Danıştay · 8. Daire
Danıştay 8. Daire 2024/4374 E. 2026/826 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 8. Daire
- Esas No
- 2024/4374
- Karar No
- 2026/826
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/4374 Karar No : 2026/826
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Elk. Malz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... İl Özel İdaresi VEKİLİ : Av. ...
DAVALI YANINDA KATILAN : ... Mühendislik Alt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Isparta ili, Sütçüler ilçesi, ... Köyü ... numaralı mermer madeni sahasının ruhsat sahibi olan davacı şirket tarafından, maden sahasının tamamı üzerinde müdahalenin menni ve ruhsat alanının tamamının teslimine yönelik ilamlı icra takibinin kesinleştiğinden bahisle söz konusu maden sahasının tamamının rödovansçı ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne teslim edilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı yazısı uyarınca, ruhsat sahasının tamamında ... Mühendislik Alt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. haricinde faaliyette bulunan ... El. Malz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Mer. İnş. Malz. Nak. Tic. ve San. A.Ş.'nin faaliyetine son verilmesine, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatlarının iade edilmesine ilişkin Isparta İl Özel İdaresinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile dava konusu alana ilişkin yargı kararları birlikte değerlendirildiğinde, ... Bölge Adliye Mahkemesi...Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının gereklerinin yerine getirilmesinde bağlı yetki içerisinde olan idarenin, mahkeme kararının yerine getirilmesi için tesis ettiği dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işleme ilgi tutulan Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün 19/06/2023 tarihli işleminin iptali istemiyle ayrı bir dava açıldığı, idarenin özel hukuk ilamına dayalı icra müdürlüğü yazısı ile infaz işlemi yapma yetki ve görevi bulunmadığı, davalı idarenin icra müdürlüğü yazısındaki hususların, idarenin mevcut kayıtlarına aykırı olması halinde icra müdürlüğü işlemini geri çevirme hakkı bulunduğu, icra dayanağı ilamın usul ve yasaya uygun olmadığı gibi kesinleşmediği, davalı idare yönünden bağlayıcı olan kararların idari yargı mercilerince verilen kararlar olup bu kararın adli yargı mercilerince ve icra dairesi kararları ile farklı olması halinde adli yargı kararlarının idare yönünden bağlayıcı olmadığı, adli yargı kararına göre ruhsat alanının tamamı yönünden hakkı olduğunu iddia eden davalı yanında katılan şirketin, Uyuşmazlık Mahkemesine başvurması gerektiği, çünkü idari yargı kararları sonucu idare nezdinde oluşan kayıtlarda katılan şirketin rödövans sözleşmesinde yazılı koordinatlar ile sınırlı hakkının olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklama eklenerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı Isparta ili, Sütçüler ilçesi, ... Köyü ... numaralı mermer madeninin işletme ruhsat sahibidir. Davacı ile ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 20/09/2008 tarihinde bir rödövans sözleşmesi imzalanmıştır. ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Elektrik Malzemeleri Madencilik San ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesine ilişkin olarak açılan davada ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "sözleşmenin geçerliliğine, davalı S.Ç. hakkındaki davanın husumetten reddine, tazminata ilişkin dosyanın işlemden kaldırılmasına, muarazanın ve müdahalenin önlenmesi talebinin reddine" karar verilmiştir. Söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile; "davalı vekili ve fer'i müdahilin istinaf kanun yolu başvurularının reddine, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairece davanın yeniden esası hakkında; davalı S. Ç. aleyhinde açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... Ltd.Şti. ile davacı ... Ltd.Şti. arasında imzalanan 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesinin geçerliliğinin ve davacının kiracılık sıfatının tespiti ile kiralanana yapılan müdahalenin men'ine, kiralananın davacı kiracıya teslimine" dair kesin olmak üzere karar verilmiştir. ... Elektrik Malzemeleri Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili tarafından verilen 03/04/2020 tarihli dilekçeyle "...hükümde belirlenen dava konusu kiralanan yerin Isparta Sütçüler İR ... ruhsat nolu sahasının sözleşmenin 2. maddesinde belirtilen koordinatlarla belirlenmiş alan olduğunun açıklanmasına" yönelik tavzih talebinde bulunulmuştur. Tavzih talebine ilişkin olarak ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "davalı ... Ltd.Şti. ile davacı ... LTD.Şti. arasında imzalanan 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesinin geçerliliğinin ve davacının kiracılık sıfatının tespiti ile kiralanana yapılan müdahalenin men'ine, sözleşmenin 2.maddesinde rödovans sahası koordinatları olarak X ve Y noktaları halinde koordinat noktaları belirlenen saha olan kiralananın davacı kiracıya teslimine" şeklinde hükmün tavzihine kesin olarak karar verilmiştir. ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ruhsat sahasının tamamı için verilen orman izinlerinin, istinaf dairesinin 03/06/2020 tarihinde tavzih kararı verdiğinden bahisle rödovans sözleşmesinde belirtilen koordinatlar dışındaki orman izinlerinin iptal edilmesi istemiyle 29/01/2021 tarihinde yapılan başvurunun reddine dair Isparta Sütçüler Orman İşletme Müdürlüğünün... tarih ve...sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada,... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olup, anılan kararın istinaf incelemesi sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile kaldırılmıştır. ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.'nin 06/07/2020 tarihinde, tavzih kararı nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunduğu, Anayasa Mahkemesi'nin 2020/20854 başvuru numaralı, 23/02/2023 tarihli Genel Kurul kararı ile "A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın Kabul Edilebilir Olduğuna, B. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının İhlal Edildiğine, C. Kararın bir örneğinin adil yargılanma hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak amacıyla ... Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesine (E...., K....) iletilmek üzere ... Sulh Hukuk Mahkemesine (E..., K...) gönderilmesine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 0... tarih ve E:..., K:... sayılı ''tavzih ek kararı'' ile "Dairenin... tarih ve E:..., K:...sayılı tavzih ek kararının kaldırılmasına ve davalı vekilinin tavzih talebinin reddine" temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince verilen tavzih talebinin reddine yönelik verilen ek karar, ihtiyati tedbir talebinin reddi ve yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine yönelik verilen kararlar, ... Elektrik Malzemeleri Mad. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiş olup, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih E:... K:...sayılı kararı ile temyiz dilekçelerinin (miktar itibarıyla) reddine karar verilmiştir. ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nin Yargıtay... Hukuk Dairesinin ... tarih E:... K:... sayılı kararında maddi hatanın düzeltilmesi istemli dilekçesi üzerine, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararı ile ''Dairenin... tarihli ve ... E.,... K. sayılı ilamı (karar tarihi, bu kararda sehven 21/11/2023 olarak yazılmış olup uyap sisteminde yapılan kontrolde karar tarihi 29/11/2023'tür.) yargılamanın yenilenmesi talebine yönelik maddi hata dışındaki sair düzeltme taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı vekilinin yargılamanın yenilenmesine yönelik maddi hata isteğine gelince, ....dava tarihi itibarıyla kesinlik sınırının belirlenmesi gerekeceği, ne var ki Dairemizce yargılamanın iadesi davasının, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı altında kaldığından bahisle bu talebe ilişkin temyiz dilekçesinin zuhulen reddine karar verildiği anlaşılmakla, davalı vekilinin bu yöne ilişkin maddi hata talebinin kabulüne karar verilerek, işin esasının incelenmesine geçildiği ifade edilmiş ve temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yargılamanın iadesi sebeplerinin var olmadığı, kararın gerekçesi ile hüküm kısmının birbirine uygun olduğu gerekçesiyle, ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir. Gelinen bu süreç sonunda, ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nce, mahkemeden yeniden maddi hata ve tavzih itirazlarının kabul edilmesi ile ruhsat alanının tamamı için İstanbul 31. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasının öncelikle teminatsız, aksi halde muhik bir teminat ile icranın tedbiren durdurulması talebinde bulunulmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin ...tarih ve E:...K:... sayılı ek kararı ile ''...Esas sayılı dosyasının yargılamasının tamamlandığı, verilen karar ve tavzih kararının Anayasa Mahkemesine taşınması üzerine tarafların tüm taleplerinin değerlendirildiği, tüm taleplerin değerlendirilmesi neticesinde verilen kararlarının temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay... Hukuk Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nin taleplerinin reddi ile kararın onanmasına karar verildiği, sonuç olarak, taraf vekillerinin tavzih, tedbir ve ek karar taleplerinin, daha önce Dairelerince değerlendirildiği, tavzih kararı, ek kararlarının, Yargıtay incelemesinden geçerek onandığı'' gerekçesiyle ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nin tüm taleplerinin reddine karar verilmiştir. Tüm bu aşamalardan sonra ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nce, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:... esas sayılı tavzih talebinin reddine dair ek kararı temyiz edilmiş aynı zamanda Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararında yapılan maddi hatanın düzeltilmesi isteminde bulunulmuştur. Yargıtay...Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile tavzih talebinin reddine yönelik ek kararın miktar itibarıyla kesin olduğundan temyiz dilekçesinin reddine, Daire kararında (Yargıtay ...Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararı) açık ve belirgin bir hata bulunmadığı anlaşıldığından maddi hatanın düzeltilmesi talepli dilekçesinin de reddine karar verilmiştir. İstanbul 31. İcra Dairesinin 07/06/2023 tarihli yazısında; "Takip dayanağı ilam gereğince, Isparta ili, Sütçüler ilçesi, ... Köyü ... ruhsat numaralı maden sahasının tamamı üzerinde faaliyet gösteren dosyamız alacaklısı ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi haricinde, dosyamız borçlusu ... Elektrik Malzemeleri Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve varsa başkaca 3'üncü gerçek ve tüzel kişilerin haksız müdahalelerinin meninin temini ile tüm madencilik faaliyetlerinin durdurulması ve ruhsat sahasının tamamının dosyamız alacaklısına teslimi için gerekli işlemlerin yapılması...." yönünde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden talepte bulunulmuş Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ...tarih ... sayılı işlemi ile de ruhsat sahasında ... Müh. Alt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti haricinde faaliyet gösteren ruhsat sahibi ... El. Malz. Mad. San. Tic. Ltd. Şti., rödovansçı ... Mermer İnş. Malz. Nak. Tic. ve San.A.Ş. ve varsa başkaca üçüncü gerçek ve tüzel kişilerin tüm madencilik faaliyetlerinin durdurulması, söz konusu sahanın tamamının rödovansçı olarak faaliyet gösteren ... Müh. Alt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne teslim edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile ruhsat sahasının tamamının teslimine ilişkin İstanbul 31. İcra Dairesinin 07/06/2023 yazısından bahsedilmek suretiyle yargı kararının gereğinin yerine getirilmesi için Isparta Valiliğine bildirimde bulunulmuştur. Isparta İl Özel İdaresi İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı yazısı ile İstanbul 31. İcra Dairesinin 07/06/2023 yazısından ve Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısından bahsedilmek suretiyle S:... sayılı ruhsat sahasının tamamında rödovansçı firma ... Müh. Alt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin haricinde faaliyette bulunan ... El. Malz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Karmersan Mer. İnş. Malz. Nak. Tic. ve San. A.Ş.'nin faaliyetine son verilmesi, maden ruhsat sahibi ... El. Malz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen ... ile rödovansçı firma olarak ... Mer. İnş. Malz. Nak. Tic. ve San. A. Ş. adına düzenlenen... numaralı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarının iade edilmesi, ruhsat sahibi ve rödovansçı firma tarafından sahada hiçbir surette herhangi bir faaliyetin yapılmaması, madencilik faaliyetine dayalı tüm tesis ve altyapı tesislerinin sökülmesi-taşınması, sahada herhangi bir faaliyetin yapıldığının tespiti halinde 3213 sayılı Maden Kanunu ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapılacağının bilinmesi yönünde tesis edilen işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu edilen işleme dayanak olan ve ilgi tutulan, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün 1... tarih ve ... sayılı sayılı (işbu yazı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Isparta Valiliğine hitaben yazılmıştır.) işlem, ruhsat sahibi olan davacının, ruhsat alanının tamamının, ... Müh. Alt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne teslimine yönelik yapılan ilamlı icra takibi kesinleştiğinden bahisle takip dayanağı olan ilam gereğince ruhsat alanının anılan şirkete teslim edilmesi amacıyla tesis edilmiş bir işlemdir. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün anılan ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada verilen, davanın reddine yönelik karar, Danıştay Sekizinci Dairesinin 16/02/2026 tarih ve E:2024/6166 K:2026/820 sayılı kararı ile açıklama eklenerek onandığı görülmüştür. Mahkemesince adli yargı yerlerince ve Anayasa Mahkemesince verilen ihlal kararı (2020/20854 başvuru numaralı, 23/02/2023 tarihli Genel Kurul kararı) doğrultusunda tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir. Ayrıca, davacı tarafından tavzih talebinin reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı (... Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı) temyiz edilmiş olup, anılan karar, ... tarih E:... K... sayılı kararı ile temyiz dilekçelerinin (miktar itibarıyla) reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından tekrar tavzih isteminde bulunulması üzerine, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile davacının talebinin reddine karar verilmiştir. Bu kararın verilmesinden sonra davacı tarafından Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesine yönelik verilen dilekçe ile tavzih, tedbir ve ek karar verilmesi talebinde bulunulmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:... K:... ''Ek kararı'' ile davacının tavzih, tedbir ve ek karar verilmesi taleplerinin reddine karar verilmiştir. Anılan kararın temyiz edilmiş olup, temyiz istemi Yargıtay ... Hukuk Dairesinin... tarih E:...K:...sayılı kararı ile reddedilmiştir. Sonuç olarak, davacı tarafından adli ve idari yargı merciileri nezdinde ileri sürülen tüm itiraz ve temyiz istemlerinin reddedildiği ve hukuki sürecin kesinleştiği anlaşıldığından, mahkeme kararının yerine getirilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmış olup, temyize konu kararın belirtilen açıklama ile onanmasına karar verilmiştir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 17/02/2026 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, Isparta ili, Sütçüler ilçesi, ... Köyü ... numaralı mermer madeni sahasının ruhsat sahibi olan davacı şirket tarafından, maden sahasının tamamı üzerinde müdahalenin menni ve ruhsat alanının tamamının teslimine yönelik ilamlı icra takibinin kesinleştiğinden bahisle söz konusu maden sahasının tamamının rödovansçı ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne teslim edilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı uyarınca, ruhsat sahasının tamamında ... Mühendislik Alt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. haricinde faaliyette bulunan ... El. Malz. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Mer. İnş. Malz. Nak. Tic. ve San. A.Ş.'nin faaliyetine son verilmesine, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatlarının iade edilmesine ilişkin Isparta İl Özel İdaresinin ... tarih ve...sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlığın anlaşılabilmesi için taraflar arasında imzalanan rödovans sözleşmesinin ''Sözleşmenin konusu'' başlıklı 2. maddesine bakılması gerekmektedir. İlgili madde ''Bu sözleşme Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nde Şirketimiz adına kayıtlı bulunan Isparta ili Sütçüler ilçesi, ... köyü civarındaki İR ... Erişim:... ruhsat nolu mermer sahası alanında işletmeci olarak taraflar bölümünde belirtilen mükellefiyeti 15 yıllık süre boyunca (en son Ocak 2024) faaliyeti amaçlamaktadır. Rödovans sahası koordinatları Y1-314125 Y2-314250 Y3-314675 Y4-314675 Y5-314200 X1-4154000 X2-4153550 X3-4153575 X4-4154875 X5-4154900 Y6-314125 Y7-314350 Y8-314350 X6-4154775 X7-4154550 X8-4154000'' şeklindedir. Davacı ile davaya davalı yanında katılan şirket arasında görülen rödovans sözleşmesinin geçerli olup olmadığı hakkında ... Sulh Hukuk Mahkemesinin E:... K:... sayılı kararı ile ''...Davalı ... LTD ŞTİ ile davacı ... LTD ŞTİ arasında imzalanan 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesinin geçerliliğinin tespitine, b-) Davacının dava konusu sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesi, muarazanın önlenmesi ve maden sahasının davacı şirkete teslimine dair talebinin reddine,...'' karar verilmiştir. Anılan kararın istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile '' Davalı S.Ç. aleyhinde açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, Davalı ... LTD ŞTİ ile davacı ... LTD ŞTİ arasında imzalanan 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesinin geçerliliğinin ve davacının kiracılık sıfatının tesbiti ile kiralanana yapılan müdahalenin men'ine, kiralananın davacı kiracıya teslimine,...'' karar verilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ''Hükmün tavzihi'' başlıklı 305. maddesinde, '' (1) Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir. (2) Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez.'' hükmüne yer verilmiştir. Davacı tarafından...tarihinde Bölge Adliye Mahkemesinin ...tarihli E:... K:...ayılı kararındaki dava konusu kiralanan yerin, İR: ... sayılı ruhsat alanının tamamı olmadığı, Rödovans Sözleşmesi'nin 2. maddesinde gösterilen koordinatlarla sınırlandırılmış alan olduğu hususunun açıklanması istenilerek, hükmün tavzih edilmesi talebinde bulunulmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesinin 03/06/2020 tarihli tavzih kararının gerekçesinde; hükmün infazı aşamasında kiraya konu alanın neresi olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf çıktığı açıklanmış ve hükmün Rödovans Sözleşmesi'ne göre kiracılık sıfatının tespitine ilişkin olduğundan Rödovans Sözleşmesi'nin maddelerinin dikkate alınması gerektiği belirtilerek "Dairemizin 2018/32 Esas - 2018/147 Karar sayılı ilamının hüküm fıkrasında, 'Davalı Ö. Ltd. Şti. ile davacı ... LTD. Şti. arasında imzalanan 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesinin geçerliliğinin ve davacının kiracılık sıfatının tespiti ile kiralanana yapılan müdahalenin men'ine, kiralananın davacı kiracıya teslimine' şeklindeki hüküm kısmının 6100 sayılı HMK'nun 305. maddesi gereğince tavzihi ile 'Davalı Ö. Ltd. Şti. ile davacı ... LTD. Şti. arasında imzalanan 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesinin geçerliliğinin ve davacının kiracılık sıfatının tespiti ile kiralanana yapılan müdahalenin men'ine, sözleşmenin 2. maddesinde rödovans sahası koordinatları olarak X ve Y noktaları halinde koordinat noktaları belirlenen saha olan kiralananın davacı kiracıya teslimine' şeklinde açıklanmasına," karar verilmiştir. Hükmün tavzih edilmesinden sonra davalı yanında davaya katılan şirket tarafından kesinleşen hükmü değiştirecek şekilde tavzih kararı verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiası ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulmuştur. Anayasa Mahkemesinin 23/02/2023 tarihli 2020/20854 başvuru numaralı kararı ile ''.....yapılan değerlendirmede 09/02/2018 tarihli karar ile 20/09/2008 tarihli Rödovans Sözleşmesinin geçerliliği ve başvurucunun kiracılık sıfatının tespitinin yanı sıra kiralanana yapılan müdahalenin meni ile kiralananın davacı kiracıya teslimine dair karar verildiği saptanmıştır. Başka deyişle kararın kısmi kabul niteliğinde olmadığı, davacının talebinin kabulü yönünde olduğu anlaşılmıştır. Anılan hükümde "kiralanan" ibaresinin ruhsat alanının bir kısmını içeren ve sözleşmede koordinatları verilen alan ile sınırlandırıldığına ilişkin bir belirleme de bulunmamaktadır. Buna karşılık Bölge Adliye Mahkemesinin 03/06/2020 tarihli tavzih kararında davalı tarafın müdahalesinin önlenmesine karar verildiği ve başvurucuya teslimine konu edilen alanın 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesinin 2. maddesinde belirtilen koordinatları verilen alan ile sınırlandırıldığı görülmüştür. Her iki kararın kapsamı dikkate alındığında verilen tavzih kararı ile sözleşmenin içeriği yeniden yorumlanarak kesinleşen ve icrasında tereddüt uyandırmayan ilk hükmün içeriğini değiştirecek şekilde yeni bir hüküm kurulduğu açıktır. Bölge Adliye Mahkemesinin bu değerlendirmesi ile usul kanununda istisnai ve ancak haklı nedenlerin ortaya konulması hâllerinde başvurulacak bir yol olan tavzih müessesesini kanunun kesin olarak belirlediği sınırlar aşılarak sözleşmenin kapsamının yeniden belirlenmesinde olağan bir yol olarak işlettiği anlaşılmıştır. Bu nedenle müdahale olağan yargısal süreçteki gibi deliller yeniden değerlendirilerek kesin hükmün esastan yeniden incelenmesi sonucunu doğurmuştur. Bu itibarla açık kanun hükmünün öngörülemez bir biçimde yorumlanması sonucunda kesin hükmün dokunulmazlığı ilkesinden yararlanan bir mahkeme kararının kapsamını daraltacak şekilde yeniden hüküm kurulmuş olup usul kanununun verdiği yetkiyi aşacak şekilde yapılan bu yorum nedeniyle yargılamanın hakkaniyetinin zedelendiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.'' gerekçesiyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir. Ayrıca Anayasa Mahkemesinin bahsedilen kararında, başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunduğu belirtilerek adil yargılanma hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunduğu gerekçesiyle dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ...tarih E:... K:... (yeniden yargılama- tavzih ek kararı) ile Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı doğrultusunda yapılan değerlendirmede, Dairelerinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı tavzih ek kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Gelinen bu aşamadan sonra, davacı tarafından adli yargı yerlerine yapılan tüm itirazlar, temyiz talepleri reddedilmiş ve maden sahasının tamamının davalı yanında davaya katılan rödovansçı şirkete teslim edilmesi gerektiği yönünde işlemler tesis edilmiştir. Uyuşmazlığı şekillendiren tavzih kararları ve tarafların iddiaları kapsamında Anayasa Mahkemesine taşınan rödovans sözleşmesinin geçerliliği konusunda açılan davada ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen... tarihli E:...K:... sayılı kararın infaz edilmesi aşamasında taraflar arasında bir uyuşmazlık çıktığı için davacının isteği üzerine Rödovans sözleşmesi maddeleri bir bütün halinde değerlendirilerek hükmün tavzih edilmesine karar verilmiştir. Söz konusu karar incelendiğinde ''Davalı ... LTD ŞTİ ile davacı ... LTD ŞTİ arasında imzalanan 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesinin geçerliliğinin ve davacının kiracılık sıfatının tesbiti ile kiralanana yapılan müdahalenin men'ine, kiralananın davacı kiracıya teslimine'' karar verilerek teslim edilmesi gereken yer net olarak hüküm fıkrasında belirtilmemiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin 03/06/2020 tarihli tavzih ek kararı ile taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri bir bütün halinde incelenerek, esas hükmün nasıl anlaşılması gerektiği ifade edilmiş ve kararın infazında yaşanan tereddüt ortadan kaldırılmıştır. Bu aşamadan sonra, rödovansçı şirket tarafından, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak, tavzih kararı ile esas hükmün kapsamının değiştirilerek adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiası ilgili mahkemece dikkate alınarak davacı ile rödovansçı şirket arasında imzalanan sözleşmeden bağımsız bir karar verildiği görülmüştür. Davacı ile rödovansçı arasında imzalanan sözleşmedeki ''Sözleşmenin konusu'' başlıklı 2. maddesi ile koordinatları belirli alanın tesliminin rödovansçı şirkete teslim edilmesi gerekirken, sözleşmedeki farklı bir hususu düzenleyen (işe başlama ve yer teslimi başlıklı) 4. maddesi esas alınarak sahanın tamamının rödovansçı şirkete verilmesinin, somut olay gelişimine aykırı bir sonuç doğuracağı dikkate alınmamıştır. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunan rödövansçı şirketin, adli yargıda açtığı sözleşmenin geçerliliği ve kiralananın teslimine ilişkin davadaki iddialarına (davanın kapsamının ruhsat alanının tamamı olduğuna yönelik iddialarına) itibar edilerek uyuşmazlık farklı bir boyuta taşınmıştır. Davacı ruhsat sahibi ile davalı yanında davaya katılan arasında imzalanan rödovans sözleşmesinin geçerliliğinin tespiti ve teslim edilmesi istemiyle adli yargıda rödovansçı tarafından açılan davada, esas hakkında verilen kararda, sözleşme ile teslimi gereken alanın sınırları hüküm fıkrasında açıkça belirtilmemiş olup, kararın infazında sorun çıkmaması adına davacı tarafından tavzih kararı verilmesi istenilmiştir. Tavzih kararının konusu rödovans sözleşmesinin yorumuna ilişkin olduğundan öncelikle bu sözleşmenin maddelerine bakılması gerekmektedir. Tarafların anayasası olarak nitelendirebileceğimiz sözleşme maddelerinin hukuki yorumunun, taraf iddiaları esas alınarak (somut olayda rödovansçının) belirlenmesi ile davacının maden ruhsat sahipliğinden kaynaklanan mülkiyet hakkı ihlal edilmiş olup, ruhsat sahibi olarak maden sahasını kullanması imkansız hale getirilmiştir. Somut uyuşmazlıkta esasen ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 03/06/2020 tarihli tavzih ek kararı ile kesin hükmün kapsamı genişletilmemiş aksine kararın infazında duyulan tereddüt ortadan kaldırılmıştır. Bu nedenle her ne kadar davalı idarece kesinleşen mahkeme kararları uyarınca işlem tesis edilmişse de, uyuşmazlığın temelinde yer alan rödovans sözleşmesi maddeleri ve adli yargı yerlerinde verilen kararların tümü bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davalı yanında katılan ile davacı arasında imzalanan rödovans sözleşmesinin ''Sözleşmenin konusu'' düzenleyen 2. maddesinin, uyuşmazlığın çözümünde temel alınması gereken madde olduğu açıktır. Adli yargı ve Anayasa mahkemesi kararı ile rödovans sözleşmesine konu maden sahasının, sözleşme ile sınırları belirlenen sekiz koordinat dışında kalan kısımlarının da rödovansçı şirkete teslim edilmesi gerektiği sonucunu doğuran dava konusu işlem ile davacının maden ruhsatından kaynaklanan mülkiyet hakkının kullanması imkansız hale getirilmiştir. Bu durumun sözleşmelerin iki taraflı olması ilkesine uygun olmadığı gibi (sözleşmelerin taraflara, karşılıklı hak ve yükümlülükler yükleme vasfından soyutlanarak) rödovans sözleşmesinde yer alan taraflardan birinin, sözleşme edimlerinden aşırı yararlanan konumuna getirildiği (ruhsat sahasının tamamının teslim edilmesi suretiyle) ve esasen taraflar arasında sözleşme yapılması anlamsız kılınarak, sözleşmenin tek taraflı yararlanma şekline dönüştürülmesinin, hukuk ve hakkaniyete uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 01/11/2008 tarihli rödovans sözleşmesinin 2. maddesinde, tek tek sayılmak suretiyle belirtilen toplam sekiz koordinat noktasından oluşan alanın, rödovansçı şirkete teslim edilmesi gerekirken, ruhsat sahasının tamamının teslim edilmesi sonucunu doğuran temyize konu kararın bozulması gerektiği düşüncesi ile çoğunluk tarafından verilen karara katılmıyoruz.