Danıştay 6. Daire 2024/390 E. 2025/3903 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/390 Karar No : 2025/3903

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : ... Mirasçıları 1-... 2- ... VEKİLİ : Av. ... 3- ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı-ANKARA VEKİLİ : Av. ... 2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av....

DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL: ... Üniversitesi Rektörlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 31/05/2022 tarih ve E:2021/1349, K:2022/6423 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli Beşiktaş- Dolmabahçe- Ortaköy Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, "dava konusu parselin Bahçeşehir Üniversitesi Kampüs alanı olarak kullanıldığı, 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planında "kentsel ve bölgesel yeşil ve spor alanı" lejantında kaldığı, çevre düzeni planında şematik gösterildiği ve anılan plan notlarında söz konusu alanın alt ölçekli planlarda detaylandırılacağı hükmüne yer verildiğinden dava konusu planın üst ölçekli planla uyumlu olduğu, plan raporuna göre plandaki arazi kullanım dağılımına bakıldığında, dava konusu parseli ilgilendiren Yüksek Eğitim Tesisleri ve Kampüs Alanı oranının %1.3 olduğu, plansız kalan alanda fiili kullanıma uygun planlama yapıldığı, plan yapım gerekçesinin mevzuata uygun olduğu, üniversitelerin bulundukları bölgeye çok önemli işlevler kattığı, ekonomik olarak katkılar sağlamasının yanısıra, evrensel düşünce yapısına sahip farklılıklara açık, donanımları yeterli bir ortam yarattığı bu kapsamda dava konusu plan ile getirilen fonksiyonun şehircilik ilkeleri ve planlama esasları açısından da kamu yararı taşıdığı, dava konusu planın şehircilik ilkeleri, planlama ilke ve teknikleri ile kamu yararı açısından uygun olduğu" yönündeki tespitler de dikkate alındığında dava konusu parselin üniversite alanı (yüksek eğitim tesisleri ve kampüs alanı) olarak düzenlenmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli Beşiktaş- Dolmabahçe- Ortaköy Koruma Amaçlı Nazım İmar Planında şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve teknikleri ile imar mevzuatına ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Davalı Kültür ve Turizm Bakanlığı ve davalılar yanında müdahil tarafından; temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. Diğer davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ...,...,... parsel sayılı taşınmaz maliki ... Ticaret Türk A.Ş. tarafından, İstanbul III Numaralı Kültür Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarihli, ... sayılı kararı ile ... tarihli, ... sayılı kararı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli Beşiktaş- Dolmabahçe- Ortaköy Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının anılan taşınmazlara ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada, nazım imar planının üniversite alanı (yüksek eğitim tesisleri ve kampüs alanı) olarak düzenlenen ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden iptali ile ... parsel sayılı taşınmaz ve koruma bölge kurulu kararları yönünden davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 31/05/2022 tarih ve E:2018/3527, K:2022/6422 sayılı kararıyla "aynı plana karşı farklı idare mahkemelerinde açılan davalarda, aynı bilirkişilerin farklı görüşler ileri sürmesi ve bu görüşlere dayalı olarak farklı kararlar verilmesi, ayrıca bilirkişi raporunun ayrıntılı ve karar vermeye yeterli düzeyde olmaması nedeniyle yeni bir bilirkişi heyetiyle inceleme yaptırılarak karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozulması üzerine İdare Mahkemesince yeniden bilirkişi incelmesi yaptırıldığı, yeni bilirkişi heyetince düzenlenen bilirkişi raporunda; "dava konusu alanın üniversite alanı (yüksek eğitim tesisleri ve kampüs alanı) olarak planlanmasının planların kademeli birlikteliği ilkesine uygun olduğu, plan bütünlüğü yönünden bulunduğu aks üzerinde eğitim kurumları ile fonksiyon bütünlüğü oluşturduğu, koruma mevzuatı ve kıyı mevzuataına uygun düzenleme yapıldığı, dava konusu alanın üniversite alanı olarak düzenlenmesinin kamu yararı ve planlama ilkelerine uygun olduğu" yönünde tespitlere yer verildiği, anılan dosyada davadan feragat edilmesi üzerine ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla feragat nedeniyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği ve söz konusu kararın kanun yolu başvurusunda bulunulmadığından 02.11.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 02/07/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)KARŞI OY:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinde; "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, davanın ihbarı Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır. Bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçilir ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.'' hükmüne yer verilmiştir. Atıf yapılan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu yerine çıkarılan ve 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Bilirkişiye başvurulması gereken haller" başlıklı 266. maddesinin 1. fıkrasında, " Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir." hükmüne yer verilmiştir. Bilirkişiye başvurulmasındaki amacın, hukuka uygun karar verebilmek için gerekli verilere ulaşmak olduğu göz önünde tutulduğunda, özel ve teknik bilgiyi gerektiren uyuşmazlıklarda, bilirkişilik kurumuna başvurulması veya mevcut bilirkişi raporunun değerlendirilmesi zorunlu ise de; bilirkişilerce düzenlenen rapora her durumda uyulması zorunluluğu bulunmamaktadır. Diğer bir anlatımla, Mahkemece, raporun yetersiz ya da çelişkili görülmesi üzerine, aynı bilirkişilerden ek rapor istenilmesi veya başka bilirkişilere yeni bir inceleme yaptırılması gerekmektedir. Dava konusu olayda, İdare Mahkemesince resen seçilen bilirkişiler Yard. Doç. Dr...., Yard. Doç. Dr. ... ile ...'dan oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen raporda, dava konusu taşınmaza, imar planı ile verilen fonksiyonun üst ölçekli 15.06.2009 onay tarihli 1/100.000 ölçekli İstanbul çevre düzeni planına uygun olduğu, üniversitelerin bulundukları bölgeye çok önemli işlevler kattığı, ekonomik olarak katkılar sağlamasının yanısıra, evrensel düşünce yapısına sahip farklılıklara açık, donanımları yeterli bir ortam yarattığı, bu kapsamda değerlendirildiğinde kentsel sosyal altyapı alanları içerisinde yer alan üniversite alanı kullanım kararı getirilmesine ilişkin dava konusu planın şehircilik ilkeleri, planlama esas ve teknikleri ile kamu yararına uygun olduğu yönünde görüş belirtilmesi üzerine anılan bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alınarak davanın reddine karar verildiği görülmektedir. Öte yandan, İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada,...,...,...parsel sayılı taşınmazın malikince İstanbul III Numaralı Kültür Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 31.07.2012 tarihli, ... sayılı kararı ile ...tarihli, ... sayılı kararı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ve ...sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli Beşiktaş- Dolmabahçe- Ortaköy Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının anılan taşınmazlara ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada,... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması amacıyla seçilen ve Yrd. Doç. Dr...., ... il...'dan oluşan bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda, yüksek öğretim tesisleri fonksiyonunun kompleks yapılanmayı gerektirdiği, bu durumun da yaya ve taşıt trafiği baskısını arttıracağı, yöredeki tarihi ve kültürel varlıkları baskılayacağı, bu parseller açısından plan değişikliğinde kamu yararı bulunmadığı yönünde görüş bildirmesi üzerine, nazım imar planının ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar bakımından iptali ile ... parsel sayılı taşınmaz ve koruma bölge kurulu kararları bakımından davanın reddi yolunda ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 31.05.2022 tarih ve E:2018/3527, K:2022/6422 sayılı kararıyla "aynı plana karşı farklı idare mahkemelerinde açılan davalarda, aynı bilirkişilerin farklı görüşler ileri sürmesi ve bu görüşlere dayalı olarak farklı kararlar verilmesi, ayrıca bilirkişi raporunun ayrıntılı ve karar vermeye yeterli düzeyde olmaması nedeniyle yeni bir bilirkişi heyetiyle inceleme yaptırılarak karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlıkta farklı idare mahkemelerince seçilen ve bilirkişiler ... ve ...'ın yer aldığı bilirkişi kurulları arasında aynı işlemin iptali istemiyle açıldan davalarda çelişkili raporlar düzenlendiği açık olup, aynı bilirkişilerin farklı görüşler ileri sürmesi ve bu görüşlere dayalı olarak farklı kararlar verilmesi nedeniyle yeniden yeni bir bilirkişi heyetiyle inceleme yaptırılarak karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, hükme esas alınabilecek nitelikte bulunmayan bilirkişi raporu dikkate alınarak davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığından kararın bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.