Danıştay 4. Daire 2025/2198 E. 2025/2959 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/2198 Karar No : 2025/2959

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ..., No:... adresi önünde bulunan alanın davalı idarenin izni ve bilgisi dışında işgal edildiğinden bahisle, 01/12/2014 tarihinden itibaren aylık 275,00-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ihtarname ile işlemin dayanağı ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni kararının ve söz konusu ecrimisil alacağının 3 gün içerisinde ödenmesi gerektiğine dair... tarih ve ... sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince Danıştay bozma kararı üzerine verilen kararda; ecrimisil bedelinin dayanağı olan Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve...sayılı kararıyla, karar tarihinde henüz gerçekleşmemiş olan işgal nedeniyle "ecrimisil durumunda bulunan iş yerlerine dönemsel artış yapılması gerektiğinden, söz konusu işyerlerine 2014 yılı için TÜİK tarafından açıklanan ÜFE oranında dönemsel artış yapılmasına" karar verildiği, anılan encümen kararı üzerine 01/12/2014 tarihinden itibaren aylık 275,00 TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ihtarname ile söz konusu ecrimisil alacağının 3 gün içerisinde ödenmesi gerektiğine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edildiği görülmüş olup ilgili mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve... sayılı kararıyla, henüz gerçekleştiği tespit edilmemiş işgal nedeniyle geleceğe yönelik olarak ecrimisil tahakkuk ettirilmesinin hukuken mümkün olmadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, imar planında park alanı olarak belirlenmiş kamuya terkli alanın fuzuli işgali nedeniyle davalı idarenin ecrimisil talep etme yetkisi bulunduğundan, tesis edilen işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı düzenlenmiş, ecrimisilin fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmemesi halinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Kanun hükümlerine göre tahsil olunacağı hükmü yer almakta olup, aynı Kanun’un 9 ve 13. maddelerinde ecrimisil bedelinin hesaplanış biçimi ve ecrimisil takdir edecek komisyonun oluşum şekli açıklanmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 16. maddesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı düzenlenmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde; "Ecrimisil" Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "Fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmış, 85. maddesinde, hazinenin taşınmaz mallarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi halinde komisyonca ecrimisil tespit ve takdir edileceği; 86. maddesinde, tespit ve takdir edilecek ecrimisil tutarının fuzuli şagile ecrimisil ihbarnamesi ile tebliğ edileceği, tebliğ edilen ecrimisilin, tebliğ edilen işlemde bir hata bulunduğu düşünülerek rızaen ödenmek istenmediği takdirde 30 gün içinde tebliğ eden idareye bir dilekçe ile müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunabileceği, fuzuli şagiller tarafından yapılacak düzeltme taleplerinin, oluşturulacak komisyonca değerlendirilerek geldiği tarihten itibaren en geç 30 gün içerisinde "Ecrimisil Düzeltme İhbarnamesi" ile muhataplarına tebliğ edileceği , 87. maddesinde ise, ecrimisil ihbarnamesinin, düzeltme talebinde bulunulmuş ise ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin muhatabına tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde ecrimisil alacağının ödeneceği düzenlenmiştir. 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 5. fıkrasında, emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan yerler için, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değerinin dikkate alınacağı; 10. fıkrasında, ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi hususların göz önünde bulundurulacağı, 12. fıkrasında da; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulacağı düzenlemeleri getirilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir"; 288. maddesinde ise, Hakimin, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebileceği belirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacının, Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... , No:... adresi önünde bulunan 500 m² alanı fuzulen işgal ettiğinden bahisle, 01/12/2014 tarihinden itibaren aylık 275,00 TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihtarnamesinin düzenlendiği, bakılan davanın da anılan işlemin ve bu işlemin dayanağı... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni kararının ve söz konusu ecrimisil alacağının 3 gün içerisinde ödenmesi gerektiğine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu olayda, davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı sayılı dava konusu ihtarnamede ... tarih ve ...sayılı Encümen kararına istinaden, kendilerinden 01/12/2014 tarihinden itibaren aylık 275,00 TL ödenmesinin gerektiği belirtildiği görülmüş olup, her ne kadar İdare Dava Dairesi kararında ecrimisilin ileriye yönelik kullanımlar için değil tespit tarihinden itibaren geriye doğru 5 yıllık dönem için istenebileceği, kira bedeli niteliğinde ileriye yönelik ecrimisil istenilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; davacının daha önceki fuzuli işgaline ilişkin olarak (01/12/2009-01/12/2014) 12.300,00 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararı üzerine davanın reddi yolunda ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararın Dairemizce onanarak kesinleştiği görülmüş olup, 17/11/2015 tarihli ihtarnamenin dayanağının ... tarih ve ... sayılı encümen kararı olduğu, bu itibarla ihtarnamenin geçmişe yönelik bir işlemin uygulama işlemi niteliğinde olduğu dikkate alındığında, ihtarnamenin, önceki ecrimisil ihbarnamesinden sonraki tarih olan 02/12/2014 tarihi ile ihtarnamenin tarihi olan 17/11/2015 arası dönemi kapsadığı sonucuna varılarak, yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca, İdare Dava Dairesince ecrimisile konu işgal edilen alanın, işgal süresinin ve bunun için takdir olunan ecrimisilin gerçeğe uygun olup olmadığının saptanabilmesi için uyuşmazlığın esası incelenerek, gerektiğinde bir gayrimenkul değerleme uzmanı ve emlakçının da aralarında yer aldığı bilirkişilerce, uyuşmazlığa konu alan için, dava konusu taşınmazın metrekare birim değerine yönelik olarak daha önce Mahkemelerce hüküm altına alınmış ve kesinleşmiş tutarlar da bulunduğu dikkate alınarak (Dava konusu yerin 01/12/2009-01/12/2014 arası dönem için tahakkuk ettirilmiş 12.300,00 TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemli açılan davanın reddi kararının onandığı Danıştay Dördüncü Dairesinin 21/05/2025, E:2025/2604, K:2025/3215 sayılı kararı) uyuşmazlığa konu alan için ecrimisil istenilen dönemden daha önce veya sonra yapılan kira sözleşmesinde belirlenen kira bedelleri veya yukarıda belirtilen nitelikleri taşıyan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ile bu tür taşınmazın serbest piyasada kiralanması halinde rayiç kirasının ne olacağının belirlenmesi ve elde edilen yararın da göz önünde tutulması ve yukarıda anılan Tebliğ hükümleri de uygulanmak suretiyle yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek bilirkişi raporu esas alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Yukarıda açıklanan usule göre ecrimisil tutarının belirlenerek işin esasına ilişkin bir karar verilmesi gerekirken, ecrimisilin ileriye yönelik kullanıma ilişkin olduğundan bahisle dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda; temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, Daire kararına katılmıyorum.