İlk Derece Mahkemesi 2018/613 E. 2019/293 K.

T.C.

İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/613 Esas

KARAR NO : 2019/293

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 22/05/2018

KARAR TARİHİ : 03/04/2019

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 23/06/2016 tarihinde davalı ...'in ..., ...'in sürücüsü olduğu, ... plakalı aracı ile müvekkilİ şirkete ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda davalının kusuru olduğunu, ... plakalı aracın ... A.Ş'ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalandığını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL değer kaybı ve 100,00 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 600,00 TL alacağın kaza tarihi olan 23/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP :

Davalılara tebligat yapılmış, davalılar davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Dava, değer kaybı ve kazanç kaybı istemine ilişkin maddi tazminat davasıdır.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden tarafların tacir sıfatıyla kayıtlı olup olmadığı, İstanbul Vergi Dairesinden tarafların ne tür bir deftere tabi olduğu, bilanço ve vergi matrahı olup olmadığı ile İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar odasından davalıların tacir sıfatıyla ile kayıtlı olup olmadığı sorulmuştur.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 22/01/2019 tarihli yazısında, davalıların gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunmadığı, ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu şirket kaydının da bulunmadığı yönünde bilgi verilmiştir.

İstanbul Vergi Dairesi Müdürlüğünün 29/01/2019 tarihli yazılarında, davalı ...'in 06/06/2018 tarihinde mükellef kaydı başladığından herhangi bir gelir vergisi beyanı bulunmadığını, davalı ...'e at işletme hesabına tabi 2017 yılı onaylı gelir vergisi beyannamesinde12.782,31 TL gelir/gayrisafi hasılatının olduğu yönünde bilgi verilmiştir

İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odasının 23/01/2019 tarihli yazısında davalıların İstanbul Umum Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odasına kayıtlı oldukları oda kayıtlarının devam ettiğini bildirmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5.maddesini değiştiren ve 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 sayılı yasanın 2.maddesi ile "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usül hükümleri uygulanır" şeklindeki düzenleme ile artık 01/07/2012 tarihinden sonra açılacak davalarda sözü edilen iki mahkeme arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, görevin 6100 sayılı HMK'nun 137,138 maddeleri gereğince dava şartları arasında sayılmış olması nedeniyle, mahkemenin görevli olup olmadığının yargılamanın her hal ve safhasında talep üzerine veya mahkemece re'sen incelenip gözetilmesi, mahkemenin görevsiz olduğunun tespiti halinde ise dosya üzerinde inceleme yapılarak bu konuda bir karar verilmesi gereği ortaya çıkmıştır.

Bir davanın veya işin Asliye Ticaret Mahkemesinde görülebilmesi için; her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan bir uyuşmazlık olması veya uyuşmazlığın 6102 sayılı T.T.K.'da düzenlenen hususlardan doğan bir uyuşmazlık olması veya TTK'nun 4.maddesinde( b-c-d-e-f) sayılan dava veya işlerde bulunması yahut özel bir yasal düzenleme ile davanın Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinin açıkça belirtilmesi şarttır.

6102 sayılı TTK'nun 12.maddesinde "bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret sicile tescil ettirilerek durumu ilan etmiş olan kimse fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. Kanunun 15.maddesinde "ister gezici olsun, ister bir dükkanda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11.maddenin 2.fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan sanat veya ticaret ile uğraşan esnaftır."

Mülga 6762 sayılı TTK'nun 1463.maddesine göre Bakanlar Kurulunca 18.06.2007 tarihinde kararlaştırılıp, 21.07.2007 tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararında esnaf-tacir ayrımının nasıl yapılacağı belirlenmiştir.

Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

Ticari işletme ile esnaf işletmesinin arasındaki sınır Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir. (TTK m.11/1-2)

Tacir-esnaf ayırımı ise Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve yıllık gayri safi hasılatının 90.000,00 TL'yi aşan esnafların tacir sayılacağı belirlenmiştir.

Bu değerlendirmeler sonucunda somut olaya bakıldığında; davalıların tacir olmayıp davalı ...'in 06/06/2018 tarihinde mükellef kaydının başlandığı, diğer davalı ...'in ise 2017 yılında 12.782,31 TL gelir/gayrisafi hasılatının olduğu, ancak bir davanın yukarıda belirtildiği gibi ticari dava olabilmesi için salt bir tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yetmeyip, her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili bulunması gereklidir.

Bu açıklamalara göre; somut olayda davalılar taraf tacir olmayıp, davalı ...'in 06/06/2018 tarihinde mükellef kaydının başlandığı, diğer davalı ...'in ise 2017 yılında 12.782,31 TL gelir/gayrisafi hasılatının olduğu, sadece davacı tarafın tacir olması, uyuşmazlığı ticari bir iş saysa dahi, ticari bir dava niteliğine getirmeyeceği, uyuşmazlığın TTK.'nun 4.maddesinde sayılan uyuşmazlıklar arasında yer almadığı, davanın ticaret mahkemelerinde bakılacağına ilişkin açık bir yasa hükmünün de bulunmadığı, bu itibarla davanın; ticari bir dava olmaması nedeniyle davaya bakma görevi mahkememize ait olmayıp, genel hükümlere göre çözülmesi gereken ve genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine aittir.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 18/10/2016 tarih, 2016/10789 Esas ve 2016/8226 Karar)

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalılar aleyhine açılan davada; "görev" dava şartı yokluğundan HMK 1, 114/1-c, 115/1-2, 6102 sayılı TTK 4/1-a maddeleri gereğince, davanın usulden reddine, kararın kesinleşmesi ve HMK"nın 20. maddesi gereğince iki haftalık sürede başvurulması halinde dava dosyasının görevli İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi"ne gönderilmesine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davalı aleyhine açılan davada; "görev " dava şartı yokluğundan HMK 1, 114/1-c, 115/1-2, 6102 sayılı TTK 4/1-a maddeleri gereğince, davanın Usulden Reddine,

2-Kararın kesinleşmesi ve HMK"nın 20. maddesi gereğince iki haftalık sürede başvurulması halinde dava dosyasının görevli İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi"ne gönderilmesine,

3-HMK'nın 323. ve 331/2. maddeleri gereğince harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece nazara alınmasına, görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmez ise talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacının yargılama giderlerine mahkum edilmesine,

Dair karar, HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yoluna başvurulabileceği belirtilerek davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı.03/04/2019

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı