Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1975 E. 2026/2198 K.

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2026/1975

KARAR NO : 2026/2198

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 29/06/2026

ESAS NO: 2025/545

KARAR NO: 2026/620

DAVANIN KONUSU: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/11/2026

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 05/11/2026

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Müvekkiline ait ... plakalı araç ... tarihinde ... Mahallesi bölgesinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, trafik kazası tespit tutanağına göre; müvekkilinin, bahse konu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, kazadan sonra sigorta şirketine kazaya ilişkin bildirimde bulunulduğunu, davalı sigorta şirketinin yaptırdığı incelemede, aracın perte ayrıldığı açıkça tespit edildiğini ve kasko poliçesine dayanarak ''rayiç bedelin'' tazminine yönelik işlemler gerçekleştirildiğini, hasar dosya numarası: ... - Poliçe numarası: ... 3-) fakat sigorta şirketinin, müvekkilinin aracının kaza tarihindeki rayiç bedelini düşük göstererek pert araç bedelini eksik ödendiğini, sigorta şirketine yapılan başvuruda 180.000,00-TL olarak belirlenen rayiç bedelden 101.888,00-TL sovtaj bedeli düşülerek toplam 78.112,00-TL tazminat ödemesi yapıldığını, ancak müvekkili, aracının kaza tarihindeki rayiç bedelinin, sigorta şirketinin belirlediği miktardan çok daha fazla olduğunun sonradan öğrendiğini, sigorta şirketinin ödediği tazminat tutarının müvekkilinin zararını karşılamadığı sonradan ortaya çıktığını, davalı sigorta şirketi, kasko sigortası gereğince müvekkilin gerçek zararını karşılamakla yükümlü olduğunu, müvekkilinin ... plakalı ... marka aracının perte ayrılması nedeniyle davalı sigorta şirketinin müvekkiline yapmış olduğu ödemenin müvekkilinin gerçek zararını karşılamadığından, aracın kaza tarihindeki gerçek rayiç bedeli ile sovtaj değerinin bilirkişi incelemesiyle tespit edilmesini ve aracın gerçek rayiç bedeli ile sigorta şirketinin müvekkiline yaptığı ödeme arasındaki fark olan bakiye tazminat tutarının belirlenmesi bilirkişi raporuyla belirlenerek ticari temerrüt (avans) faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle bilirkişi raporuna göre arttırım yapılmak üzere şimdilik belirsiz olarak; bilirkişi raporuna göre arttırılmak üzere aracın kaza tarihindeki gerçek rayiç bedeli ile kazalı aracın sovtaj değeri arasındaki fark olan bakiye tazminat tutarının şimdilik 1.000 TL'sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini ve tüm mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, sunulan zamanaşımı defiimiz gözetilerek davanın zamanaşımı sebebiyle reddinin gerektiğini, davacı tarafça bakiye pert bedeline ilişkin olarak dava öncesi müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından kanunda öngörülen başvuru şartının gerçekleşmediğini, davacının talebinin belirsiz alacak davası niteliğine haiz olmadığını, dava konusu trafik kazasına karıştığı iddia edilen ...plakalı araç müvekkili şirket nezdinde ...sayılı ve ... vadeli karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olup pert total bedeline ilişkin davacıya ... tarihinde yapılan 78.112,00 tl'lik ödemenin mahsubuyla kaza tarihi itibariyle sorumlu olduğu teminat limitinin 41.888,00 TL olduğunu, dava öncesi eksper raporu ve taraflar arasındaki mutabakatname doğrultusunda araç rayiç değeri ile sovtaj değeri belirlendiğini, yapılan değerlendirme ile davacı yana ödeme yapıldığını ve zararın giderildiğini, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin bilirkişi incelemesi ile tespiti gerekir ayrıca davacı tarafça aracın pert olduğu iddiasında bulunulmuş olup bilirkişi tarafından yapılacak incelemede onarımın ekonomik olup olmadığı da değerlendirilmesi gerektiğini, zarar hesabında anlaşmalı tamirhane iskontosunun uygulanması gerektiğini, davacının aracı k.t.k 2.1 maddesine göre eşdeğer parça kullanımına uygun olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla zarar hesabı kdv dahil edilmeden yapılması gerektiğini, davacının temerrüt tarihinden işleyecek faiz talebi haksız olduğunu, arz ve izah edilen ve sayın mahkemece de re'sen nazara alınacak sebeplerle, hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Dava ... Sigorta poliçesinden kaynaklanmakta olup, poliçe konusu araç ticaridir. Bu nedenle mahkememizin görevli olduğu görülmüştür. Miktar itibariyle davaya tek hakim olarak bakılmıştır. Somut olayda, ... tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile dava dışı şahsa ait ...plakalı aracın kaza yaptığı görülmüştür. Dosya arasında bulunan; kolluk tarafından tanzim edilen kaza tutanağına göre dava dışı sürücüsünün tam kusurlu şekilde kazaya sebebiyet verdiği, davacının kusurunun olmadığı tespit edilmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu, davacı tarafın ise kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu, davacının ise kusurunun bulunmadığı kabul edilmiştir. Davacının aracının pert olduğu, pert nedeniyle doğrudan zararı bulunduğu; bu zararlardan davalı kasko poliçe tarafı sigorta şirketinin poliçe limiti kapsamında sorumlu olduğu iddiası incelendiğinde; alınan bilirkişi raporu gereği, davacının aracının kaza tarihinde 2.el bedelinin 195.000,00-TL olduğu, sovtaj bedelinin 93.500,00TL olduğu; pert zararının ise 101.500,00-TL olduğu tespit edilmiştir. Davacının kasko sigortacısı davalı ... Sigorta'nın 78.112,00TL pert bedeli ödediği görülmüştür. Davalı kasko sigorta şirketinin limiti 120.000,00TL olup, 78.112,00 TL hasar ödemesi yaptığı bu nedenle bakiyesinin 41.888,00-TL olduğu görülmüştür. Rapor sonucuna göre davacının bakiye zararı 23.388,00-TL'dir. Davacı vekili değer artırım dilekçesi ibraz etmiş, buna göre değer kaybı talebini 23.388,00-TL'ye yükselttiğini beyan etmiştir. Tüm bunlarla birlikte kasko hasar dosyası incelendiğinde taraflar arasında ibraname olduğu görülmüştür. Davacının ibranamede fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmadığı, ihtirazi kayıt koymadığı ve ibranameyi 17/03/2023 tarihinde imzaladığı görülmüştür. KTK 111.maddesine göre ibraname tarihinden itibaren 2 yıllık hak düşürücü süre içerisinde talepte bulunulmaması durumunda ibraname kesinleşecektir. Bu hususta başkaca alacak talebi hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle reddedilecektir. Somut olayda ibraname tarihinden 2 yıl sonrası ... tarihidir. Arabuluculukta geçen 2 ay 6 günlük süreyi de eklediğinde 23/05/2025 tarihi son gün olmaktadır. Oysa davacı davasını 19/06/2025 tarihinde açmıştır. Şu halde 2 yıllık hak düşürücü süre sona ermiştir. İzah edilen nedenlerle, -resen gözetilerek- davanın hak düşürücü süre geçtiğinden reddine..." şeklinde karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkilin talebi, trafik kazası sonucu pert olan aracın gerçek rayiç değeri ile yapılan ödeme arasındaki farkın tahsiline ilişkin olduğunu, uyuşmazlık, doğrudan doğruya sigorta tazminatının eksik ödenmesinden kaynaklandığını, bu nedenle davanın, salt ibraname tarihine bağlanarak ve KTK m. 111’deki iki yıllık süre yanlış yorumlanarak reddedilmesi hukuka uygun olmadığını, mahkeme, ibra/ibraname tarihinden itibaren iki yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği kanaatiyle davayı reddettiğini, oysa somut olayda müvekkilin iradesiyle “tüm haklardan vazgeçildiği” söylenemez; ayrıca söz konusu belge, eksik ödemeyi meşrulaştıran ve sonradan doğan bakiye alacağı ortadan kaldıran bir işlem olarak kabul edilemeyeceğini, süre hesabı da uyuşmazlığın niteliğine uygun biçimde yapılmadığını, bu konuda İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi’nin 2023/1521 E., 2026/334 K., 26.02.2026 tarihli kararındaki değerlendirme, ibraname ile KTK m. 111/2 arasındaki ilişkinin nasıl ele alınması gerektiğini göstermesi bakımından önemli olduğunu, toplanan tüm delillere, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delillere göre, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olmasına, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, aracın onarımının ekonomik olmadığının tespit edilmiş olması nedeniyle per total olarak değerlendirilerek, aracın ikinci el rayiç değerinden sovtaj değeri düşülerek hasar bedelinin belirlenmiş olmasına, hasarın teminat kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketince kanıtlanamamış olmasına, KTK'nun 111/2 ibraname tarihi ile dava tarihi arasında 2 yıllık hak düşürücü sürenin dolmadığının anlaşılmış olmasına, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek reddine karar verildiğini, anılan karar, KTK m. 111/2’deki iki yıllık sürenin otomatik ve mekanik biçimde değil, alacağın niteliği ve eksik ödeme olgusu gözetilerek uygulanması gerektiğini açıkça ortaya koyduğunu, somut dosyada da müvekkilin bakiye pert farkı alacağı, yapılan eksik ödemenin sonradan anlaşılmasıyla doğduğunu, bu nedenle mahkemenin süreyi davanın esasını bertaraf edecek şekilde yorumlaması isabetsiz olduğunu, ibraname, müvekkilin bakiye alacağını ortadan kaldırmayacağını, KTK m. 111, bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaları geçersiz saydığını, ayrıca tazminat miktarına ilişkin anlaşma veya uzlaşmaların yetersiz ya da fahiş olduğunun açıkça belli olması halinde, bunların iki yıl içinde iptali mümkün olduğunu, somut olayda ise müvekkile, aracının gerçek rayiç değerini karşılamayan bir ödeme yapılmış; sonrasında bu eksiklik “ibraname” ile örtülmeye çalışıldığını, müvekkilin imzaladığı belgenin, eksik ödemenin sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde yorumlanması mümkün olmadığını, zira sigorta şirketinin daha az ödeme yaparak sorumluluğunu sona erdirmesi, KTK m. 111 ve KTK m. 95’in emredici koruma amacına aykırı olduğunu, zarar görenin aleyhine olan kayıtlar, hukuki sorumluluğu daraltıyorsa geçersizdir; en azından zarar görenin bakiye alacağını talep etme hakkını ortadan kaldırmayacağını, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi’nin 2023/76 E., 2025/792 K., 10.07.2025 tarihli kararında da, pert farkı uyuşmazlığında iki yıllık sürenin başlangıcı ve muacceliyet meselesi açık biçimde değerlendirildiğini, somut olayda kaza tarihi ... ile dava tarihi ... tarihi arasında 2 yıllık zaman aşımı süresi dolmadığı gibi, davacı tarafından bakiye zarara ilişkin daha sonra ıslah edilen alacağının tahsili talebiyle yargılama aşamasında, 2 yıllık zaman aşımı süresi dolmadan, ... tarihinde icra takip dosyası başlatıldığını, icra takibi başlatılması zaman aşımını keseceğini, bu durumda mahkemece, zaman aşımı süresinin dolmadığı gözetilerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmediğini, aynı kararın gerekçesinde, kasko sigorta tazminatında uzamış ceza zamanaşımının uygulanamayacağı, süre hesabının alacağın muaccel olduğu tarihe göre yapılacağı ve eksik ödemeye ilişkin bakiye alacağın sonradan istenebileceği açıkça kabul edildiğini, müvekkil yönünden de uyuşmazlık, ceza zamanaşımıyla değil; sigorta ediminin eksik ifası nedeniyle doğan bakiye alacakla ilgili olduğunu, bu nedenle dava süresinde açıldığını, KTK m. 111 uyarınca sorumluluktan kurtaran kayıtlar geçersiz olduğunu, mahkeme gerekçesinde yer alan ibraname, sigorta şirketinin eksik ödeme ile sorumluluktan kurtulmasını sağlayacak şekilde değerlendirildiğini, bu yaklaşım, KTK m. 111’in açık hükmüne aykırı olduğunu, karayolları trafik sisteminde zarar görenin korunması esastır; sigorta şirketi, gerçek zararı karşılamadan sırf bir metin imzalatmak suretiyle bakiye tazminat talebini düşüremeyeceğini, somut dosyada müvekkilin aracı pert olmuş, bilirkişi incelemesi ile bakiye zarar bulunduğu belirlendiğini, buna rağmen karar, asıl uyuşmazlık olan “eksik ödeme var mı?” sorusunu ikinci plana itmiş; süre ve ibraname ekseninde sonuca giderek hakkaniyete ve kanunun koruyucu amacına aykırı bir neticeye ulaştığını, oysa sigorta ilişkisinde esas olan, zarar görenin gerçek zararının karşılanması olduğunu, Kayseri 2.asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/545 Esas; 2026/620 Karar sayılı ilamının davanın reddi yönüyle kaldırılmasını, haklı davamızın kabulüne karar verilmesini ve tüm mahkeme masraflarıyla vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.Dava, trafik kazası sonucunda hasarlanan kaskolu aracın bakiye rayiç değerinin davalı kasko şirketinden tahsili talebine ilişkindir.Somut olayda davacıya ait ve davalıya kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan aracın kaz sonucu hasarlandığı ancak davalı tarafça poliçe kapsamında yapılan ödemenin yetersiz olduğu, aracın rayiç değerinin daha yüksek olduğu belirtilerek bakiye tazminat miktarının ödenmesi istenmiştir.Dosya kapsamından; her ne kadar mahkemece dosyada mevcut ibraname ile ibra edildiği, işbu ibranamenin ise 2918 sayılı yasanın 111. maddesi uyarınca 2 yıllık hak düşürücü içinde iptal edilebileceği, dava konusu olayda ibra üzerinden 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111. maddesinin kasko sözleşmelerinde uygulanamayacağı Dairemiz uygulamasında ve Yargıtay kararlarında kabul edilmiştir. Mahkemece esasa girilerek bir karar verilmesi yerine bu durum nazara alınmaksızın noksan inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. (Yargıtay 4.HD.'nin 2023/4816E- 2025/2606K.-Yargıtay 4.HD.'nin 2026/2904E- 2026/3788K.)

Yukarıda belirtilen gerekçelerle sonuç olarak; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6.maddesi gereğine Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;

2-HMK'nın 353/1-a.6 md. gereğince, KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 29/06/2026 tarih ve 2025/545 E - 2026/620 K sayılı kararın KALDIRILMASINA,

3-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre esastan bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri GÖNDERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,

5-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

7-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359. maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 05/11/2026