İlk Derece Mahkemesi 2020/71 E. 2020/74 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/71 Esas

KARAR NO : 2020/74

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 05/11/2019

KARAR TARİHİ: 04/02/2020

İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 18.11.2019 tarih, ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı gereği Mahkememizin yukarıdaki Esasına kaydı yapılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı taraf vekili görevsiz Mahkemeye verdiği dava dilekçesi ile özetle; Davalı, müvekkil şirket temsilcisi ... ile uzun yıllardır tanıştığını, son zamanlarda yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeni ile ödeme dengesi bozulan müvekkili davalıdan borç para istediğini, davalı borç verebileceğini ancak bunu faiz karşılığı yapacağını bildirmekle müvekkili davalıdan toplam 65.000,00 TL borç para aldığını ve bu suretle müvekkili ile davalı arasında tefecilik ilişkisi doğduğunu, davalıya ait olan ...Bank hesabına ekte dekontları sunulu müvekkili şirkete zaman zaman bu ilişki çerçevesinde nakit para gönderildiğini ve müvekkilinin hesabına toplamda 140.500,00 TL para geçtiğini, müvekkili şirketin ise resmi hesabı olan ...bank ... Iban numaralı hesabından davalıya 91.500,00 TL ödeme yaptığını, ayrıca aradaki borç para alışverişine istinaden ... plaka numaralı aracın müvekkili tarafından davalıya devredilmek suretiyle (50.000,00 TL bedelle) ... Seri numaralı fatura düzenlendiğini ve bu suretle 50.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu miktarda borçlu olunmadığı halde davalıya önce takibe konu 85.000,00 TL bir adet kambiyo senedi düzenlenerek verilmiş olup, daha sonra bu senedin iade edilmesi koşulu ile 100.000,00 TL'lik ikinci bir kambiyo senedi düzenlenerek verildiğini, ancak davalının ikinci senedi müvekkiline iade etmediğini ve kötü niyetle her iki senedi de uhdesinde tuttuğunu, müvekkili şirketin davalıya bu miktarda borcunun bulunmadığını, bu nedenlerle müvekkili şirketin davalıya İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. numaralı dosyası ile takibe konan 185.000,00 TL tutarında iki adet bono sebebiyle borçlu olmadığının tespitine, müvekkili şirkete yönelik başlatılan İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Numaralı icra takibinin öncelikle tedbiren durdurulması ve neticeten takibin iptaline, haksız ve kötü niyetli davalı için %20 icra inkar tazminatına hükmedilerek davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 18.11.2019 tarih, ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı gereği dosya Mahkememize gönderilmiştir.

Dava; taraflar arasındaki ödünç para verme ilişkisi nedeniyle davalıya verilen kambiyo senetleri nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'ya 7155 sayılı yasanın 20 maddesi ile eklenen 5/A maddesi ile "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununa 7155 sayılı yasanın 23. maddesi ile eklenen 18/A maddesinde "(1)İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmüne yer verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 115. maddesi "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." şeklindedir.

Somut olayda; İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 18.11.2019 tarih, ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı gereğince Mahkememizde yargılamasına devam edilen davanın zorunlu arabuluculuk kapsamında bulunduğu tespit edilmiştir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2019/2104 Esas, 2019/1989 Karar sayılı ilamında "Ticari alacak davalarında arabuluculuk öngörülmüş olmakla ve iş bu davanın öncüsü olan ticari alacak talebi üzerine açılan menfi tespit davası da ticari uyuşmazlıklarla ilgili dava şartı olan arabuluculuk kapsamında düşünmek gerekmektedir. Keza, ilgili yasanın getiriliş amacı da bu yöndedir. Lafzi yorumla alacak davaları için arabuluculuğun dava şartı olduğunun kabul edilmesi yasanın getiriliş amacına ve yasadan beklenen ticari uyuşmazlığın taraf iradeleri ile sonuçlandırılmasına dair ilkelere de uygun olmayacaktır. Nitekim, aksi durumda arabuluculuğa başvurma gereği sadece alacaklı tarafın iradesine terkedilmiş olmakla davaya konu ticari ilişkinin tarafları arasında da kanuni dinlenme, hak arama, uyuşmazlığın sulhle ve görüşme ile sonuçlandırma iradesini ve hak ve de özgürlüğünü kısıtlamak olacaktır ki bu da kanun önünde bir uyuşmazlığın iki tarafı arasında eşitlik ve hatta silahların hatta HMK'nın temel ilkelerinden olan silahların eşitliği ilkesini zedelemiş olacaktır." denilmek suretiyle menfi tespit davalarında da arabuluculuk yoluna başvurmanın tüketilmesi gereken dava şartı olduğu hususuna işaret edilmiştir. Davacının görevsiz Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtığı tarihte 6102 sayılı TTK'ya 7155 sayılı yasanın 20 maddesi ile eklenen 5/A maddesi ile "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesinin yürürlükte olduğu, davacının arabulucuya başvurmadan eldeki davayı görevsiz Mahkemede açtığı, davacının İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararını istinaf etmeyerek ticaret mahkemelerinin görevini zımni olarak kabul ettiği, davacı tarafın görevli mahkemeyi doğru şekilde belirleyerek gerekli dava şartlarını yerine getirerek dava açma yükümlülüğü olduğu da gözetildiğinde, 6325 sayılı yasanın 18/A-2. bendi uyarınca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddileceğinin öngörülmesi, ayrıca bu eksikliğin sonradan giderilmesinin mümkün olmaması gözetiilerek davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının davasının dava özel şartlarından olan arabuluculuğa başvuru yapılmadan açıldığı anlaşılmakla 6325 sayılı yasanın 18/A-2 fıkrası ve HMK'nun 115/2 fıkrası uyarınca dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 54,40-TL maktu ret harcının peşin alınan 3.159,34 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.104,94-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,

3-Davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-HMK'nun 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

5-Kararın taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi.

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı