Bölge Adliye Mahkemesi 2026/329 E. 2026/946 K.

T.C. ERZURUM BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2026/329 KARAR NO : 2026/946 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 30/12/2025 (Karar) NUMARASI : 2025... Esas, 2025/... Karar DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) KARAR TARİHİ : 29/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 29/06/2026 Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; maliki ....San. Ve Tic. Ltd. Şirketi olan ve sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkilinin yolcu konumunda bulunduğu sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ... tarihinde çarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkilinin kalıcı olarak sakatlandığını, olay nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığını, düzenlenen kaza tespit tutanağında ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın kazada tek kusurlu olduğunu, yolcu konumunda olan müvekkilinin kazada kusurunun bulunmadığını, meydana gelen kazada müvekkilinin yaralandığını, tedavi gördüğünü, müvekkilinin ev hanımı olarak çalıştığını, müvekkilinin iş gücü kaybından dolayı sigorta şirketine müracaat ettiğini, söz konusu sigorta şirketinden hasar dosyası açıldığını ancak bir sonuç alamadığını, bunun üzerine arabulucuya gittiğini, yapılan görüşmeler sonrası anlaşma sağlanamadığını beyanla şimdilik 100,00-TL maddi tazminat ile müvekkilinin tedavi ve bakıcı gideri olarak şimdilik 100,00-TL maddi tazminat olmak üzere toplam 200,00-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, davacı müvekkili için 100.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini toplam 134.350,73-TL olarak arttırdığı görülmüştür. CEVAP: Davalı ... Petrol ve Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin iş yeri ... sınırları içerisinde kaldığından davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kazada asıl sorumlu olanın şirket personeli olan ... olduğunu, kazada tüm kusurun davalı sürücüye verilmesinin de hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davacının içerisinde bulunduğu araçta istiap haddinin aşılması nedeniyle müterafik kusurlu olduğunu, talep edilen manevi tazminat miktarının da fahiş nitelikte olduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu beyanla davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir. Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, dava şartı yokluğu ve pasif husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davanın sigortalı araç sürücüsüne ihbarını talep ettiklerini, sigorta şirketinin manevi tazminat, geçici iş göremezlik zararı ve bakıcı giiderinden sorumlu olmadığını, istiap haddinin aşımı nedeniyle müterafik kusur indirimine gidilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece yapılan yargılama sonunda 30.12.2025 tarihli hükümle; "...Tüm dosya kapsamı ve Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... tarih, 2024... Esas ve 2025/... karar sayılı ilamı birlikte değerlendirildiğinde; ... tarihinde davalı ... Pet.Ürn....Ltd.Şti adına kayıtlı olan, davalı sigorta şirketi tarafından ZMSS kapsamında sigortalanan ve dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın davacının yolcu olarak yer aldığı ... plakalı araca çarpması neticesinde davacının yaralandığı, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda davacının maluliyetinin tespiti kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre yaptırıldığı, yine bu ilamlar doğrultusunda aktüerya raporunun TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak düzenlendiği, Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının .... tarihli kusur raporunda sürücü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğunu, sürücü ...'ın kusursuz olduğunun bildirildiği ve mahkememizce dosya kapsamındaki işbu raporların hükme esas alındığı, kaldırma ilâmı gereklerine göre davacının dava konusu olayda müterafik kusurunun bulunup bulunmadığına yönelik yeniden değerlendirme yapılmış olup mahkememiz tarafından dava konusu aracın arka kısmında 3 kişi taşınması gerekirken kaza anında aracın arka kısmında 4 kişinin bulunduğu, davaya konu araçta kaza anında arkada 3 yolcu oturması gerekirken aracın taşıma kapasitesini aşacak şekilde 4 kişinin yer almasının istiap haddini aştığı, istiap haddinin aşılmasının ise Yargıtay kararları ve öğretide müterafik kusur olarak kabul edildiği..." gerekçesiyle "...1-Maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE; %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında 107.480,58 TL maddi tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş yönünden 22/03/2023 tarihinden, davalı ... .... İnş. Taah. Maden. Hazır. Beton Üret. Tes. Gıda Pazar. San. Tic. Ltd. Şti yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE; 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ... .... İnş. Taah. Maden. Hazır. Beton Üret. Tes. Gıda Pazar. San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,..." şeklinde karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu meydana gelen zararda müvekkili lehine talep edilen alacakların kusur nispetinde paylaştırılmaksızın iştirak ve teselsül hükümlerine göre karar verilmesi gerektiğini, müvekkili lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük kaldığını, bilirkişi tarafından asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığını, müvekkilinin alacağının asgari ücretten daha yüksek bir ücret ile yapılması gerektiğini, bu halde asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasının müvekkilinin hakkını zedeler mahiyette olduğunu, müvekkilinin dava konusu kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığının dosya kapsamında aldırılan kusur raporu ile sabit olduğunu, maddi tazminat bakımından ticari faize hükmedilmemesinin isabetsiz olduğunu, yargılama giderlerinin ve faiz başlangıç tarihinin hatalı hesaplandığını, mahkemenin müterafik kusur indirimine gitmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı ... Petrol ve Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemeye sunulan deliller incelenmeden karar verildiğini, müvekkili şirketin genişletilmiş kasko sigorta poliçesinin olduğunu, ilgili sigorta poliçesi incelendiğinde ihtiyari mali mesuliyet miktarının 500.000,00-TL olduğunu, mahkemece 40.000,00-TL manevi tazminata hükmedildiğini, dolayısıyla manevi tazminat miktarının İMM'nin %25'i olan 125.000,00-TL'nin altında kaldığı için sigorta şirketinin de manevi tazminat ve vekalet ücreti yönünden müteselsilen sorumlu olması gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu ve yönetmeliğine aykırı olarak 4 kişilik araca 6 kişi binildiğinden davacının kusurlu hareket ettiğini, ayrıca yine davacının Karayolları Trafik Kanunu ve yönetmeliğine aykırı olarak emniyet kemeri takmadan seyahat ettiğini, dolayısıyla bu hususta da davacının kusuru söz konusu olmasına rağmen davacıya herhangi bir kusur izafe edilmediğini, dava dilekçesi incelendiğinde geçici iş göremezliğe ilişkin herhangi bir talep olmamasına rağmen iş göremezliğe ilişkin bilirkişinin hesaplama yapmasının yersiz olduğunu belirterek kararın kaldırılması ile davanın reddi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava; davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalı şirketin işleteni konumunda olduğu kamyon ile davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu hususi aracın ...tarihinde meydana gelen trafik kazasıyla çarpışmaları neticesinde davacının uğradığı cismani zarara bağlı olarak 6098 Sayılı TBK 54. ve 56. maddeleri kapsamında açılan maddi manevi tazminat davasıdır. İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle maddi ve manevi tazminatın kısmen kabulüne / kısmen reddine karar verilmiş, davacı vekili ve davalı işleten şirket vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355.addesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda; 1-) İlk derece mahkemesince verilen ... tarihli karara vaki istinaf başvurusu kapsamında davacı vekilince hükmedilen tazminata uygulanan faiz türü, başlangıç tarihi ve yargılama giderlerine ilişkin istinaf itirazı ileri sürülmediği, davalı ... Petrol ... Ltd. Şti vekilince de aynı tarihli karara yönelik İMMS dahilinde sigorta şirketinin kısmi sorumluluğuna hükmedilmesi yönünde istinaf itirazı bulunmadığından ilgili tarafların kaldırma kararı sonrası ilk derece mahkemesince verilen karara yönelik bu hususlara ilişkin istinaf itirazları taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hak dengesi çerçevesinde inceleme konusu yapılmamıştır. 2-) Dairemiz kaldırma kararında işaret edilen hususlar dahilinde yapılan yargılama neticesinde istiap haddinin aşıldığı kabul edilerek müterafik kusur indirimine gidilerek esasa dair karar tesis edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte davacının talep ettiği manevi tazminat yönünden; zarar görene tanınmış olan manevi tazminatın amacının; kişinin hukuka aykırı eyleminden dolayı bozulan manevi dengesinin eski haline dönüştürülmesi, kişinin duygusal olarak tatmin edilmesi zarar vereni bir daha böyle bir eylemde bulunmaktan alıkoyması gibi olguları karşıladığı bir gerçektir. Manevi tazminat kişinin çekmiş olduğu manevi acıları dindirmeyi, hafifletmeyi amaçlar. Bu tazminat bizzat yaşanan acı ve elemin karşılığıdır. Manevi tazminatta takdir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Somut olayda da takdir edilecek bedelin davacı nezdinde yaşanan acı ve elemin karşılığı olarak kabul edilmesi gerektiği ilkesinden yola çıkılarak, yaşanan hadisede davacının sürekli iş göremezlik oranının %5 gibi görece önemli bir düzeyde sayılabilecek sakatlık durumu oluşturduğu, günümüz ekonomik koşulları da değerlendirildiğinde tarafların kusur durumu da nazara alınmakla birlikte ilk derece mahkemesince takdir edilen manevi tazminat bedelinin olayın ağırlığı karşısında yeterli bir tatmin duygusu oluşturacak mahiyette olamayacağı, manevi tazminatın amaca hizmet etmesi açısından somut olay yönünden tam kabul gerektiği takdir edilmekle davacı vekilinin manevi tazminatın düşük takdir edildiğine yönelik istinaf itirazının kabulü gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353-(1)/b-1 maddesince ESASTAN REDDİNE, davacı vekilinin istinaf başvurusunun (2) numaralı bentte yazılı sebep dahilinde manevi tazminat yönünden kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden dairemizce yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; I-1-Davalı ... Petrol ve Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf başvurusu aşamasında alınması gereken 853,88-TL karar harcından peşin alınan 732,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 121,88-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan davalı ... Petrol ve Ürünleri İnşaat Taahhüt Madencilik Hazır Beton Üretim Tesisleri Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafınca bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, II-Davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile; mahkemece verilen hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, III-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE; "1-Maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE; %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında 107.480,58 TL maddi tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş yönünden 22/03/2023 tarihinden, davalı ... .... İnş. Taah. Maden. Hazır. Beton Üret. Tes. Gıda Pazar. San. Tic. Ltd. Şti yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Manevi tazminat davasının KABULÜ İLE; 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ... .... İnş. Taah. Maden. Hazır. Beton Üret. Tes. Gıda Pazar. San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3-Maddi tazminat davası yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca hesap olunan 7.342,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL ve ıslah harcı 462,00 TL harcın toplamı 542,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 6....,30 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 4-Maddi tazminat davası yönünden; davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Manevi tazminat davası yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca hesap olunan 6.831,00 TL karar ve ilam harcının davalı ... .... İnş. Taah. Maden. Hazır. Beton Üret. Tes. Gıda Pazar. San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 6-Manevi tazminat davası yönünden; davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... .... İnş. Taah. Maden. Hazır. Beton Üret. Tes. Gıda Pazar. San. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7-Davacı tarafından yatırılan 80,70 başvurma harcı ile 80,70 TL peşin harç ve 462,00 TL ıslah harcı toplamı 623,40 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 8-Davacı tarafça yatırılan 5.879,75 TL yargılama gideri ile 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının toplamı 7.049,15 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 9-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kararın niteliği gereği davalı taraflar üzerinde BIRAKILMASINA, 10-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin zorunlu arabuluculuk görüşmesinin tarafı olan davalı ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 11-6100 s. HMK'nun 333/1. maddesi gereğince işbu kararın kesinleşmesinden sonra gider avansından artan kısmın davacı/davalıya talep olmadan (re'sen) İADESİNE," şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE, IV-Davacıdan alınan istinaf karar peşin harcının yatıran tarafa iadesine, V-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan 2.002,00-TL başvuru harcı, 30,00-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 2.032,00-TL istinaf yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, VI-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, VII-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında başvuruda bulunan davacı tarafından tehiri icra talebi uyarınca varsa yatırılan teminatın iadesine, VIII-Kararın kesinleştirme ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, IX-Gerekçeli kararın tebliği ve harç ikmali işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere 29/06/2026 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.