İlk Derece Mahkemesi 2019/330 E. 2025/294 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2019/330 Esas - 2025/294 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2019/330 Esas KARAR NO : 2025/294

DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 22/10/2018 KARAR TARİHİ : 17/04/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 18/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı banka ile davalı ... Otomobil Pazarlama İşi. San. A.Ş. arasında ... 13. Noterliği'nin 21/12/2012 tarih ve 45142 yevmiye sayılı işlemi ile tesis edilen finansal kiralama sözleşmesi ile sözleşme konusu emtianın Finansal Kiralama mevzuatı hükümleri çerçevesinde kiralanması için Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, Finansal Kiracının, anılan Kira Sözleşmeleri gereği ödemesi gereken kira bedellerini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, kiracıya ödemesi gereken kira bedellerinin ihtarnamenin tebliğini müteakip 60 gün içinde ödenmesi, aksi takdirde sözleşmelerin fesih edileceği ve kiralanan malların iadesi için yasal yollara başvurulacağını içeren ... .... .... yevmiye sayılı işlemi ile ihtarname keşide edildiğini, anılan ihtarnamenin kiracıya/davalıya 02.04.2018 tarihinde tebliğ edildiğini, tebliğinden bu yana 60 günden fazla bir süre geçmiş Olmasına rağmen borç ödenmediği gibi finansal kiralamaya konu malların da müvekkil Bankaya iade ve teslim olunmadığını, bu nedenle davalılar aleyhine ... 18. İcra Müdürlüğü'nün 2018/8674 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini, diğer yandan, davalıların kira borçlarını tüm ferileriyle birlikte 60 gün içinde ödemediğinden sözleşmenin, süre sonunda davacı banka tarafından fesih edildiğini, 6361 sayılı FKK” nın 25. Maddesine yaptığı atıf ile 6098 sayılı TBK'nun 126. Maddesinde "İfasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdü halinde alacaklı ..." sözleşmeyi fesih ederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini isteyebilir” diyerek davacı bankaya uğramış olduğu zararı davalılardan talep etme imkanı sağladığını, mahkemenin de malumu olduğu üzere 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31. Ve devamı maddelerinde kiracının temerrüdü halinde kiralayanın sözleşmeye bağlı kalmasının kendisinden beklenemeyeceği akdin feshi ve kiralananın iadesini isteyebileceği, ayrıca kira bedellerinin tamamının muaccel hale geleceğinin hükme bağlandığını, bu hususun sözleşmenin ilgili maddelerinde de vurgulandığını, yine aynı maddenin 3.fıkrası (31/3) "Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki: sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür." hükmünün amir olup anılan madde mucibince teminat yatırarak finansal kiralama konusu malda tasarruf etmek istediklerini, bir başka kişiye finansal kiralama ile kiralama veya satış yapılacağını, bedeli 33. madde mucibince kiracı/davalının borcundan mahsup edileceğini, ihtarnamenin kiracıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen kira bedellerinin ödenmediğini belirterek taraflar arasında akdedilen anılan Finansal Kiralama sözleşmelerinin fesih olduğunun tespitine, sözleşmelere konu ve açıklamada zikredilen gayrimenkulün taraflarına teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 23/03/2020 tarihinde UYAP üzerinden gönderdiği dilekçesinde, dava değerini 941.896,87 TL olarak açıklamıştır. Davalı şirket vekili 20/01/2021 tarihli dilekçesinde, davalı şirketin ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/896 Esas 2020/440 Karar sayılı dosyasından iflas kararı verildiğini, vekil sıfatının sona erdiğini bildirmiş, dilekçe ekinde sunduğu karar örneğinden konkordato davasında davalı şirket ... Otomobil Pazarlama İşletme ve Sanayi Anonim Şirketi'nin 18/09/2020 tarihi itibariyle iflasına karar verildiği anlaşılmış, iflas idare memuruna usulüne uygun şekilde dava dilekçesi tebliğ edilmiş, süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır. Mahkememizin 2018/731 Esas 2018/1096 Karar sayılı ilamı ile "mahkememizce tensiben verilen karar ile, davanın tespit edilen niteliğine göre, finansal kiralama sözleşmesine konu malın dava dilekçesine ekli fatura içeriğine göre belirlenen satış bedeli üzerinden eksik harcın ikmali için 2 haftalık kesin süre verildiği, davacıya usulüne uygun yapılan tebligata rağmen verilen süre içinde eksik harcı ikmal etmediği anlaşılmakla" gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 20/02/2020 tarihli 2019/502 Esas 2019/732 Karar sayılı ilamı ile "Mahkemece verilen kesin süreye rağmen eksik yatırılan peşin harç tamamlanmadığından davanın reddine karar verilmiş ise de, Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” hükmünü içermektedir. Nitekim anılan yasa gözetilerek davacı tarafa verilen süre içinde eksik harcın tamamlanması için kesin süre verilmesi halinde, eksik harç tamamlanmamış ise. Harcın yatırılmaması hali davayı takipsiz bırakmakla aynı sonucu doğuracağından HMK'nın 150/1. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekir. İşlemden kaldırılan dosyadaki eksik harcın 3 ay içinde tamamlanması halinde davaya devam edilir. 3 ay içinde de eksik harcın tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Mahkemece bu yönler gözetilmeksizin davanın açılamamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi ayrıca verilen kesin süre içinde davacı vekilince; Uyap sistemi üzerinden süresi içinde,14.11.2018 tarihinde eksik harcın tamamlandığı anlaşılmış olup, bu durumda, mahkemece eksik harcın ikmal edildiği gözetilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi isabetli olmamış" gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak esas hakkında karar verilmek üzere dosyanın mahkememize gönderilmesine karar verilmiş, dosya bu kez mahkememizin 2019/330 Esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Dava, finansal kiralama sözleşmesinin feshi nedeniyle sözleşmeye konu malların iadesi istemine ilişkindir. Davacı tarafca usulünce dayanılan deliller celp edilmiş, bilirkişi raporu aldırılmıştır. ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/896 Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden incelenmesinde, davacı ... Otomobil Pazarlama İşletme ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından 05/12/2018 tarihinde konkordatonun tasdiki talepli dava açıldığı, mahkemece 18/09/2020 tarihinde davanın reddine, anılan şirketin 18.09.2020 tarihinde saat 15.12 itibariyle iflasına karar verildiği, verilen kararın kesinleştiği, davacı tarafça 26.01.2021 tarihinde iflas masasına kayıt talep edildiği, iflas idaresinin 15.09.2021 tarihli kararı ile davaya konu menkullerin masa mal varlığı dışında tutularak tefrikine karar verildiği görülmüştür. Taraflar arasında akdedilen 21.12.2012 tarihli finansal kiralama sözleşmesi 13/b maddesi uyarınca, borcun vadesinde ödenmemesi halinde muacceliyetin oluşacağı, 13/d maddesi uyarınca muaccel borç ödenmezse ihtar, ihbar ve başka işleme gerek kalmaksızın temerrüt oluşacağı, sözleşmenin feshi başlıklı 29/d bendi uyarınca, akdin başladığı günden itibaren geçecek her bir yıllık süre içerisinde iki aylık kira bedelinin kiracı tarafından gününde ödenmemesi, ihtar veya ihbar üzerine geciktirilerek ödenmesi, sözleşmenin devamının çekilmez hale gelmesi durumunda davacının fesih hakkını elde edeceği, 29/e bendi uyarınca borçlu temerrüde düştüğünde davacının ihtarı ile verilen sürenin sonucunda geciken kira bedelleri ödenmemiş ise faturalandırmanın durabileceği, davacının ayrı bir fesih iradesi açıklamadıkça sözleşmenin yürürlüğüne ve geçerliliğine herhangi bir halel gelmeyeceği, borçlunun gecikmiş kira bedellerini ödemek suretiyle sözleşmeye devam edilmesini talep edebileceği, alacaklının bu talebi isterse kabul ederek, kira bedellerini tahsil ederek sözleşmeye devam edebileceği, dilerse devamını tüm kira bedellerinin ödenmesine bağlayabileceği, dilerse fesih iradesini açıklamak suretiyle sözleşmeyi feshedebileceği ve alacağın tamamını talep edebileceğinin, 32.madde uyarınca, teslim ihbarından itibaren 5 gün içerisinde taşınır malın teslim edileceğinin düzenlendiği görülmüştür. 