Danıştay 10. Daire 2022/2475 E. 2025/6177 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2022/2475 Karar No : 2025/6177

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, konkordato komiserliği listesine kaydolmak amacıyla yapılan başvurunun reddini de içeren Antalya Bilirkişilik Bölge Kurulunun 16/12/2020 tarihli kararının kendisine yönelik kısmına yapılan itiraz başvurusunun 2577 sayılı İdari Yargılama Usulu Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında değerlendirilmek suretiyle reddine ilişkin Antalya Bilirkişilik Bölge Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile Kurulca davacı hakkında, konkordato komiserliği için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı yönünde Yönetmelik'in 18. maddesinin 3. fıkrası doğrultusunda herhangi bir tespit ve değerlendirme yapılmaksızın, Kanun'da ve Yönetmelik'te düzenlenmeyen ve idarece Yönetmelik'e dayanılarak çıkarılan Duyuru'da çalışma hakkını kısıtlayıcı mahiyette ve takdir hakkını aşar nitelikte getirilen düzenleme doğrultusunda salt başvuru ilanı süresi içerisinde konkordato komiserliği eğitimi aldığına dair belgeyi sunmadığı gerekçesiyle başvurusunun reddedildiği, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanu'nun 11. maddesinde başvuru dilekçesine eklenmesi zorunlu belgelerin eksik olması durumunda bu belgenin tamamlanması için 15 gün süre verileceği belirtilmesine rağmen, davacıya konkordato komiserliği eğitimi aldığına dair belgeyi sunması için 15 günlük süre verilmediği, kaldı ki davacının başvurunun reddine dair işleme yaptığı itirazda konkordato komiserliği eğitimine dair belgeyi Antalya Bilirkişilik Bölge Kuruluna sunduğu anlaşıldığından, davacının konkordato komiserliği başvurusunun reddine dair işleme yapılan itirazın reddi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, konkordato komiserliğine ilişkin mevzuatta eksikliklerin tamamlanması için bir süre belirlenmediği, bu nedenle, başvuruların tam ve eksiksiz olarak yapılması gerektiğinin Duyuru'da açıkça ifade edildiği, Bilirkişilik Kanunu'nun söz konusu uyuşmazlığa uygulanmasının mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY: Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığının resmi internet sayfasında 17/09/2020 tarihinde Konkordato Komiserliği Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyuru yayımlanmıştır. Antalya Bilirkişilik Bölge Kurulunca, yetki alanındaki başvurular bakımından yapılan değerlendirmelerin bir kısmının sonucu 16/12/2020 tarihinde ilanen tebliği olunmuştur. Başvurusu reddedilen kişilerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında Bölge Kuruluna başvurabileceği belirtilmiştir. Davacının başvurusu da reddedilmiştir. Başvurusunun olumsuz sonuçlanması üzerine davacı tarafından 29/12/2020 tarihinde itiraz başvurusu yapılmıştır. Bu başvuru dilekçesine, ilk başvurusunda konkordato komiserliği temel eğitimine katıldığına dair belgeyi yüklemesi gerekirken sehven bilirkişilik temel eğitimine dair belgeyi sisteme yüklediğini, işbu başvuruda olması gereken belgenin dilekçeye eklendiği ifade edilmiştir. Bu başvurunun ardından Antalya Bilirkişilik Bölge Kurulunun ...tarih ve... sayılı kararı ile Konkordato Komiserliği Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyuru'nun "Başvuruya Eklenecek Belgeler" başlıklı bölümünün 3. maddesi uyarınca, ilgili mevzuatta ayrıca bir eksiklik ilanının düzenlenmediği, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 11. maddesinin 2. fıkrasında yer alan ve başvuruda eksik belge olması hâlinde on beş gün süre verileceğine dair hükmün konkordato komiserliği mevzuatında bulunmadığı, yapılan başvurunun ise 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında olduğu, başvurunun eksiksiz yapılması gerektiğinden bahisle başvurusunun reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından, Antalya Bilirkişilik Bölge Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 20/01/1982 tarihli ve 17580 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü kanunu'nun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde, "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmü yer almıştır. 19/06/1932 tarihli ve 2128 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun, 15/03/2018 tarihli ve 30361 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7101 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile değişik "Konkordato komiseri ve alacaklılar kurulu ile bunların görevleri" başlıklı 290. maddesinde, "... Komiserler, bilirkişilik bölge kurulları tarafından oluşturulan komiser listesinden seçilir. Listeye kayıt için Adalet Bakanlığı tarafından izin verilen kurumlardan alınacak eğitimin tamamlanmış olması zorunludur. Ayrıca, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, komiser olarak görevlendirilebilecek, yetkilendirilmiş bağımsız denetçileri liste hâlinde bilirkişilik bölge kurullarına bildirir. Listede görevlendirilecek komiser bulunmaması hâlinde liste dışından görevlendirme yapılır ve bu durum bölge kuruluna bildirilir. Bir kişi eş zamanlı olarak beşten fazla dosyada geçici komiser ve komiser olarak görev yapamaz. Komiserin sorumlulukları hakkında 227 nci maddenin dördüncü ve beşinci fıkrası hükümleri uygulanır. Konkordato komiserinin nitelikleri, eğitimi, eğitim verecek kurumlar ve eğitimden muaf tutulacaklar ile komiserliğe ilişkin diğer hususlar Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir. ..." hükmüne yer verilmiştir. 24/11/2016 tarihli ve 29898 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun; "Bilirkişilik bölge kurullarının görevleri" başlıklı 8. maddesinde, "(1) Bölge kurullarının görevleri şunlardır: ... f) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak." hükmüne; "Bilirkişiliğe başvuru, seçilme usulü ve sicile kayıt" başlıklı 11. maddesinde, "(1) Bilirkişiliğe başvuru, ilgilinin yerleşim yerinin veya mesleki faaliyetlerini yürüttüğü yerin bağlı olduğu bölge kuruluna ilgili belgeler eklenmek suretiyle yapılır. Başvuru şekline ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. (2) Başvuru dilekçesine eklenmesi zorunlu belgelerin eksik olması hâlinde, başvuru sahibine belgeleri tamamlaması için on beş gün süre verilir. Eksik belgelerin tamamlanması hâlinde bölge kurulu tarafından başvuru hakkında karar verilir. ..." hükmüne; "İtiraz ve dava hakkı" başlıklı 15. maddesinde, (1) Bölge kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğ veya ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilir. Bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı yetkili idare mahkemesine dava açılabilir." hükmüne yer verilmiştir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu dayanak alınarak hazırlanan, 30/01/2019 tarihli ve 30671 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Konkordato Komiserliği ve Alacaklılar Kuruluna Dair Yönetmelik'in; "Komiserin nitelikleri" başlıklı 4. maddesinde, (1) Komiserde aşağıdaki nitelikler aranır: ... ı) Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesi hükmü saklı kalmak kaydıyla komiserlik eğitimini tamamlamış olmak. ..." düzenlemesine; "Listeye kayıt için başvuru" başlıklı 18. maddesinde, (1) İlgili, listeye yazılmak için Başkanlık tarafından belirlenen takvim ve esaslara göre yerleşim yerinin veya mesleki faaliyetini yürüttüğü yerin bağlı olduğu bölge kuruluna başvuru yapar. (2) İlgili, başvuru sırasında kimlik, yerleşim ve iletişim bilgileri ile 4 üncü maddede aranan nitelikleri taşıdığına dair belgeleri ve aynı maddenin birinci fıkrasının (ç), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde gösterilen engellerin kendisinde bulunmadığına dair beyannameyi sunar. (3) Bölge kurulu, listeye kayıt için aranılan şartların sağlandığını tespit ederse ilgiliyi üç yıl için listeye kaydeder; aksi hâlde başvuruyu reddeder. Ret kararı ilgilisine bildirilir. ..." düzenlemesine yer verilmiştir. Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığının resmi internet sayfasında 17/09/2020 tarihinde yayımlanan Konkordato Komiserliği Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyuru'nun "Başvuruya Eklenecek Belgeler" başlıklı kısmında, "1-Konkordato komiserliği başvurusunda bulunacak kişiler, e-Devlet sisteminden giriş yaptıktan sonra başvuru formunu doldurup, aşağıdaki belgelerin taranmış halini sisteme okunaklı biçimde aktarıp göndermek zorundadır. a- Lisans diplomasının aslı veya onaylı örneği. b-Duyurunun “Başvuru şartları” bölümünün (ç), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde gösterilen engellerin kendisinde bulunmadığına dair Ek-2 de yer alan beyanname. c-En az beş yıllık mesleki tecrübesini gösterir belge (görev belgesi, mesleki faaliyet belgesi, uzmanlık belgesi vb.). ç- Konkordato komiserliği temel eğitimi katılım belgesi. 2-Konkordato Komiserliği ve Alacaklılar Kuruluna Dair Yönetmeliğin 13 üncü maddesi gereği medeni usul ve icra iflas hukuku, medeni hukuk, ticaret hukuku ile işletme, iktisat, maliye ve muhasebe alanında profesör veya doçent unvanına sahip olanlar komiserlik eğitiminden muaf olduklarından bu kişilerin başvurularında katılım belgesi aranmaz. 