu ile fatura alacaklısı şirkete verildiği ve bu şirket tarafından davalı faktöring şirketine teslim edildiği, buna göre dava konusu çekin davalı faktöring şirketine düzgün ciro silsilesi ile ulaştığı ve faktoring işlemine konu edilmiş olduğu, Davalı şirketin ticari defter kayıtlarında; Davalı şirketin, faktoring sözleşmesi kapsamında dava dışı ... Ltd. Şti.’ den temlik almış olduğu fatura karşılığında, davalı şirkete teslim edilen dava konusu 03.08.2022 tarihli 95.191,44 TL bedelli çekin 15.06.2022 tarihinde Portföye giriş kaydının yapılmış olduğu, çekin keşide tarihinde tahsil edilmesi için 15.06.2022 tarihinde bankaya takasa verilmiş olduğu, Dava konusu çeke ait faktöring işlemine istinaden, davalı faktöring şirketi tarafından müşterisi dava dışı şirket hesabına 15.06.2022 tarihinde yapılan 91.026,81 TL ödeme tutarının kayıtlı olduğu, İcra takibine konu edilen çek bedeline istinaden yapılan tahsilatın 31.10.2022 tarihinde kayıtlara işlenmiş olduğu, Factoring işlemine konu edilen, davalı şirket tarafından temlik alınan 15.06.2022 tarihli ... no.lu 230.100,00 TL tutarlı faturanın Merkezi Fatura Kayıt Sistemine işlenmiş olduğu ve GİB dan doğrulanmış olduğu, Dosyaya sunulan istihbarat ekran görüntüsünde, dava konusu çek hakkında; “sahte çek taraması yapıldı, çek keşidecisi telefonla teyit edildi, çek ve fatura belge görüntüleri kontrol edildi” bilgileri yer almakta olup, keşideci telefon numarası olarak “...” numarasının kayıtlı olduğu ve “... ile görüşüldü teyit alındı” açıklaması bulunduğu, Beyan dilekçesinde; yapılan sesli görüşmenin kayıt altına alınamamış olduğunun, davalı tarafından beyan edildiği, Davacının, dava konusu çek bedeline istinaden istirdat talebi hususunda davalı factoring şirketinin kambiyo senedini iktisab ederken bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediğine ilişkin dosyadaki delillerin nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, ” sonuç ve kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE / Dava, İİK'nın 72.maddesi uyarınca, dava konusu çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespit istemine ilişkindir. ... 25. İcra Dairesi’nin ... esas sayılı genel haciz yoluyla ilamsız takip dosyasının incelemesinde, alacaklının dosyamız davalısı ...AŞ, borçlularının dosyamız davacısı ...Ltd Şti, dava dışı ...Ltd.Şti ve ..., alacak tutarının toplam 105.283,68 TL olduğu, 11.08.2022 tarihli takibin ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 95.191,44 TL 'lık ... keşide tarihli ve ... seri numaralı çeke dayandığı görülmüştür. Davacının, davaya konu çekin, nama yazılı olarak ... Ltd. Şti.'ye gönderdiğini, çekin dava dışı ...Ltd. Şti. Uhdesindeyken kaybolduğunu, çek üzerinde ... Ltd. Şti. Adına imza ve kaşenin sahte olduğunu, davalı ... şirketinin 6361 sayılı yasa 9/2 gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğinden davalıya karşı borçlu olmadığını iddia etmiştir. Davaya konu çekin incelenmesi ile ... Şubesine ait, ... tarihli ... nolu, 95.191,44- TL bedelli çekin, keşidecisinin davacı ... Şti, lehtarının dava dışı ... Şti,olduğu, lehtar tarafından sırasıyla dava dışı ...'a, ...Ltd.Şti hamilinin ise davalı ... A.Ş olduğu, ciro silsilesinde şeklen düzgün olduğu görülmüştür. ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... K sayılı dosyası ile davaya konu çek hakkında çek iptali davası açıldığı, 13.06.2023 tarihinde kararın kesinleştiği görüldü. TTK'nın 818. maddesinin göndermesi ile çekler hakkında da uygulanan aynı Kanun'un 677. maddesinde "Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." hükmü yer almaktadır. Davacı borçlu, takip dayanağı çekin keşidecisi olup, lehtarın ciro imzasına itiraz hakkı yoktur. İmzaların istiklali ilkesi gereği keşideci imzası nedeni ile sorumludur. Takip dayanağı çek üzerinde şeklen lehtarın cirosunun bulunduğu görüldüğünden, alacaklı yetkili hamildir. Keşidecinin dava dilekçesinde ayrıca ve açıkça imzasına itirazı bulunmadığından kendi imzasını inkar etmeyen keşideci bu imzasından dolayı borçtan sorumlu ve dolayısiyle çek bedelini ödemekle yükümlüdür. 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre: "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' 6361 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 2. fıkrasına göre: "Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz." aynı maddenin 3. Fıkrası ise:" Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoringşirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." şeklindedir. Dava konusu çekin istirdadı talebi yönünden iş bu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedi elinde bulunduran davalı faktoring şirketinin kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Davaya konu çekin davalı ...A.Ş. Tarafından dava dışı ...Tic, Ltd. Şti. Aralarında imzalanan 10.06.2022 tarihli Faktoring Sözleşmesi kapsamında edindiği, Faktoring sözleşmesinin tarafı olan ... Ltd. Şti. Tarafından, dava dışı ... adına tanzim edilen 15.06.2022 tarihli ... nodu 230.100,00,00 TL tutarındaki faturanın 95.191,44 TL kısmının Faktoring sözleşmesi kapsamında davaya konu çekle davalı şirkete 15.06.2022 tarihinde temlik edilmiş olduğu, davalı tarafından faktöring müşterisi hesabına 15.06.2022 tarihinde 91.026,81 TL ödeme yapıldığı görülmekle, faktoring şirketinin 6361 sayılı kanunun 9/3. fıkrası ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30/03/2022 tarihli ... esas... karar sayılı içtihatı dikkate alınarak dosya kapsamı itibariyle çek üzerindeki ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı ve davalının çekin çalıntı olduğunu bilerek, davacının zararına olacak şekilde, çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu kanıtlanmadığından iyiniyetli olarak davaya konu çekleri iktisap ettiği değerlendirilmiştir. Davacı davalının kötüniyetli olduğunu kanıtlayamadığından sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir. İİK'nın 72/4.. Maddesi uyarınca herhangi bir ihtiyati tedbir kararı verilmemiş olması nedenleriyle yasal koşullarının bulunmadığından davalı tarafın tazminat talebinin de reddine karar verilmiştir. HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın reddine, 2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, 3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu karar ve ilam harcının, davacı taraftan peşin ve tamamlama yolu ile toplam 1.797,99 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.065,99-TL harcın kararın kesinleşmesi ile davacıya iadesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider/delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine, 7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. uyarınca belirlenen 45.000,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/07/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*