Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1851 E. 2026/2544 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2026/1851
Karar No
2026/2544
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/1851 KARAR NO : 2026/2544

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 10/09/2026 NUMARASI : 2026/953 Esas 2026/659 Karar DAVANIN KONUSU : Kıymetli Evrak İptali BAM KARAR TARİHİ : 05/11/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 05/11/2026

Davacılar vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının dava konusu çek defterinin keşidecisi olduğunu, çekin davacı tarafından imzalanıp lehtar, bedel, keşide tarihi ve sair doldurulması gereken kısımlarının boş bırakılmış halde iken .... Bankası ... Şubesi ve .... Bankası ...Şubesi nezdindeki; ... Şti'ye ait; 6096270, 6646496, 6646497, 6646498, 6646500, 6646501, 6646502, 6646503, 6646505, 6646506, 6646507, 6646508, 6646509 6646510, 6646511, 6646512, 6646513, 6646514, 6646515, 6646516, 6646517, 6646518, 6646519, 6646520, 7769501, 7769502, 7769503, 7769504, 7768505, 7769507, 7769508, 7769509, 7769510, 7769511, 7769512, 7769513, 7769514, 7769515, 7769516, 7769517, 7769518, 7769519, 7769520, 7769521, 7769522, 7769523, 7769524, 7769525, 0-070763, 0-070764, 0-070765, 0-070766, 0-070767, 0-070768, 0-070769, 0-070770. 0-070774, 0-070775, 0-070776, 0-070777, 0-070778, 0-070779, 0-070780, 0-070782, 0-070783, 0-070784, 0-070785, 0-070763, 0-070764, 0-070765, 0-070766, 0-070767. 0-070768, 0-070769, 0-070770, 0-070774, 0-070775, 0-070776, 0-070777, 0-070778, 0-070779, 0-070780, 0-070782 0-070783, 0-070784, 0-070785 çek seri numaraları ile, .... Şti'ne ait; 0-070917, 0-070918, 0-070919, 0-070920, 0-070921, 0-070922, 0-070923, 0-070924, 0-070925, 0-070926, 0-070927, 0-070928, 0-070929, 6096240, 6679856, 6679857, 6679856, 6679857, 6679858, 6679859, 6679860, 6679866, 6679867, 6679869, 6679870, 6679873, 6679874, 6679875, 6679877, 7466022, 7466023, 7466024 7466025, 7466027, 7466028, 7466029, 7466030, 7466031, 7466032, 7466033, 7466035, 7466036, 7466037, 7466038, 7466039, 7466040, 7466042, 7466043, 7466044, 7466045, 7769481, 7769482, 7769483, 7769484, 7769485, 7769486, 7769487, 7769488, 7769489, 7769490, 7769491, 7769492, 7769495, 7769496, 7769497, 0-070917, 0-070918, 0-070919, 0-070920, 0-070921, 0-070922, 0-070923, 0-070924, 0-070925, 0-070926, 0-070927, 0-070928, 0-070929, 7466032, 7466033, 7466035, 7466036, 7466037, 7466038, 7466039, 7466040, 7466042, 7466043, 7466044, 7466045, 7769481, 7769482, 7769483, 7769484, 7769485, 7769486, 7769487, 7769488, 7769489, 7769490, 7769491, 7769492, 7769495, 7769496, 7769497, 6096240, 6679856, 6679857, 6679858, 6679859, 6679860, 6679866, 6679867, 6679868, 6679869, 6679870, 6679873, 6679874, 6679875, 6679877, 6679878, 7466022, 7466023, 7466024, 7466025, 7466026, 7466027, 7466028, 7466029, 7466030, 7466031 seri numaralı çeklerin 07/08/2026 tarihinde gerçekleşen hırsızlık olayı sonucu çalındığını, olayla ilgili Gediz polis Merkezi Amirliği tarafından tutanak tutulduğunu, TTK'nın 757 ve maddeleri ile 818/1-s maddesi kapsamında zayi nedeniyle çek iptali davasının esas itibariyle yetkili hamile tanındığı yönünde yerleşik uygulama mevcut ise de, somut olayda dava konusu çekin henüz herhangi bir lehtara teslim edilmediği ve hamil sıfatını kazanmış herhangi bir kişinin bulunmadığını belirterek çalınan çeklerin zayi sebebiyle iptaline, dava konusu çek bedelinin ödenmesini önlemek amacıyla ilgili bankalara müzekkere yazılarak ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. MAHKEMECE: "...,Dava dilekçesinin içeriğine göre davacının dava konusu edilen çek yaprağının verildiği hesabın sahibi olduğu, davacı tarafından çek koçanında bulunan çeklerden ikisinin keşide edilerek kullanıldığı, diğer çeklerin koçan halinde kaybolduğunun beyan edildiği, çeklerde bedel ve keşide tarihlerinin olmadığı, TTK md. 651 uyarınca kıymetli evrak iptalini isteme hakkının yetkili hamilde olduğu, dava konusu çeklerin henüz çek vasfını dahi taşımadığı, zira çek yapraklarının boş olduğunun beyan edildiği, çek vasfında olmayan boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından iptal istemine konu edilemeyeceği anlaşılmıştır. Tüm açıklamalara göre, her ne kadar davacı tarafından .... Şti'ye ait; 6096270, 6646496, 6646497, 6646498, 6646500, 6646501, 6646502, 6646503, 6646505, 6646506, 6646507, 6646508, 6646509 6646510, 6646511, 6646512, 6646513, 6646514, 6646515, 6646516, 6646517, 6646518, 6646519, 6646520, 7769501, 7769502, 7769503, 7769504, 7768505, 7769507, 7769508, 7769509, 7769510, 7769511, 7769512, 7769513, 7769514, 7769515, 7769516, 7769517, 7769518, 7769519, 7769520, 7769521, 7769522, 7769523, 7769524, 7769525, 0-070763, 0-070764, 0-070765, 0-070766, 0-070767, 0-070768, 0-070769, 0-070770. 0-070774, 0-070775, 0-070776, 0-070777, 0-070778, 0-070779, 0-070780, 0-070782, 0-070783, 0-070784, 0-070785, 0-070763, 0-070764, 0-070765, 0-070766, 0-070767. 0-070768, 0-070769, 0-070770, 0-070774, 0-070775, 0-070776, 0-070777, 0-070778, 0-070779, 0-070780, 0-070782 0-070783, 0-070784, 0-070785 çek seri numaraları ile, .... Şti'ne ait; 0-070917, 0-070918, 0-070919, 0-070920, 0-070921, 0-070922, 0-070923, 0-070924, 0-070925, 0-070926, 0-070927, 0-070928, 0-070929, 6096240, 6679856, 6679857, 6679856, 6679857, 6679858, 6679859, 6679860, 6679866, 6679867, 6679869, 6679870, 6679873, 6679874, 6679875, 6679877, 7466022, 7466023, 7466024 7466025, 7466027, 7466028, 7466029, 7466030, 7466031, 7466032, 7466033, 7466035, 7466036, 7466037, 7466038, 7466039, 7466040, 7466042, 7466043, 7466044, 7466045, 7769481, 7769482, 7769483, 7769484, 7769485, 7769486, 7769487, 7769488, 7769489, 7769490, 7769491, 7769492, 7769495, 7769496, 7769497, 0-070917, 0-070918, 0-070919, 0-070920, 0-070921, 0-070922, 0-070923, 0-070924, 0-070925, 0-070926, 0-070927, 0-070928, 0-070929, 7466032, 7466033, 7466035, 7466036, 7466037, 7466038, 7466039, 7466040, 7466042, 7466043, 7466044, 7466045, 7769481, 7769482, 7769483, 7769484, 7769485, 7769486, 7769487, 7769488, 7769489, 7769490, 7769491, 7769492, 7769495, 7769496, 7769497, 6096240, 6679856, 6679857, 6679858, 6679859, 6679860, 6679866, 6679867, 6679868, 6679869, 6679870, 6679873, 6679874, 6679875, 6679877, 6679878, 7466022, 7466023, 7466024, 7466025, 7466026, 7466027, 7466028, 7466029, 7466030, 7466031 seri nolu çeklerin kaybolduğu gerekçesi ile çeklerin iptali istemiyle dava açılmış ise de; çeklerin kısmen doldurulması ya da sadece imzalanması halinde, tedavüle çıkarılmasının mümkün ve geçerli olduğu, geçerli bir çek için 6102 SK nun 757 vd maddelerinde de belirtildiği üzere iptalini isteme hakkının ancak hamiline ait olduğu, davacının çekin verildiği hesap sahibi olduğu, ancak ve ancak keşideci sıfatını alabileceği, davacının boş çek yapraklarının kaybı nedeniyle iptal isteminde bulunmakta hukuki yararının bulunmadığı davacının aktif husumet ehliyetinin olmadığı, bu hali ile davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile; "Davacı tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,"şeklinde karar verilmiştir. Mahkeme kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin, dava konusu çek yapraklarının henüz herhangi bir lehtara teslim edilmeden ve tedavüle çıkarılmadan önce, 07/08/2026 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı sonucunda iradeleri dışında ellerinden çıktığını bildirdiklerini, hırsızlık olayı hakkında Gediz Polis Merkezi Amirliği tarafından tutanak düzenlendiğini, müvekkillerin amacının, henüz tedavüle çıkarılmamış olmakla birlikte önemli bir kısmı imzalanmış bulunan çek yapraklarının üçüncü kişilerin eline geçerek sonradan doldurulması, tedavüle çıkarılması ve müvekkilleri aleyhine kambiyo senedine dayalı takip veya dava konusu yapılmasının önlenmesi olduğunu, ilk derece mahkemesinin, çek yapraklarının henüz lehtara teslim edilmediği gerekçesiyle davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı sonucuna vardığını, ancak bu değerlendirmenin, çeklerin imzalı olup olmadığı, hırsızlık suretiyle müvekkillerin zilyetliğinden çıkması, seri numaralarının belirli olması ve üçüncü kişilerce sonradan tamamlanarak kullanılabilmesi ihtimalinin yeterince araştırılmadan yapıldığını, TTK m. 680’e yapılan atıf, çekler bakımından TTK m. 818/1-b aracılığıyla değerlendirilmesinin gerektiğini, dava konusu çek yapraklarının önemli bir kısmının imzalanmış olmasının, bunların sıradan ve hukuken tamamen etkisiz boş kâğıtlar olarak değerlendirilmesine engel teşkil ettiğini, imzalı çek yapraklarının sonradan tamamlanarak tedavüle çıkarılabilmesi ihtimalinin, müvekkilleri bakımından gerçek bir kötüye kullanma riski oluşturmakla birlikte, tek başına çek iptali davasında aktif husumetin bulunduğunu kesin olarak göstermediğini, TTK m. 651 ve 652 hükümleri bakımından çek iptali talebinin koşullarının değerlendirilmesinin gerektiğini, HMK m. 114/1-h ve m. 115 hükümlerinin hukuki yarar bakımından uygulanmasının gerektiğini, hukuki yararın, yalnızca soyut veya varsayımsal bir menfaat olmayıp, davacının mahkeme kararına ihtiyaç duyduğu güncel ve gerçek bir hukuki korunma ihtiyacını ifade ettiğini, ilk derece mahkemesinin, çek iptali talebi ile ihtiyati tedbir niteliğindeki ödeme yasağı talebini ayırarak incelemesinin gerektiğini beyanla yerel mahkeme kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini, istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, zayi nedeniyle hasımsız olarak açılmış çek iptali istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin "umumi hükümler" arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m.657) ve hamiline senetlerin iptali hakkında (TTK m.757-765) getirilerek bu hükümlerin TTKm.778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür. TTK'nın 788/1 hükmü uyarınca emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Emre yazılı senetlerin devri iki tasarruf işleminin bir arada yapılması ile gerçekleşir. Bu işlemlerin birincisi senedin ciro edilmesi, ikincisi de buna ek olarak senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesidir. Dolayısıyla, kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur. (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 06/06/2012 tarih ve 2011/4524 Esas 2012/9838 Karar sayılı, 12/09/2017 tarih, 2016/1509 Esas, 2017/4264 karar sayılı emsal kararları da aynı yöndedir) Somut olayda, davacılar çeklerin keşidecisi olup, yetkili hamili olmadıklarından anılı çekler yönünden iptal davası açmaya hakları bulunmamaktadır. Bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup davacılar vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davacılar vekilinin istinaf isteminin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/09/2026 tarih, 2026/953 Esas ve 2026/659 Karar sayılı kararına karşı davacılar vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf kanun yoluna başvuran davacılardan alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 05/11/2026

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2026/1851, K. 2026/2544, T. 05.11.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2026-1851-e-2026-2544-k-2f98d438fff8