Danıştay 2. Daire 2024/537 E. 2025/2697 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/537 Karar No : 2025/2697

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; ... dönem POMEM sınavlarında başarılı olarak ... Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'ne geçici kaydı yapılan öğrenci adayı davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin Ek-3-1-A maddesinde düzenlenen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle okuldan ilişiğinin kesilmesine dair 18/10/2022 günlü Polis Akademisi Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasının incelenmesinden, ... Dönem Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne geçici kaydı yapılıp öğrenime başlayan davacının sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığı hususunun tespit edilmesi amacıyla sevk edildiği hastaneden alınan sağlık raporunda "proteinüri tanısı" belirtildiğinden davalı idarece, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğindeki şartları taşımadığından bahisle okulla ilişiğinin kesildiği, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi teknik ve özel bilgi gerektirdiğinden, mahkemelerinin 19/01/2023 tarihli ara kararı ile, davacının anılan yönetmelik hükümleri uyarınca Pomem öğrenci adayı olmaya engel bir durumunun olup olmadığının gerekli tetkik ve muayenesinin yapılarak hazırlanacak sağlık raporunun temini için Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edildiği, adı geçen hastane tarafından davacının genel tıbbi muayenesi yapılarak düzenlenen ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporunun "Karar" kısmında: "Pomem Öğrencisi Olur" şeklinde beyanda bulunulduğunun görüldüğü, davacının mahkemelerince sevk edildiği hastanenin sağlık kurulu raporu uyarınca, mevcut sağlık durumu nedeniyle ilgili mevzuat uyarınca Pomem öğrencisi olacağı yönünde görüş bildirildiği anlaşıldığından, ilişiğinin kesilmesine dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, idare mahkemesince Ankara ili dışında bir hakem hastane belirlendiği için, Danıştay Sekizinci Dairesinin "yargısal denetimin mahkemelerin bulunduğu il merkezindeki tam teşekküllü devlet hastanesi veya üniversite hastaneleri seçilmek suretiyle yapılması gerektiği" yönündeki içtihadı dikkate alınarak, Dairelerinin ... tarih ve E:... sayılı ara kararı ile, hakem hastane olarak belirlenen SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinden; "davacının sağlık durumunun "kontrol altına alınabilen proteinüriler" tanısı yönünden değerlendirilerek, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1/A dilimi sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığı hususları açıklanarak hazırlanacak sağlık kurulu raporunun gönderilmesinin istenilmesine" karar verildiği, anılan hastanenin ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporunda, "(...) laboratuvar bulguları:(SBÜ Gülhane Biyokimya 09.11.2023/A1777058) Üre: 31 mg/dl, Kreatinin: 1,13 mg/dl, Sodyum: 136 mmol/l, Potasyum: 5 mmol/l, Tgfr: 81 (SBÜ Gülhane Biyokimya 08.11.2023/A1777058) 24 saatlik idrarda protein: 48 mg/gün, SBÜ Gülhane Radyoloji (22.09,2023/01492538/454) Üriner Us İncelemesi: Sağ böbrek boyutları 110*44 mm ile normal sınırlarda olup, parankim kalınlığı ortalama 12 mm ile normal sınırlardadır. Sol böbrek boyutları 113*43 mm ile normal sınırlardadır. Parankim kalınlığı ortalama 10 mm ile normal sınırlardadır. Parankim ekoları normal. Her iki böbrek fizyölojik boşlukları normal olup, taşa ait ekojeniteye rastlanmamıştır. Mesane boyutları ve duvar kalınlığı normaldir...Nefrolojik açıdan sağlam. Pomem öğrencisi olur." şeklinde tıbbi görüş belirtildiği, taraflara tebliğ edilen rapora karşı davalı idarece yapılan itirazların, somut olarak ortaya konulan tespitler karşısında yerinde görülmediği, idare mahkemesince aldırılan sağlık kurulu raporu ve Dairelerince aldırılan sağlık kurulu raporu birlikte dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun belirtilen açıklamayla birlikte reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının öğrenci adaylığından elenme sebebinin, Ankara Şehir Hastanesi'nin 23/08/2022 tarihli sağlık kurulu raporu ile tespit edilmiş olan "proteinüri" tanısı olduğu, Yönetmeliğin Ek-3-1-(Nefroloji)-B-3-a maddesinde geçtiği, söz konusu raporun davacının okula geçici kayıt yaptırdığı andaki sağlık durumunu belgelediği, hakem hastanece yapılan ölçümlerde davacının 24 saatlik idrar tetkiki sonuçlarının normal çıkıyor olmasının, bahse konu idrar örneğinin davacıya ait olmadığı ya da aradan geçen süre içinde böbrek patolojisinin tedavi olmak suretiyle iyileşmiş olduğu ihtimallerinden kaynaklanabileceği, her iki ihtimalde de ortada şüpheli ve çelişkili bir tıbbi durumun olduğu, bunun giderilmesi için davacının yeniden başka bir hastaneye sevk edilerek muayene ve tetkiklerinin yapılması gerektiği, davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, gereği görüşüldü