3- İlgili mevzuatta ayrıca bir eksiklik ilanı düzenlenmediğinden, başvuruda aranan bilgi ve belgelerin tam, eksiksiz ve okunaklı bir şekilde Sisteme yüklenmesine dikkat edilmesi gerekmekte olup eksik bilgi ve belgelerle yapılan başvurular Konkordato Komiserliği ve Alacaklılar Kuruluna Dair Yönetmeliğin 18 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereği reddedilecektir." düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 290. maddesi uyarınca konkordato komiserlerinin, bilirkişilik bölge kurulları tarafından oluşturulan komiser listesinden seçileceği, listeye kayıt için Adalet Bakanlığı tarafından izin verilen kurumlardan alınacak eğitimin tamamlanmış olmasının zorunlu olduğu, konkordato komiserinin nitelikleri, eğitimi, eğitim verecek kurumlar ve eğitimden muaf tutulacaklar ile komiserliğe ilişkin diğer hususların Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Anılan yasal düzenleme uyarınca çıkartılan Konkordato Komiserliği ve Alacaklılar Kuruluna Dair Yönetmelik'in komiserin niteliklerini düzenleyen 4. maddesinde de "konkordato komiserliği eğitimini tamamlamış olmak" şartına yer verilmiş; 18. maddesinde ise ilgilinin, listeye yazılmak için Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından belirlenen takvim ve esaslara göre yerleşim yerinin veya mesleki faaliyetini yürüttüğü yerin bağlı olduğu bölge kuruluna başvuru yapacağı, bölge kurulunun, listeye kayıt için aranılan şartların sağlandığını tespit ederse ilgiliyi üç yıl için listeye kaydedeceği, aksi hâlde başvuruyu reddedeceği kural altına alınmış; 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 11. maddesinde yer alan, bilirkişilik başvurusu dilekçesine eklenmesi zorunlu belgelerin eksik olması halinde, başvuru sahibine belgeleri tamamlaması için on beş gün süre verileceğine yönelik kurala benzer bir kurala, konkordato komiserliği başvurusu bakımından İcra ve İflas Kanunu'nda ve Konkordato Komiserliği ve Alacaklılar Kuruluna Dair Yönetmelik'te yer verilmemiştir. Anılan Yönetmelik uyarınca Bilirkişilik Daire Başkanlığınca yayımlanan Konkordato Komiserliği Başvuru Usul ve Esaslarına İlişkin Duyuru'da, konkordato komiserliği başvurusunda aranan belgeler arasında, konkordato komiserliği temel eğitimi katılım belgesi sayılmış, başvuruların eksiksiz bir şekilde yapılması aksi takdirde Yönetmelik'in 18. maddesi uyarınca başvuruların reddedileceği kural altına alınmıştır. Her ne kadar, dava konusu Antalya Bilirkişilik Bölge Kurulu kararları ile Duyuru'da "ilgili mevzuat" olarak ifade edilen İcra ve İflas Kanunu ve bu Kanun dayanak alınarak hazırlanan Konkordato Komiserliği ve Alacaklılar Kurulan Dair Yönetmelik'te, eksik bilgi ve belgeler için ayrıca bir başvuru süresi verilmediği ve Bilirkişilik Kanunu'nda yer alan, bilirkişilerin başvuru sırasındaki eksik belgelerinin tamamlanması için on beş günlük süre verilmesi kuralına benzer bir kurala yer verilmediği hususları dikkate alınarak; davacı ve benzeri başvurucuların eksik bilgi ve belgenin tamamlanması amacıyla yaptıkları ikinci başvurular 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesinin yorumlanması suretiyle reddedilmişse de (bir başka ifadeyle incelenmeksizin reddedilmişse de) İcra ve İflas Kanunu'nun 290. maddesinde adı geçen "bilirkişilik bölge kurulları"nın oluşumunun, görev ve yetkilerinin 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nda düzenlendiği, anılan Kanun'un 8. maddesinde bilirkişilik bölge kurullarının görevleri arasında kanunlarla verilen diğer görevleri yapmanın sayıldığı, 15. maddesinde de bilirkişilik bölge kurulları kararlarına karşı, kararın tebliğ veya ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilebileceği, bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği karalara karşı yetkili idare mahkemesine dava açılabileceği hükmünün yer aldığı, bu hükmün yalnızca bilirkişilik ile ilgili bölge kurulu karalarına yönelik olduğuna dair bir ifade içermediği ve hangi konuda olursa olsun tüm bilirkişilik bölge kurulu kararlarına yönelik itiraz hakkı tanıyan bir hüküm olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, idarenin aradığı şartları taşıyan; ancak başvuruyla ilgisi olmayan bir belgeyi sisteme yüklemesi nedeniyle ilk başvurusu eksik olan davacıya 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca itiraz hakkı tanınması gerekirken bu yasal hakkın tanınmaması nedeniyle davacının başvurusunun reddini de içeren Kurul kararının davacıya yönelik kısmında ve başvurunun reddi üzerine yapılan itiraz başvurusunun içeriği incelenmeksizin 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca düzeltme başvurusu olarak nitelendirilmek suretiyle reddine ilişkin Kurul kararında yukarıda belirtilen gerekçe ile hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince hukuka ve usûle uygun bulunan, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde Bilirkişilik Kanunu'nun 15. maddesine atıf yapılması gerekirken 11. maddesine atıf yapıldığı, karar gerekçesinin bu kısmının yerinde olmadığı; ancak sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, 3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 15/12/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.