Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1800 E. 2026/2542 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2026/1800
- Karar No
- 2026/2542
- Karar Tarihi
T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2026/1800 KARAR NO : 2026/2542
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 24/08/2026 NUMARASI : 2026/259 Esas 2026/259 Karar DAVANIN KONUSU : Tevdi Mahalinin Belirlenmesi BAM KARAR TARİHİ : 05/11/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 05/11/2026
Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Tevdi yerinin belirlenmesini isteyen vekili dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin İzmir'de sağlık alanında faaliyet gösterdiğini, iş yerinde kullanılması amacıyla karşı taraf şirketten 4 adet .... cihazı satın aldığını, karşı tarafça müvekkiline vaad edilen taksit miktarlarının üzerinde fatura kesilmesi üzerine müvekkili şirket tarafından karşı taraf şirkete İzmir 38. Noterliği'nden 26/06/2026 tarihli 21952 yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderilerek "sözleşmenin feshedildiği, sözleşme konusu 4 adet .... telefonun müvekkili şirketin ticari faaliyet merkezi olan ....Mah....Cad. ... Bornova-İzmir adresinden teslim alınması" hususunun ihtar edildiğini, ihtarnamenin 29/06/2026 tarihinde tebliğ edildiğini, buna rağmen karşı tarafça sözleşme konusu 4 adet telefonun teslim alınmadığını, müvekkili aleyhine ilerde haksız bir durumun oluşmaması adına sözleşme konusu 4 adet telefonun bırakılabilmesi için tevdi yeri tayininde bulunma gerekliğinin doğduğunu belirterek, tevdi yeri tayinine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemişti MAHKEMECE: "...,Her iki tarafın tacir olması ve taraflar arasındaki alım satım sözleşmesinden kaynaklanan tevdi yeri tayinine ilişkin isteğin 6102 sayılı TTK'nın 4/1-a maddesi uyarınca ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerinden olması sebebiyle, 6100 sayılı HMK'nın 383. maddesine göre daha özel düzenleme içeren TTK'nın 5/1.maddesi uyarınca ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olacağından, mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir. Tevdi yerinin belirlenmesini isteyen vekili dilekçesi ekinde ihtarname, tebliğ şerhi ve e-fatura örneklerini sunmuştur. İzmir 38. Noterliği'nin 26/06/2026 tarihli 21952 yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde; tevdi yerinin belirlenmesini isteyen şirket vekili tarafından karşı taraf şirkete gönderildiği, içeriğinde; "....Tarafınız adına şirketiniz bünyesinde Teknoloji Portföy Yöneticisi olarak görev yapan .... arasında gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde; 4 adet .... cihazı için tüm hatlar dahil aylık toplam 18.000 TL fatura bedeli ödeneceği hususunda tam bir mutabakat sağlanmıştır. Yetkiliniz tarafından iletilen yazılı mesajda bu durum; 'total faturanızda 4 adet ... cihazı size aylık 18.000 TL'ye gelecektir' şeklinde açıkça taahhüt edilmiştir. Ne var ki şirket çalışanınız tarafından müvekkil şirkete taahhüt edilen bedelin çok üzerinde olacak şekilde faturalar kesilmesi üzerine müvekkil şirket adına İzmir 38. Noterliğinin 9549 yevmiye sayılı 18.03.2026 tarih ihtarı ile fatura bedellerinin düzeltilmesini, aksi halde sözleşmenin feshedileceği bildirilmiş buna rağmen tarafınıza tebliğ edilen ihtara rağmen taahhüt edilen bedellerin üzerinde fatura düzenlenmesine devam edilmiştir. Anılan gerekçeyle müvekkil tarafça sözleşme haklı olarak feshedilmiştir. Buna karşın tarafınızca müvekkil şirkete KFC 2026000175632 ID numaralı 15.06.2026 tarihli fatura kesildiği ve müvekkil şirketin söz konusu faturadan 25.06.2026 tarihinde haberdar olmuş olup ilgili faturaya itiraz ediyor, ekte iade faturası ile birlikte iade ediyoruz. Fatura da belirtilen tüm tulara itiraz ediyoruz. Diğer yönden müvekkil şirketçe sözleşmenin feshedilmiş olması sebebiyle tarafınıza iadesi gereken 4 adet .... i müvekkil şirketin ... Mah. ... Cad. ... Bornova- İzmir adresinden iş bu ihtarın tarafınıza teslim edilmek üzere hazır bulundurulmakta olup iş bu ihtarın tebliğinden aksi halde tevdü mahalli tayini için mahkemeye başvurulacağını ve bundan kaynaklı yapılan masraftan sorumlu olacağınızı, ayrıca tevdii mahalli tayini kararı ile birlikte teslim alınmayan cihazlar yönünden meydana gelen hasarlardan müvekkilin sorumlu olmadığım tarafınıza ihbar ve ihtar ederiz. Ayrıca İzmir 38. Noterliğinin 9549 yevmiye sayılı 18.03.2026 tarih ihtarı ile iadesi talep edilen bedeller ve sonrasında kesilerek müvekkil tarafından ödenen bedellerin iş bu ihtarın tarafınıza tebliği sinde müvekkil şirkete iade edilmemeşi halinde ilgili bedellerin tahsili va veya icra işlemleri sebebiyle yargılanfa giderlerinden sorumlu tutulabileceğinizi ihbar ve ihtar ederiz" dendiği görülmüştür. İhtarname karşı tarafa 29/06/2026 tarihinde tebliğ edilmiştir. 6098 sayılı TBK'nun 106.maddesinde; ''Yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur.''; 107. maddesinde; "(1) Alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir. (2) Tevdi yerini, ifa yerindeki hâkim belirler. Bununla birlikte ticari mallar, hâkim kararı olmadan da bir ardiyeye tevdi edilebilir." düzenlemelerine yer verilmiştir. Yine aynı kanunun 187.maddesinde ise; '' Kime ait olduğu çekişmeli bulunan bir alacağın borçlusu, ifadan kaçınabilir ve alacağın konusunu hakim tarafından belirlenen yere tevdi etmekle borçtan kurtulur. Dava konusu olan çekişme mahkemece henüz sonuca bağlanmamış ve borç da muaccel ise, taraflardan her biri borçluyu, edimi tevdi etmeye zorlayabilir.'' düzenlemesine yer verilmiştir. Tevdi yerinin belirlenmesini istemek, temerrüde düşen alacaklıya karşı borçluyu koruyan ve onu borcundan kurtulmasını sağlayan bir haktır. Borçlunun hakimden tediye yeri tayini isteyebilmesinin ön koşulu alacaklının temerrüde düşmüş bulunmasıdır. Temerrüt şartları oluşmadığı takdirde borçlunun, TBK'nın 107.maddesine dayalı olarak tevdi yeri tayinini isteme hakkı yoktur. Türk Borçlar Kanunu'nun 106.maddesinde; yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklının, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınması halinde, temerrüde düşmüş olacağı, alacaklının, müteselsil borçlardan birine karşı temerrüde düşerse, diğerlerine karşı da temerrüde düşmüş olacağı, 107.maddesinde; alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlunun, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabileceği, tevdi yerini, ifa yerindeki hâkimin belirleyeceği, bununla birlikte ticari malların, hâkim kararı olmadan da bir ardiyeye tevdi edilebileceği düzenlenmiştir. Alacaklının ifayı haklı bir sebep olmaksızın kabulden kaçınması, alacaklının kimliğinin veya yetkisinin belirsiz olması, alacaklının yerleşim yerinin bilinmemesi ya da ödeme yerinin belirlenememesi, birden fazla kişinin aynı alacak üzerinde hak iddia etmesi nedeniyle borçlunun tereddüde düşmesi, sözleşmede kararlaştırılmış ifa yerinin ortadan kalkması veya fiilen kullanılamaz hâle gelmesi gibi durumlarda borçlu, doğrudan temerrüt riskine maruz kalmamak için mahkemeden tevdi yerinin belirlenmesini isteyebilecektir. Tevdi yerinin belirlenmesi konusunda karar verilebilmesi için isteğe konu borcun muaccel olması yanında, borçlunun, alacaklıya ifayı teklif etmiş olması ve alacaklının haklı bir neden olmaksızın ifayı reddetmiş olması koşullarının bir arada bulunması zorunludur. Yasal mevzuat ile birlikte tüm dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; tevdi yerinin belirlenmesini isteyen vekili dilekçesinde "karşı taraftan 4 adet telefon alındığını ancak karşı tarafça düzenlenen fatura bedellerinin anlaşmaya varılan bedelden yüksek olduğunu, ihtar ile adres bildirilmesine rağmen 4 adet telefonun teslim alınmadığını" ileri sürmüştür. Dilekçe ekinde sunulan İzmir 38. Noterliği'nin 26/06/2026 tarihli 21952 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de tevdi yerinin belirlenmesini isteyen vekili "İzmir 38. Noterliği'nin 18/03/2026 tarihli 9549 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iadesi gereken bedellerin istendiği ancak yerine getirilmediği ve taahhüt edilen bedelin üzerinde fatura düzenlendiği" hususlarını ileri sürerek telefonlar için tevdi yerinin belirlenmesini istemiştir. Dosyaya İzmir 38. Noterliği'nin 26/06/2026 tarihli 21952 yevmiye numaralı ihtarnamesi ve varsa taraflar arasında imzalanan sözleşme sunulmamıştır. Dolayısıyla; tarafların hangi koşullarda, hangi bedel üzerinden anlaşma sağladıkları belli olmayıp, halihazırda bu hususun uyuşmazlık konusu olduğu belirlenmiştir. Borçlunun, mahkemeden tevdi yerinin belirlenmesini isteyebilmesine ilişkin ön koşul, alacaklının temerrüde düşmüş bulunması olup, borçlunun, alacaklının temerrütünü gösteren delil ve belge örneklerini dilekçesine ekli olarak sunması usul ve yasa gereğidir. Alacaklının temerrütünün oluşabilmesi için, borçlunun gereğine uygun şekilde sunduğu edimini kabulden haklı bir sebep olmaksızın kaçınması gereklidir. Bu çerçevede de somut olayda; alacaklı olan karşı tarafın, fazla ödendiği ileri sürülen tutarın iadesini gerçekleştirip gerçekleştirmediği, gerçekleştirmemiş ise bunun haklı bir sebebe dayanmadığı ve yine telefonların karşı tarafça iade alınmamasının haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığı hususunun sunulan mevcut delil ve belgelerden belirlenme olanağı bulunmayıp, yargılamayı gerektirdiğinden, yerinde görülmeyen tevdi yerinin belirlenmesi isteğinin reddine karar verilmiştir." gerekçesi ile, Tevdi yerinin belirlenmesi isteğinin REDDİNE,"şeklinde karar verilmiştir. Mahkeme kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile karşı taraf ... . A.Ş. arasında, müvekkili şirketin ticari faaliyetlerinde kullanılmak üzere 4 adet .... cihazının temini ve bunlara ilişkin hat/faturalandırma koşulları konusunda sözleşmesel ilişki kurulduğunu, taraflar arasında yapılan görüşmeler neticesinde, söz konusu cihazlar bakımından tüm hatlar dahil aylık toplam 18.000,00 TL bedel üzerinden mutabakata varıldığını, karşı tarafça, üzerinde mutabakata varılan bedelin çok üzerinde faturalar düzenlenmeye devam edildiğini, müvekkili tarafından bu durum karşı tarafa İzmir 38. Noterliği’nin 18.03.2026 tarih ve 9549 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bildirildiğini, faturalandırmanın mutabakata uygun şekilde düzeltilmesi, aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, ancak ihtara rağmen aykırı faturalandırmaya devam edilmesi üzerine müvekkilinin, sözleşmesel ilişkiyi feshettiğini ve sözleşme konusu 4 adet telefonun karşı tarafa iadesini talep ettiğini, ilk derece mahkemesi kararında 26.06.2026 tarihli ihtarnamenin dosyaya sunulmadığı yönünde değerlendirme yapılmış ise de, anılan ihtarnamenin tevdi yerinin belirlenmesi istemli başvuru yapılırken dilekçe ekinde yerel mahkemeye sunulduğunu, ilk derece mahkemesinin, dosyada mevcut olan ve uyuşmazlığın çözümü bakımından doğrudan önem taşıyan bu belgeyi dikkate almaksızın karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki 26.06.2026 tarihli ihtarnamede telefonların iadesi için açıkça yer gösterildiğini, buna rağmen karşı tarafın, kendisine açıkça gösterilen ve bildirilen adresten telefonları teslim almadığını, diğer yönden yerel mahkemenin tevdi yerinin belirlenmesi talebini esas uyuşmazlığın çözümüne bağlamasının da hatalı olduğunu, yerel mahkemenin kararında; tarafların hangi bedel üzerinden anlaşmaya vardığı, sözleşmenin hangi koşullarda kurulduğu, fazla fatura düzenlenip düzenlenmediği, yapılan ödemelerin iadesinin gerekip gerekmediği, telefonların iadesinin haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığı gibi hususların yargılamayı gerektirdiği belirtilerek tevdi talebinin reddedildiğini, oysa bu hususların tevdi yerinin belirlenmesi davasının konusunun olmadığını, tevdi yerinin belirlenmesi kararı ile ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki esas uyuşmazlığı kesin olarak çözüme bağlamasının söz konusu olmadığını, beyanla yerel mahkeme kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini, istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Talep, satım sözleşmesinin feshi nedeniyle ürün iadesi için tevdi mahalli belirlenmesi istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Tevdi mahallinin belirlenmesi, 6100 sayılı HMK'nın 382.maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendinin (3.) alt bendinde sayılan hallerden olup; bu kararlara karşı 387.madde uyarınca ilgililerin istinaf kanun yoluna başvurabilmeleri öngörülmektedir. 6098 sayılı TBK'nın 106. Maddesi " Yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur." 6098 sayılı TBK'nın 107. maddesi; "Alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir. Tevdi yerini, ifa yerindeki hâkim belirler. Bununla birlikte ticari mallar, hâkim kararı olmadan da bir ardiyeye tevdi edilebilir." şeklindedir. Hakimin tevdi yerini tayin ederken, borçlunun tevdi hakkı bulunup bulunmadığını araştırması gerekmeyip borcun muaccel olduğu, karşı tarafın da ediminin ifasından kaçındığının anlaşılması halinde tevdii mahallinin tayin edilmesi gerekli ve yeterlidir. Zira borçlunun tevdi hakkı yoksa hakimin tevdi yerini tayin etmiş olması, borçlunun haklı kılınması anlamını taşımayacak olup, uyuşmazlık bulunan tarafların haklı olup olmadığı ileride ihtilafı inceleyecek mahkeme tarafından belirlenecektir. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, İzmir 38. Noterliği'nin 26/06/2026 tarihli 21952 yevmiye numaralı ihtarnamesinin sunulduğunun, borçlunun tevdi mahalli tayinini talep edebilmesi için öncelikle alacaklının temerrüde düşmesi gerekmekte olup, karşı tarafça ürünün iadesi alınması gerektiği hususunda temerrüt koşulu kanıtlanmadığından tevdi mahalli belirlenmesi şartlarının oluşmadığı görülmekle kararın sonuç olarak isabetli olduğunun anlaşılmasına göre talep eden davacı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/08/2026 tarih, 2026/259 Esas ve 2026/259 Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı taraftan alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 05/11/2026