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava; 27. dönem POMEM sınavlarında başarılı olarak Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'ne geçici kaydı yapılan öğrenci adayı davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği (ETSŞY)' nin Ek-3-1-A maddesinde düzenlenen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle "POMEM öğrencisi olamaz" kararı verilerek eğitim merkezi ile ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, ETSŞY gereğince sağlık kurulu raporu almak üzere sevk edildiği Ankara Şehir Hastanesince düzenlenen 23/08/2022 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda; "Klinik Bulgular: ...Nefroloji: Proteinüri nedeniyle yönlendirilmiş. 06/2022 ABD USG Normal. 06/2022 24 Saatlik İdrar :2265 mg, 08/2022 Spot İdrar Protein 1768. CR:1 GFR:97 1B3A'ya uyar... Karar: ETSŞY EK-3: 1-A-2-a ve 1-B-3-a'ya uyar. Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olamaz.” ifadelerine yer verildiği, anılan rapora istinaden davacının okulla ilişiğinin kesildiği, Ankara 10. İdare Mahkemesince hakem hastane olarak sevk edildiği Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 10/05/2023 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, "Tanı: sağlam Karar: Pomem öğrencisi olur, oybirliği ile karar verildi" ifadelerine yer verilmekle birlikte klinik bulgulara ve muayene sonuçlarına yer verilmediği, İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karar üzerine davalı idarece istinaf yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nin 12/10/2023 tarihli ara kararıyla hakem hastane olarak belirlenen SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 15/11/2023 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, "...Laboratuvar Bulguları: SBÜ Gülhane Biyokimya 09.11.2023 /A1777358) Üre:31 mg/dl, Kreatinin: 1,13 mg/dl, Sodyum: 136 mmol/l, Potasyum: 5 mmol/l, TGFR:81, SBÜ Gülhane Biyokimya 09.11.2023 /A1777358) 24 Saatlik İdrarda Protein: 48 mg/gün..." ifadelerine yer verildiği, anılan rapor üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir. Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almıştır. Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin, davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin Sağlık Kurulu raporuna dayalı olduğu göz önüne alındığında; işlemin dayanağı olan Sağlık Kurulu raporunun hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davalarda yapılacak yargısal denetimde, özel ve teknik bilgi içeren Sağlık Kurulu raporunun, bilim ve fenne uygunluğu, yapılan tetkik ve tahlil sonuçları ile teşhis ve tanının hukuka uygunluğunun belirlenmesi, bu amaçla da; işleme dayanak Sağlık Kurulu raporunun hastalık branşına uygun uzman bilirkişilere incelettirilmesi gerekecektir. Mahkemece görüşüne başvurulan ve bilirkişi niteliğinde olan hakem hastane tarafından yapılacak incelemede; dayanak sağlık kurulu raporunun usul ve fenne aykırı olduğu, hastalığın tesbitine ilişkin yeterli tetkik yapılmadığı ya da tanı için ileri tetkik yapılması gerektiğinin belirlenmesi halinde; davacının sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığının belirlenebilmesi için yeniden tetkik ve tahlile tabi tutulması, önceki rapora itibar edilemeyeceğine ilişkin açıklamalar içeren raporun Mahkemeye ibrazı, Mahkemece de, sözü edilen raporun yeterli bulunması halinde hükme esas alınması gerektiği açıktır. Esasen, yukarıda aktarılan yargılama süreci, HMK 266. maddede öngörülen "özel ve teknik bilgi içeren" konulara ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak yargılama yöntemine daha uygun olacağı gibi; dava konusu işlemin sebep unsurunun denetimine ilişkin idari uyuşmazlıklar bakımından da, "işlem yargılaması" esasına dayanan idari yargılama hukukunun da özüne uygun olacaktır. Öte yandan, Mahkemelerce, işlemin dayanağının tamamen bertaraf edilmesinin hukuken hiçbir izahı ve dayanağı bulunmadığı gibi, davacının doğrudan ve yeniden sağlık muayenesine tabi tutulmasına ilişkin uygulama, Mahkemeleri, idari fonksiyon içinde yürütülecek idari usulün bir parçasına dönüştürecek ve "yargılama" fonksiyonundan uzaklaştıracaktır. Bu itibarla; davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin işleme dayanak alınan sağlık kurulu raporuyla ilgili hiçbir inceleme ve değerlendirme içermeyen, anılan rapora niçin itibar edilemeyeceğine ilişkin tesbitlere ve açıklamalara yer vermeyen, davacının doğrudan sağlık muayenesine tabi tutulması suretiyle düzenlenen sağlık kurulu raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.