12.11.2012 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi uyarınca, 12.11.2012 tarihli fatura bedelinin 131.300 Euro olarak belirlendiği, 02.07.2015 tarihli 1. Ek Protokol ile; ... 23. Noterliğinin 02.07.2015 tarihli sözleşmesi uyarınca sözleşmenin Ek-1 ödeme planının tadil edildiği, 16.12.2016 tarihli 2. Ek Protokol ile; 16.12.2016 tarihli ... 23. Noterliğinin 45357 yevmiye numaralı sözleşmesi uyarınca Ek-1 ödeme ödeme planının tadil edildiği, 24.10.2017 tarihli 3. Ek Protokol ile; 24.10.2017 tarihli ... 62. Noterliğinin 39788 yevmiye numaralı sözleşmesi uyarınca Ek-1 ödeme planının tadil edildiği, Ek-3 nolu protokolün 6.taksidinden itibaren davalı tarafça ödeme yapılmadığı, bunun üzerine Beşiktaş 17. Noterliğinin 29.03.2018 tarihli 24054 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile muhatabı borçlu davalı ile kefillere "aramızda akdedilen sözleşmeler mucibince Bankamıza olan aşağıdaki tabloda özeti yer alan borçlarınızın tamamı muaccel hale gelmiş olup, iş bu tutarın ihtarın keşide tarihi itibariyle hesaplarınız toplamı 76.863,26 USD - 87.804,86 Euro - 29.585,43 TL üzerinden kat edilmiştir" bildirimi ile borçların ödenmesinin talep edildiği, 60 gün içerisinde ferileri ile borcun ödenmemesi halinde finansal kiralama sözleşmesinin "Bankanın tek taraflı iradesi ile sözleşmeyi devam ettirme ve fatura kesmeye devam etme hakkı saklı kalmak kaydıyla, ayrıca bir ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden feshedilmiş sayılacağının, 60 günü müteakip ilk iş günü sözleşme konusu malların teslimi, aksi halde feshin tespiti ve malların iadesi için yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği, bu ihtarın 02.04.2018 de borçlu tarafa tebliğ edildiği, eldeki davanın ise 22.10.2018 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Davalının 2012 ve 2018 yılları arası ticari defterlerinin incelenmesi için davalı iflas idaresine HMK 222/5 maddesi gereği sonuçlarını hatırlatır ibraz emri çıkartıldığı, davalıyı temsilen iflas idaresince davalı müflis şirket yetkilisi/yetkililerinin sorguya gelmediği (İİK Nizamnamesi 39. mad.) ve ticari defterleri müdürlüklerine ibraz etmediği bildirilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 18.04.2023 tarihli raporda, müflis davalı şirket için 20/03/2023 tarihinde ... 21. İcra Dairesi'nin arandığı, ilgili icra dosyasının ticari defter ve belgelerinin müdürlüklerinde bulunmadığının, paylaşabilecekleri bir iletişim bilgisinin de mevcut olmadığının beyan edildiği, bu nedenle davalı müflis şirkete ilişkin inceleme ve tespit yapılamadığı, taraflar arasında 21/12/2012 tarihinde ... 13. Noterliği 45142 yevmiye numarası ile Finansal Kiralama Sözleşmesi yapıldığı ancak, belirli taksitlerden sonra ödemeler yapılmadığı için, revize tadil projeleri uygulandığı, devamında, 29/03/2018 tarihinde ... .... .... yevmiye nolu, 04/05/2012 tarih ve 7721 yevmiye nolu, 26/07/2012 tarih ve 23974 yevmiye nolu, 12/10/2012 tarih ve 31973 yevmiye no, 07/06/2012 ve 9684 yevmiye nolu Finansal Kiralama sözleşmeleri sebebiyle toplam 76.863,26.-USD, 87.804,86.-EURO, 29.585,43.-TL borçların muaccel hale geldiği...” yönünde ihtarname gönderildiği, davacı banka tarafından, 26/01/2021 tarihinde ... 21. İcra Dairesine alacakları için (İflas masasına) kayıt talebinde bulunduğu, davacı bankanın, davalı şirketten İflas Tarihi (18/09/2020) itibari ile, 392.419,86.-TL, 82.116,75.-USD ve 94.554,77.-EURO alacağı olduğu rapor edilmiştir. Tüm dosya kapsamından; davalı tarafın ticari defterlerinin ibrazı için müflis davalıyı temsilen iflas idaresine ibraz emri çıkartılarak kesin süre verildiği, buna karşın iflas idaresince davalının ticari defter ve kayıtlarının sunulamadığı, bu hali ile davalı tarafça ticari defter ve kayıtların kesin süreye rağmen usulüne uygun ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Eldeki dava Finansal Kiralama Kanunu'nun 231 maddesi uyarınca açılmış olup, finansal kiralama konusu malın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir. Taraflar arasında akdedilen 21.12.2012 tarihli sözleşme uyarınca davacı şirket dava konusu makinenin