Danıştay 13. Daire 2024/304 E. 2025/757 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/304 Karar No:2025/757

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Petrolcülük Sanayi ve Ticaret A.Ş. VEKİLİ : Av. ..

KARŞI TARAF (DAVALI) :... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Dağıtıcı lisans sahibi davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda 03/07/2012 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, akaryakıt alım satım faaliyetlerini otomasyon sistemi aracılığıyla etkin biçimde izlemediği, otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı çalışmasını sağlayacak tedbirleri almadığı ve istasyonda otomasyon sistemi arızalı olduğu halde bayilik faaliyetine devam edildiğinin Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle 815.555,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının, anılan Kurul kararına dayanak fiilin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiiller kapsamına alındığından bahisle, lehe düzenlemenin uygulanması suretiyle anılan Kurul kararının geri alınması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacının kaldırılmasını istediği ... tarih ve ... sayılı kararın, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından verildiği, bu kararın iptali/geri alınması istemiyle yapılan başvurunun da yetki ve usulde paralellik ilkesi gereğince Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca incelenip değerlendirilmesi gerekirken, doğrudan Denetim Dairesi Daire Başkanı tarafından reddedildiği görüldüğünden dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden incelenmesinden; İdare Hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca, yasada aksine bir düzenleme veya değişiklik yapılmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinde de aynen uygulanmasının zorunlu olduğu; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun karar organının Kurul olduğu, idari yaptırım kararlarının Kurul kararıyla verilebildiği; aynı şekilde yetki ve usulde paralellik ilkesi gereği işlemi yapmaya yetkili olan makamın aksi belirtilmedikçe, işlemi kaldırmaya veya geri almaya da yetkili olacağı; Uyuşmazlıkta, 05/01/2017 tarihli Kurul kararının geri alınması istemiyle davacı tarafından, Denetim Dairesi Başkanlığına hitaben yapılan 16/07/2021 tarihli başvuruda, hakkında tesis edilmiş olan idari para cezasına dayanak fiilin, Kurul tarafından ...tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile belirlenen "niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiiller" kapsamında yer aldığından bahisle söz konusu cezanın verilmesine ilişkin Kurul kararının geri alınması talep edilmekle beraber, anılan başvurunun 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması için işlemi yapmış olan makama idari dava açma süresi içinde yapılan bir başvuru niteliği taşımadığı, başvurunun esasen 14/02/2019 tarih ve 7164 sayılı Kanun'la yapılan lehe kanun niteliğindeki değişiklikten yararlanmak amacıyla yapılmış, içeriği itibarıyla yeni ve ayrı bir başvuru olduğu; Olayda, davacının başvurusunun kabul edilerek talebi doğrultusunda hakkındaki idari para cezasının kaldırılmasına ya da geri alınmasına yönelik bir işlem tesis edilmesi halinde bu işlemi tesis etmeye yetkili makamın, yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca yine Kurul olduğu, buna karşılık, dava konusu işlemin ise davacı adına idari para cezası verilmesine ilişkin 05/01/2017 tarihli Kurul kararını kaldıran ya da geri alan bir işlem olmadığı, lehe kanun hükümleri kapsamında yapılan geri alma talebini yerinde görmeyerek başvuruyu reddeden bir işlem olduğu görüldüğünden, Denetim Dairesi Başkanlığınca tesis edilen dava konusu işlemde yetki ve usulde paralellik ilkesine aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davanın esasının incelenmesinden; Davacı hakkında verilen idari para cezasının dayanağı olan fiilin, dağıtıcı lisans sahibi olan davacı şirketin bayisine ait istasyondaki akaryakıt alım satım faaliyetlerini otomasyon sistemi aracılığıyla etkin biçimde izlemediği, otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı çalışmasını sağlayacak tedbirleri almadığı ve istasyonda otomasyon sistemi arızalı olduğu halde bayilik faaliyetine devam edildiğini Kuruma bildirmemesi olduğu, davacı tarafından 16/07/2021 tarihinde davalı idareye yapılan başvuruda, söz konusu idari para cezasının dayanağı fiilin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının 26., 27., 28. ve 32. ve 34. maddelerinde yer alan "niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiiller" kapsamında yer aldığı belirtilerek anılan yaptırımın geri alınmasının talep edildiği, davacı tarafından hakkında uygulanan idari para cezasına dayanak fiille örtüştüğü ileri sürülen fiillerin sırasıyla, "26. Uzaktan erişim sistemine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi; 27. Bayisinin otomasyon sisteminde meydana gelen arızanın 10 gün içerisinde giderilmemesi; 28. Lisans sahibinin aykırılık bildirimleri hariç olmak üzere istasyon otomasyon sistemine ilişkin verileri mevzuatta belirlenen süre içerisinde Kuruma sunması; 32. Uzaktan erişim sistemi ile ulaşılması gereken tank dolum hareket pompa satış ve plaka bazlı satış bilgilerine ulaşılmaması, lisans sahibi tarafından sisteme girilen bilgilerde tanktaki azalma ile pompa satışlarının uyumsuz veya eksik olması; 34. Uzaktan erişimle oluşturulan tablolar arası çapraz kontrollerin yapılmayarak hatalı veriler oluşmasına sebebiyet verilmesi" olduğu, ancak davacı hakkında uygulanan idari para cezasının dayanağı olan fiilin yukarıda belirtilen "niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiiller" kapsamında değerlendirilemeyeceği; Öte yandan, davacı hakkında idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, temyiz isteminin de Danıştay Onüçüncü Dairesinin 01/06/2021 tarih ve E:2018/3429, K:2021/2015 sayılı kararıyla reddedilerek anılan kararın kesinleştiği, lehe kanun hükümlerinin devam eden yargılamalarda uygulanacağı tabii olmakla birlikte hakkında kesin hüküm bulunan yaptırımlar yönünden lehe kanun hükümlerinin uygulanması mümkün olmadığından davacının talebinin reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde bu açıdan da hukuka aykırılık görülmediği belirtilmiştir. Bu durumda, davacı şirket tarafından yapılan başvurunun reddine dair Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı işleminde hukuka aykırılık, anılan işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığınca verilen kararın yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu, tespitlerin aslında bayinin istasyonunda meydan gelen arızanın 10 gün içinde giderilmemesi fiiline karşılık geldiği, anılan fiilin de niteliği itibarıyla düzeltilebilir fiiller kapsamında olduğu, lehe kanun uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile anılan kararın kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.