Bölge Adliye Mahkemesi 2026/263 E. 2026/2277 K.

T.C. SAKARYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/263 - 2026/2277 "T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I"

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/263 KARAR NO : 2026/2277

BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : GEBZE 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 08/10/2025 NUMARASI : 2025/205 Esas - 2025/809 Karar

İSTİNAF YOLUNA BAŞVURAN DAVALI : ... SİGORTA A.Ş [25979-45692-40534] UETS VEKİLİ : Av. ... - ..... DAVALI : .... (T.C. NO:...) - ...... Çukurca/ HAKKARİ

DAVACI : ... (T.C. NO:...) - ...... Çayırova/ KOCAELİ VEKİLİ : Av. ... - ..... DAVANIN KONUSU : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)

BAŞVURU TARİHİ : 04.12.2025 İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ: 06.02.2026 KARAR TARİHİ : 05.11.2026 YAZIM TARİHİ : 05.11.2026

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve Dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın Dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının kendisine ait aracı ile davalı ...'e ait aracın 08.08.2024 tarihinde çift taraflı kazaya karıştığını, davalı sürücünün kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacının aracının daha sonra tamir edilmeye değmeyecek bir durumda olduğunun ve perte çıkarılması gerektiğinin sigorta şirketince davacıya iletildiğini, davalı ... Sigorta şirketince davacıya toplam 455.555,00 TL ödeneceği bildirilip tüm imzalar tamamlanmış iken kusur oranının %50-50 olarak revize edildiği bildirilerek 132.223,00 TL ödeyeceğinin iletildiğini, davacının kardeşi ve araç sürücüsü olan Tarık Bayrak hakkında Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kaza ile ilgili yürütülen taksirle yaralamaya neden olma suçu konulu 2024/34671 S. Sayılı dosyasında hem müşteki hem şüpheli iken, savcılıkça yapılan kusur değerlendirmesi sonrasında hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararının verildiğini, davacının kusursuz bir biçimde pert olan aracıyla ilgili piyasa değerinde bir ödeme alamadığını, davacıya toplamda sadece 387.778,00 TL ödendiğini, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun üst sınırının kaza tarihinde 200.000,00 TL olup 132.223 TL ödendiğini, arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL'nin sigorta şirketinin sorumluluk sınırı da dikkate alınarak davalılardan tahsilini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde, ... plakalı araç müvekkili şirket nezdinde 100000255437218 poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 24/06/2024 - 24/06/2025 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00 TL olduğunu, sigorta şirketi ve davacı arasında davacıya ait araçta meydana gelen pert bedeli için davacı ile 08.08.2024 tarihinde ibraname imzalandığını ve imzalanan ibraname uyarınca 132.222,50 TL pert bedeli ödemesi gerçekleştirilerek davacının tüm zararının giderildiğini, müvekkili şirket tarafından 08/08/2024 tarihli ibraname uyarınca tüm sorumluluk yerine getirilmiş olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne 132.222,50 TL pert total bedelinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... Sigorta A.Ş'nin poliçe limiti olan 67.775,50 TL'sinden sorumlu tutulmasına karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. Davalı ... Sigorta A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde, yerel mahkemece tarafların kusur oranlarının hatalı tayin edildiğini, sigorta şirketi tarafından yapılan incelemelerde davacıya ait aracın sürücüsünün asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğu müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, tek kişilik bilirkişi raporuna dayalı olarak kusur oranının tespit edilebilmesinin mümkün olmadığını, ilk derece mahkemesi tarafından alınan bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, davacı taraf ile şirket arasında pert bedeline ilişkin olarak mutabakatname ve ibraname imzalandığını, davacının davalı şirketi dava konusu kazada meydana gelen hasardan dolayı ibra ettiğini, mahkemece taraflar arasındaki mutabakatname ve ibranamenin hiçe sayılarak karar verildiğini, bilirkişiden ek rapor alınması taleplerinin karşılanmadığını, kurulan hükümde, hükmün gerekçesini açıklanmadığını, arabuluculuk ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Dava, çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle, bakiye pert bedeli istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta; 08.08.2024 tarihinde meydana gelen çift maddi hasarlı trafik kazası neticesinde, davacı aracında maddi hasar oluştuğu ve davalı zorunlu trafik sigortacısı tarafından ödenen tazminat bedeli ile sovtaj bedelinin aracın rayiç değerini karşılamaması nedeniyle bakiye araç bedelinin edelinin davalılar zorunlu trafik sigortacısı ile işleten/sürücüden talep edildiği anlaşılmaktadır. Bir şeyin kısmen hasar görmesi halinde, kullanılamamasından doğacak zararlar sorumlu kişiden talep edilebilir. Bu nedenle aracın eski hale getirilmesi için yapılacak olan onarım giderleri ile aracın ekonomik olarak değerinin azalmasından kaynaklı zarardan, zarar veren sorumlu tutulmaktadır. Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yide zarar görene ödemek zorundadır. (Yargıtay 17 HD'nın 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K. ) Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır. BK’nun 42. (6102 sayılı Kanun 50. Md.) 6762 sayılı TTK'nın 1283. ( 6102 sayılı TTK'nın 1427 vd ) maddeleri gereğince sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır. Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim yapılmaksızın meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. (Yargıtay 17 HD'nın 28.03.2016 tarih 2015/17481 E. 2016/3833 K., 04.04.2016 tarih 2015/14700 E. 2016/4229 K., 17.03.2014 tarih 2014/4531 E. 2014/3704 K.) Hasar bedeli araç rayicini % 50'si aştığı durumlarda aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır. Bu durumda, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerekir. (yargıtay 17. hd'nın 18.05.2016 tarih ve 2016/3196 e. - 2016/6047 k.) Bununla birlikte aracın davacıya bırakılması halinde araç sovtaj değeri tazminattan düşülerek hesaplama yapılmasında çekme belgesi aranmasına gerek olmayacaktır. (Yargıtay 17. HD'nın 18.05.2016 tarih ve 2016/3196 E. - 2016/6047 K.) Bu kapsamda somut olayda iskonto uygulanmasına dair yasal şartlar oluşmadığı gibi davacı zararının olay tarihindeki serbest piyasa rayiçleri göz önüne alınarak, orijinal yedek parça üzerinden KDV dahil zararının giderilmesinin gerektiği ayrıca aracın pert olarak nitelendirilmesi gerekmekle birlikte ayrıca çekme belgesinin aranması gerekli değildir. Müteselsil sorumluluğun hukuki sonuçları TBK'nın 61, 62, 106, 155, 162, 163, 166, 168.maddelerinde düzenlenmiştir. Müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. (TBK Md 162/1). Borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. (TBK Md. 163/2). Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir. (TBK163/1). Borçlulardan birinin yaptığı ödeme kadar, müteselsil sorumluların alacaklıya karşı sorumlu oldukları toplam miktar eksilmiş olur (TBK Md. 166/1). Borcun tamamı borçlulardan biri tarafından ödenirse, diğer borçlular da alacaklıya karşı borçtan kurtulur. Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra anlaşması, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun borca katılma payı oranında borçtan kurtarır. (TBK Md. 166/3). Müteselsil borçlulardan biri, kendi davaranışıyla diğerinin durumunu ağırlaştıramaz (TBK Md. 165.) Müteselsil borçlu, alacaklıyı tatmin ettiği oranda diğer müteselsil borçlulara karşı alacaklının halefi olur.(TBK Md. 168/1) ve alacaklının hakları ona geçer. Borçlu yalnızca kendi payına düşen kısmı ödemişse, diğer müteselsil borçluya rücu edemez. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Ayrıca Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.3-b bendinde açıkça, işleten tarafından ileri sürülebilecek tazminat taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğu düzenlenmiştir. Yukarıda açıklanan 2918 sayılı KTK hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Zorunlu mali sorumluluk sigortası işletenin ve kusurundan sorumlu olduğu sürücünün 3.kişilere karşı sorumluluğunu üstlenmekte olan bir sigorta türüdür. Bu açıklamalar doğrultusunda, davalı işletenin aracının işletilmesi sırasında doğacak 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu trafik sigortacısı karşılamak durumunda olduğundan; davalı sigorta şirketinin davacıya yaptığı 132,220,50 TL hasar ödemesi ile 255.555,00 TL sovtaj bedeli olmak üzere 265.000,00 387.777,50 TL ödemenin, zararı tamamen karşılamaması halinde, davalı sigorta şirketi bakiye poliçe limitinden, davalı işleten ise poliçe limitini aşan miktarda hasar varsa limiti aşan kısımdan sorumlu olacaktır. Buna mukabil aradaki poliçe ilişkisi nedeniyle eğer limitin altında bir hasar varsa davalı işleten ibra nedeni ile bu oranda sorumluluktan kurtulmuş olacaktır. Buna göre, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemece kaza tespit tutanağı ile de uyumlu olan 04.08.2025 tarihli bilirkişi raporunun kusur tespiti bakımından benimsenerek; davalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK 46/2-b maddesine göre şerit değiştirme ve manevra kurallarını ihlal etmek suretiyle davacı aracının orta kısımlarına çarpması nedeniyle tam kusurlu olduğunun kabul edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Öte yandan hükme esas alının bilirkişi raporunda, davacı aracına ait kaza sonrası fotoğrafları ve faturalar ile uyumlu olarak değişmesi gereken parça bedellerinin ve işçilik bedellerinin ve rayiç değerinin doğru bir şekilde belirlenmiş olduğunun anlaşılmasına göre de onarımı bedelinin serbest piyasa değerini aştığı ve bu nedenle aracın tamiratının ekonomik kabul edilemeyeceği değerlendirilmiş olmasında, sovtaj bedeli ve davalı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminat miktarı düşüldükten sonra bakiye kısım üzerinden araç bedelinden kaynaklı olarak davalıların sorumluluğunun benimsenmesinde bir usulsüzlük bulunmamaktadır. Kabule göre de davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeler mahsup edildikten sonra gerçek zarara göre belirlenen bakiye pert bedelinden; davalıların 21918 sayılı KTK 85. maddesine göre birlikte sorumlu tutulmasında ve davalı sigorta şirketi ile davacı arasında imzalanan ibranamenin ihtirazi kayıt içermemesine rağmen fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak yapılmış olduğu ve bu anlamda davalı sigorta şirketinin tüm poliçe tutarı yönünden ibra edilmemiş olduğunun kabulü gerekeceğinden bakiye poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasında hata olmadığından; davalı vekilinin istinaf gerekçeleri yerinde görülmemiştir. Dairemizce ilk derece mahkemesinin kararı hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk yönünden incelenmiş olup, kararda esası etkileyen bir usul hatası bulunmadığı vakıa tespitlerinin tam ve doğru olarak yapıldığı, maddi hukuk normlarının doğru olarak uygulandığı, delillerin değerlendirilmesinde de usule aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 08.10.2025 tarih ve 2025/205 esas, 2025/809 karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE, 2-Yürürlükteki Yargı Harçları Tarifesi gereğince davalı ... Sigorta A.Ş'den alınması gereken 4.629,72 TL harçtan peşin alınan 1.157,43 TL'nin mahsubu ile bakiye 3.472,29 TL harcın anılan davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davalı ... Sigorta A.Ş'nin istinaf başvurusu için yaptığı giderlerin üzerinde bırakılmasına, harcanmayan istinaf gider avansının yatırana iadesine, 4-Karar tebliği, harç takibi ve avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 05.11.2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*