finansmanını sağlamış ve bunu davalıya teslim etmiştir. Davalının borçlarını ödeyememesi karşısında 02.07.2015, 16.12.2016 ve 24.10.2017 tarihli ek protokoller ile ödeme planı tadil edilmiş, buna karşın mahkememizce aldırılan 18.04.2023 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere davalı taraf 6. taksitten itibaren borcunu ödememiştir. Bununla birlikte taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 13/b maddesi uyarınca borcun vadesinde ödenmemesi halinde muacceliyetin oluşacağı, 13/d maddesinde muaccel borç ödenmezse ihtar, ihbar ve başka işleme gerek kalmaksızın temerüdün oluşacağı, 29/d maddesinde 2 aylık kira bedelinin kiracı tarafından ödenmemesi, ihtar veya ihbar üzerine geciktirilerek ödenmesi hallerinde sözleşmenin devamını çekilmez hale gelmesi durumunda davacının fesih hakkının bulunduğunun, 29/e maddesinde borçlu temerrüde düştüğünde davacının ihtarı ile verilen sürenin sonucunda geciken kira bedelleri ödenmemiş ise faturalandırmanın durabileceği, davacının ayrı bir fesih iradesi açıklamadıkça sözleşmenin yürürlüğüne ve geçerliliğine herhangi bir halel gelmeyeceği, borçlunun gecikmiş kira bedellerini ödemek suretiyle sözleşmeye devam edilmesini talep edebileceği, alacaklının bu talebi isterse kabul ederek, kira bedellerini tahsil ederek sözleşmeye devam edebileceği, dilerse devamını tüm kira bedellerinin ödenmesine bağlayabileceği, dilerse fesih iradesini açıklamak suretiyle sözleşmeyi feshedebileceği ve alacağın tamamını talep edebileceği, 32.madde uyarınca, teslim ihbarından itibaren 5 gün içerisinde taşınır malın teslim edileceğinin düzenlendiği, nitekim üçüncü kez ödeme planı tadiline rağmen davalının 3. Ek Protokolün 6. taksidinden itibaren borçlarını ödememesi üzerine kiralayan davacının Beşiktaş 17. Noterliğinin 29.03.2018 tarihli 24054 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borçların 60 gün içerisinde ödenmemesi halinde ayrıca bir ihtara gerek kalmaksızın sözleşmenin kendiliğinden feshedilmiş sayılacağının, 60 günü müteakip ilk iş günü sözleşme konusu malların teslimi, aksi halde feshin tespiti ve malların iadesi için yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği, bu ihtarın 02.04.2018 de borçlu tarafa tebliğ edildiği, eldeki davanın ise 22.10.2018 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Buna göre kiralanan malların zilyetliği davalıya devredilmiş olup taraflar arasında borç ilişkisi doğmuş, davalı üçüncü kez ödeme planı tadiline rağmen sözleşmeden doğan borcu ödemeyerek temerrüte düşmüş, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 32. maddesi gereğince kiralanan malların mülkiyetinin kiralayana devredileceği kararlaştırılmış olmakla borcun 60 günlük süre içerisinde ödenmemesi halinde sözleşmenin kendiliğinden feshedilmiş sayılacağının ihtar edildiği, ihtarnamede belirtilen ödemelerin davalı tarafça yapılmadığı, borcun tamamının ödenmemesi nedeniyle Finansal Kiralama Sözleşmesinin 29. maddesinin ihlal edildiği ve sözleşmenin feshi şartlarının gerçekleştiği, bu kapsamda davaya konu, kiralanan malların iadesinin gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile, ... 13. Noterliğinin 21/12/2012 tarihli 45142 yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesinin davacı tarafça haklı olarak feshedilmesi gereği 1 adet REFA244 marka, 1 adet REFA149 marka, Kapalı Tip Soğutma Kulesi niteliğindeki taşınırların davalıdan alınarak davacıya iadesine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 64.340,97 TL karar ve ilam harcından, 341,55 TL peşin harç ve 16.085,24 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 47.914,18‬ TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin yatırılan 341,55 TL harç ve 16.085,24 TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 3-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı, 481,70 TL posta ve tebligat gideri ile 2.500 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 3.017,6‬0 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 143.865,56 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/04/2025