İlk Derece Mahkemesi 2022/127 E. 2026/733 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/127 Esas KARAR NO : 2026/733

DAVA : Menfi Tespit (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/02/2022 KARAR TARİHİ : 01/10/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, karşı yanın ürettiği ve sattığı kompressör kapaklarının ... ilinde satışı konusunda anlaştıklarını, ... tarihten itibaren kompressör kapaklarını almaya başladıklarını, bu kompressör kapakları için karşı yana ... tanzim tarihli ... vadeli ... TL bedelli bono, ... vadeli ... TL bedelli bono, ... vadeli ... TL bedelli bono, ... vadeli ... TL bedelli bono, ... vadeli ... TL bedelli bono, ... vadeli ... TL bedelli bono, ... vadeli ... TL bedelli bono, ... vadeli ... TL bedelli bonoları tanzim edip verdiğini, bu bonolardan ... vadeli ve ... vadeli bonoların ... ... üzerinden ... ve ... tarihlerinde ödeme yapıldığını, devam eden süreçte davacı şirket tarafından kendi müşterilerine satılan kompressör kapaklarında arızalar meydana geldiğini, bu arızaların neden kaynaklandığı araştırıldığında ise üretimden kaynaklı arızalar olduğunun tespit edildiğini, müşteri şikayetlerine ilişkin tutanakların dilekçeleri ekinde sunulduğunu, arızalanan kompressör kapaklarınndan dolayı karşı yanla görüşüldüğünü, karşı yana ... tarihli ... nolu faturayla ... kompresör tamir takımı, ... tarihli ... nolu faturayla 8 adet kompresör kapağı, ... tarihli ... nolu faturayla da 2 adet kompresör kapağının iade edildiğini, elde kalan kompresör kapaklarının ... tarihli ... bedelli iade faturasıyla ... tarihinde ... ... isimli firmayla karşı yana gönderildiğini ancak arızalı olan kompresör kapaklarını karşı yanın iade almadığını beyanla davacı şirketin TBK 475 maddesinde tanınan sözleşmeden dönme seçimlik hakkını kullanması sonucundan : dava konusu 125 adet kompressör kapağı ve takımının karşı yana iadesine, bunlar karşılığında verilen ... tanzim tarihli ... vadeli ... TL bedelli bono, ... vadeli ... TL bedelli bono, ... vadeli ... TL bedelli bono, ... vadeli ... TL bedelli bono, ... vadeli ... TL bedelli bono, vadeli ... TL bedelli bonoların takiplerinin iptali ile borçlu olmadıklarının tespitine , yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkememizin yetkisine itiraz ettiklerini, davanın ... Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, satımı yapılan ürünler ile ilgili davalı şirkete isnat edilen iddiaların tamamen asılsız olduğunu, söz konusu kompressör kapaklarının davalı şirketin ... ... ve aynı zamanda ... belgelerine sahip olup, uluslararası standartlara da uygun olduğunu, davaya konu kompressör kapaklarının ayıplı olmayıp, davacı yanın montajlama hatasından ya da takılan araçlarda ki komprasörlerinde ki arızlardan yahut araçların dava dışı tüketici kullanıcılar tarafından araçların yığılması ve motoru zorlamalarından kaynaklanmak ihtimalinin yüksek olduğunu, söz konusu bu ürünlerin sağlıklı ve verimli çalışabilmesinin olmazsa olmazlarından bir hususun da araçlarda kapaklara ya da kompresöre bağlanan hortumlarının da temiz ve aynı zamanda sağlam olması gerektiğini, davacının söz konusu davayı kötü niyetle açtığını, davacının davalı şirketle ilk ticari ilişkisini ... tarihinde kurduğunu, bu tarihte davalı şirketten beşer adet numune alımı yaptığını ve bu numune ürün çeşitlerini (tamir takımı- kapalı kompresör kapağı, tamir kiti) deneme amaçlı az alımlı yapıldığını ve akabinde bu ürünlerden de memnun kalınca da ticari ilişkiye devam ederek ürün alımını devam ettirdiğini, eğer ki bu ürünlerin hatalı olsa idi davacı şirketin sipariş vermeye devam ederek başka ürünleri almayacağını beyanla haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflara duruşma gün ve saatinin usulüne uygun davetiyeler çıkartılarak taraf teşkilinin sağlandığı anlaşılmıştır. Tüm deliller toplanarak dosya arasına alınmıştır. Toplanan delliler kapsamında keşif yapılmış olup ..., ... ve ... tarihli bilirkişi raporları tanzim edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, ticari satım ilişkisi kapsamında ayıplı ifa sebebiyle avans olarak verilen bonoların iptali ve iadesi istemlerine ilişkindir. Taraflar arasında kompresor kapaklarının satımı konusunda anlaşma bulunduğu ve karşılığında dava konusu bonoların avans olarak verildiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasında uyuşmazlık satılan malların ayıplı olup olmadığı, ayıplı mallar ise ayıbın imalattan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır. Satım sözleşmesine konu bir eşyada ayıp ve eksik bulunması halinde izlenecek yol TTK'nın 23. maddesinde düzenlenmiştir. TTK'nın 23/1-c maddesinde ayıplı mal hakkında alıcıya ihbar yükümlülüğü getirilmiş olup alıcı muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmeden ayıp nedeniyle satıcıdan mal bedeli ve zarar gideriminde bulunamaz. Davacı alıcı, süresinde ayıp ihbarında bulunduğunu yazılı belge ile kanıtlamak zorundadır. TTK'nın 23/1-c maddesinde, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı, malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya inceletmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbar etmekle yükümlüdür. Ayıp olağan bir muayene ile meydana çıkarılamayacak, kullanma sonucunda ortaya çıkan bir ayıp ise TBK'nın 223/2 maddesinin tatbik olunması gereklidir (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 08/06/2022 tarihli, 2020/8002 E. 2022/4625 K., 04/11/2020 tarihli ve 2020/3279 E., 2020/4723 K. sayılı ilâmı ilamı ile Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 04/12/2018 tarih ve 2018/270 E., 20218/6287 K. Sayılı ilamı).TBK'nın 223/2.maddesi ise ''Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.'' hükmünü içermektedir. (İstanbul BAM 14. HD 2022/2144 E.,2026/1323 K.) Tüm dosya kapsamı incelenmekle sonuç olarak; davacı dava dilekçesinde ... tarihinde düzenlenen farklı vade tarihlerine sahip senetlerden ... ve ... tarihli bonoları ödediğini, satılan ürünlerden şikayetler gelince ... ve ... tarihli faturaları ve kompresör kapaklarını iade ettiğini, davalının da bu iadeleri kabul etmediğini iddia etmiştir. Dinlenen davacı tanığı (davacının ürünleri sattığı müşteri çalışanı) ... tarihinde malların ayıplı olduğunu davacı şirkete bildirdiğini belirtmiş ise de davacı şirketten davalı tarafa ayıp bildirimi yapılmadığı gibi ürün tedarik edilmeye devam edilmiştir. Dosya kapsamında alınan ... tarihli teknik bilirkişi heyetinden alınan rapor ile de ürünlerdeki ayıpların teslim anında anlaşılabilecek ayıplar olduğu belirtilmiştir. Tespit edilen bu ayıpların açık ayıp olduğu tespit edilmiş, ancak davalının tesliminden sonra davacının ürün tedarikine devam ettiği, senetlerin vadesi geldiğinde ayıp ihbarında bulunduğu, yani davacı yanca süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığı, bu sebeple davacının fatura konusu ürünleri mevcut şekli ile satın alınarak kabul edildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, TBK'nın 207. maddesine göre satım bedelinin ödendiği ve fatura konusu ürünlerin davacıya teslim edildiği, süresinde muayene ve ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harcın peşin olarak alınan ... TL harçtan mahsubu ile bakiye ... TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap edilen ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 6-Artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili Antalya İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/10/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır