Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1797 E. 2026/2484 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2026/1797
Karar No
2026/2484
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/1797 KARAR NO : 2026/2484

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 06/07/2023 NUMARASI : 2022/832 Esas 2023/610 Karar DAVANIN KONUSU : KIYMETLİ EVRAK İPTALİ BAM KARAR TARİHİ : 04/11/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 04/11/2026

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ... ismiyle şahıs işletmesi bulunduğunu, iş yeriyle ilgili olarak ... ile arasındaki hukuki ilişki çerçevesinde müvekkilinin alacağına karşılık, çeklerde ciranta olarak yer alan ... tarafından, ...bank ... şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 30.01.2023, ...hesap no'lu, 6813642 seri no'lu, 25.000 TL bedelli, ... Bankası ... şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 31.01.2023, ...hesap no'lu, 4096997 seri no'lu, 15.000 TL bedelli,... Bankası ... şubesine ait, keşidecisi ... keşide tarihi 31.01.2023, ... hesap no'lu, 8005190 seri no'lu, 300.000 TL bedelli, ....bank... şubesine ait, keşidecisi ...., keşide tarihi 30.11.2022, ... hesap no'lu, 5356428 seri no'lu, 10.000 TL bedelli, .... Bankası ...şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 30.03.2023, ...hesap no'lu, 0009542 seri no'lu, 50.000 TL bedelli, ....bank ... şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 30.01.2023,.... hesap no'lu, 9103997 seri no'lu, 6.000 TL bedelli, ....Bankası .... şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 31.03.2023, ... hesap no'lu, 4096999 seri no'lu, 15.000 TL bedelli, ....bank ... şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 28.02.2023,...hesap no'lu, 0401673 seri no'lu, 15.000 TL bedelli,....Bankası ... şubesine ait, keşidecisi ...A.Ş., keşide tarihi 28.02.2023, ... hesap no'lu, 1218804 seri no'lu, 89.159,40 TL bedelli, ... Bankası ... şubesine ait, keşidecisi . ... Şti., keşide tarihi 28.02.2023, ... hesap no'lu, 6949812 seri no'lu, 50.000 TL bedelli, ...bank ... şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 29.02.2023, ... hesap no'lu, 1004827 seri no'lu, 30.000 TL bedelli olmak üzere toplam 11 adet çekin müvekkiline teslim edildiğini, çeklerin müvekkilinin ticari iş yaptığı ve Bağcılar/İstanbul'da bulunan .... A.Ş.'ye kargo ile gönderildiğini ancak kargonun ... A.Ş.'ye teslim edildiğinde kargo poşetinin katlı yerinin bir kısmının kesik olduğunu, çeklerin kargo aşamasında çalındığını, müvekkilinde çeklerin suretleri bulunmadığını, ....A.Ş.'ye teslim edilemeden, son hamil müvekkili iken kaybolan çeklerin üçüncü şahısların eline geçmiş olmasının müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğini, meşru hamil olmayan kişilerce tahsiline mahal vermemek, çek bedellerinin bankalardan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasına, bu konuda tedbir kararı verilmesine, 11 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir. MAHKEMECE: "...Mahkememizin 26/10/2022 tarihli tensip tutanağı ile dava konusu çeklerle ilgili Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde gerekli ilanın yaptırılmasına, dava konusu çeklerin ibraz edilip edilmediği hususunun ilgili bankalardan sorulmasına, yine 26/10/2022 tarihli ara kararı ile dava konusu çeklerin bedeli hesapta mevcut ise hesapta bloke edilmek kaydıyla muhattaba ibrazı halinde ödenmemesi için TTK'nun 757. Maddesi gereğince dava konusu çekler üzerine ödeme yasağı konulmasına karar verilmiştir. ..... Şti vekili 06/01/2023 havale tarihli dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava konusu, 5356428 numaralı 30.11.2022 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çekin TTK. 790 ve 792. maddeleri gereğince yetkili, yasal ve meşru hamil olduğunu, dava konusu çekin müvekkiline ciro yoluyla geçmiş ve ciro silsilesinde kopukluk olmadığını, bu nedenle davacının kötüniyetli olarak müvekkilinin alacağına geç ulaşması amacıyla işbu davayı açtığını, dava konusu çekte görülen borçlular aleyhlerine İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün 2022/33032 sayılı dosyasından alacağın tahsili amacıyla icra takibine başlandığını, davanın reddi ile ödeme yasağının kaldırılmasına, bu talep kabul edilmezse davacıya istirdat davası açması için süre verilmesine ve ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin 09/01/2023 tarihli ara kararı ile; davacı tarafa dava konusu ....bank ... şubesine ait, ...hesap no'lu, 5356428 seri no'lu, keşidecisi..., keşide tarihi 30.11.2022 olan, 10.000 TL bedelli çek yönünden istirdat davası açmak, dava dosya numarasını Mahkememize bildirmek üzere 8 günlük kesin mehil verilmesine karar verilmiştir. Davacı vekili 30/01/2023 tarihli beyan dilekçesi ile Mahkememizce her ne kadar istirdat davası açılması için süre verilmiş olsa da İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün 2022/33032 E. sayılı icra takip dosya borcunun çek keşidecisi tarafından ödenmiş olması sebebiyle müvekkili açısından istirdat davası açmakta hukuki bir yarar bulunmadığını ayrıca icra takibindeki çekte müvekkilinden sonraki yer alan cirantalar ve şirketler ile birlikte şirketlerin yetkilileri aleyhine 29/12/2022 tarihinde İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/902 Esas sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir talepli menfi tespit davası açıldığını bildirmiştir. .... A.Ş vekili 16/03/2023 tarihli dilekçesi ile; müvekkilinin dava konusu 4096997 numaralı 31/01/2023 keşide tarihli 15.000 TL bedelli çekin yetkili, yasal ve meşru hamili olduğunu, İstanbul 13. İcra Müdürlüğünün 2023/3799 Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, davanın reddi ile ödeme yasağının kaldırılmasına, bu talep kabul edilmez ise davacıya istirdat davası açmak üzere süre verilmesine ve ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmesini, yine 10/04/2023 tarihli dilekçesi ile dava konusu 9103997 numaralı 30/01/2023 keşide tarihli 6.000 TL bedelli çekin yetkili yasal ve meşru hamili olduğunu, İzmir 19. İcra Müdürlüğünün 2023/1494 Esas sayılı dosyasından icra takibine girişildiğini, yine 6813642 no.lu 30/01/2023 tarihli 25.000 TL bedelli çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, Batman İcra Müdürlüğünün 2023/2715 Esas sayılı dosyasından icra takibine girişildiğini, davanın reddi ile ödeme yasağı kararının kaldırılmasına, bu talep kabul edilmez ise davacıya istidat davası açmak üzere süre verilmesine ve ödeme yasağı kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Yine ..... A.Ş vekili 27/04/2023 tarihli dilekçesi ile 28/02/2023 tarihli 50.000 TL bedelli çekin.... Şti'nden müvekkiline ciro edildiğini, çekin İstanbul 24. İcra Dairesinin 2023/13561 Esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini bildirerek müdahale taleplerinin kabulü ile ödeme yasağının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili dosyaya verdiği 04/03/2023 tarihli dilekçesi ile ; ....bank ... Şubesine ait 30/01/2023 tarihli 6813642 seri no.lu 25.000 TL çek ile ilgili Batman 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2023/270 Esas sayılı dosyasıyla menfi tespit davası açıldığını, ... Bank .... Şubesine ait 30/01/2023 tarihli 9103997 seri no.lu çek ile ilgili İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/152 esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, .... Bankası ... Şubesine ait 8005190 seri no.lu 300.000 TL bedelli çek ile ilgili İstanbul 19. Asliey Tiaret Mahkemesinin 2023/126 Esas sayılı dosyası ile ... Bankası ...Şubesine ait 4096997 seri no.lu 15.000 TL bedelli çek ile ilgili İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/109 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını bildirmiştir. Davacı vekili tarafından menfi tespit davası açıldığını bildirdiği çekler dışında kalan ve muhatap bankalardan gelen yazı cevapları ile ibraz edildiği bildirilen ... Bankası ... şubesine ait, 6949812 seri no'lu, 28.02.2023 tarihli 50.000 TL bedelli çek yönünden 24/04/2023 tarihli ara karar ile; ...bank ... şubesine ait, 1004827 seri no'lu, keşide tarihi 29.02.2023 olan, 30.000 TL bedelli çek yönünden 28/04/2023 tarihli ara karar ile; dava konusu ....bank ... şubesine ait , 0401673 seri no'lu, 28.02.2023 keşide tarihli, 15.000 TL bedelli çek yönünden 26/05/2023 tarihli ara karar ile; .... Bankası ... şubesine ait, 1218804 seri no'lu, 28.02.2023 tarihli, 89.159,40 TL bedelli çekler yönünden davacı tarafa istirdat davası açmak üzere 8 günlük kesin süre verilmiştir. Davacı vekili 28/04/2023 tarihli dilekçesi ile 24/04/2023 tarihli ara kararda belirtilen .... Bankası ... Şubesine ait 28/02/2023 tarihli 50.000 TL bedelli çek yönünden İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/283 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, 06/05/2023 tarihli dilekçesi ile 28/04/2023 tarihli ara kararda belirtilen ....bank ... şubesine ait 30.000 TL bedelli çekle ilgili İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/277 Esas sayılı dosyasıyla menfi tespit davası açıldığını, 13/06/2023 tarihli dilekçesi ile 26/05/2023 tarihli ara kararda belirtilen ....Bankası ... şubesine ait 28/02/2023 tarihli 89.159,40 TL bedelli çeke ilişkin İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/366 Esas sayılı dosyası ile ....bank ... Şubesine ait 15.000 TL bedelli çeke ilişkin İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/394 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını bildirmiştir. Dava konusu ... Bankasına ait 30/03/2023 tarihli 50.000 TL bedelli ve ... Bankasına ait 31/03/2023 tarihli 15.000 TL bedelli çekler yönünden muhatap bankalardan gelen cevaplarda söz konusu çeklerin ibraz edilmediği bildirilmiştir. İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/109 Esas sayılı dosyasındaki davanın ... tarafından ....A.Ş ve ..... Şti aleyhine İstanbul 13. İcra Müdürlüğünün 2023/3799 Esas sayılı dosyasında takip konusu edilen çek nedeniyle açılmış Menfi Tespit davası olduğu; İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/126 Esas sayılı dosyasındaki davanın davacı .... tarafından ... A.Ş, ....A.Ş, .... Şti ve ... . Şti aleyhine İstanbul 19. İcra Müdürlüğünün 2023/3549 Esas sayılı dosyasında takip konusu edilen çeke bağlı açılmış Menfi Tespit davası olduğu; söz konusu dosya içerisinde İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/902 Esas sayılı dosyasının tensip tutanağınından söz konusu davanın ise davacı tarafça ... .. Şti, .... Şti, ... Şti, ...Şti aleyhine ...bank .. Şubesine ait 6813642 seri no.lu 25.000 TL bedelli, ... Bankası... Şubesine ait 31/01/2023 tarihli 15.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait 31/01/2023 tarihli 300.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait 30/11/2022 tarihli 10.000 TL bedelli, ...Bankası .. Şubesine ait 30/03/2023 tarihli 50.000 TL bedelli, ... Bank ...Şubesine ait 30/01/2023 tarihli 6.000 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait 31/03/2023 tarihli 15.000 TL bedelli, ...bank .. Şubesine ait 28/02/2023 tarihli 15.000 TL bedelli,...Bankası ... Şubesine ait 28/02/2023 tarihli 89.159,40 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait 28/02/2023 tarihli 50.000 TL bedelli, ...bank ...Şubesine ait 29/02/2023 tarihli 30.000 TL bedelli toplam 11 adet çeke dayalı olarak açılmış menfi tespit davası olduğu belirlenmiştir. Dosyaya toplanan deliller ve tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde, davacı tarafça dava konusu 11 adet çekin zayi olduğundan bahisle iptaline karar verilmesi talepli olarak işbu davanın açıldığı, dava konusu ... Bankasına ait 30/03/2023 tarihli 50.000 TL bedelli çek ile .... Bankasına ait 31/03/2023 tarihli 15.000 TL bedelli çeklerin muhatap bankalara ibraz edilmediğinin bildirildiği, ancak söz konusu çekler de dahil olmak üzere dava konusu edilen tüm çeklerin İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/902 Esas sayılı dosyasında davacı tarafça açılmış menfi tespit davasına konu edildiği, davacı vekilinin 30/01/2023 tarihli dilekçesi ile dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait 5356428 seri no.lu 30/11/2022 tarihli 10.000 TL bedelli çekin İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün 2022/33032 Esas sayılı dosyasında takibe konu edildiği ve dosya borcunun keşideci tarafından ödendiğini bildirerek istirdat davası açmayacaklarını bildirdiği nazara alındığında söz konusu çek yönünden davanın reddine, diğer çekler yönünden açılan işbu zayi nedeniyle iptal davasının çeklerin İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/902 esas sayılı dosyasında menfi tespit davasına konu edildiği nazara alındığında dava konusu edilen diğer çekler yönünden davanın konusuz kaldığı sonucuna ulaşılarak dair aşağıdaki karar verilmiştir.'' gerekçesi ile; 1-Davaya konu... Bank... şubesine ait... hesap nolu 5356428 seri nolu 30/11/2022 tarihli 10.000 TL bedelli çek nedeniyle davanın reddine, 2-Dava konusu edilen diğer çekler yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına," şeklinde karar verilmiştir. İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür. İbraz edilmeyen iki adet çek yönünden "davanın konusuz kalması" nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi hukuka aykırı olduğunu, açtığı menfi tespit davalarında müvekkili borçlu olmadığı mahkeme kararlarıyla sabit hale geldiğini, ...bank 10.000 tl bedelli çek yönünden davanın reddi kararı hatalıdırkötüniyetli şirketlerin oluşturduğu organize suç örgütü göz ardı edildiğini, İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/07/2023 tarih ve 2022/832 E., 2023/610 K. sayılı kararının kaldırılmasını, muhatap bankalara ibraz edilmeyen .... Bankası ve ... Bankası çekleri yönünden davanın kabulüne, ibraz edilen diğer çekler yönünden, yeni tarihli lehlerine kesinleşen/karara çıkan menfi tespit davası mahkeme ilamları da gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Talep çek zayii nedeniyle iptal istemine ilişkindir. HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır. Davacı vekilince, ciranta olarak....'tan alacağına karşılık alınan çeklerin kargo ile ... şirketine gönderildiği, çeklerin kargoda kaybolduğu beyanı ile 11 adet çekin zayii olduğunun tespitine karar verilmesi talep edilmiştir. Mahkemece, davaya konu .... Bank.... şubesine ait ... hesap nolu 5356428 seri nolu 30/11/2022 tarihli 10.000 TL bedelli çek nedeniyle davanın reddine dava konusu edilen diğer çekler yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur. Dosya kapsamından, dava konusu .... Bankasına ait 30/03/2023 tarihli 50.000 TL bedelli çek ile .... Bankasına ait 31/03/2023 tarihli 15.000 TL bedelli çeklerin muhatap bankalara ibraz edilmediğinin bildirildiği, İbraz edilmeyen iki adet çek de dahil çekler de dahil olmak üzere dava konusu edilen tüm çeklerin İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/902 Esas sayılı dosyasında davacı tarafça açılmış menfi tespit davasına konu edildiği anlaşılmaktadır. İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/ 902 esas sayılı dosyasından ...bank... Bankası ... şubesine ait keşidecisi ..., keşide tarihi 30 /03/2023, 50.000 TL bedelli çek ile ....bankası ... Ereğli şubesine ait keşideci ..., keşide tarihi 31/03/2023 tarihli 15.000 TL bedelli çekler yönünden dosyanın tefriki ile mahkemenin 2024/118 esasına kaydedilmiştir. İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi Esas No : 2024/118 Karar No : 2024/368 Sayılı dosyasında "Dava, dava konusu çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkin olup, dava konusu ... Bankası ... şubesine ait, keşidecisi ..., keşide tarihi 30.03.2023, 0009542 seri no'lu, 50.000 TL bedelli çek ile ilgili çekin keşide tarihi geçtikten sonra muhatap bankaya yazılan müzekkere cevabında çekin takas aracılığıyla dahi henüz ibraz edilmediği bildirilmiştir. Yine dava konusu ....Bankası .... şubesine ait, keşidecisi......, keşide tarihi 31.03.2023, 4096999 seri no'lu, 15.000 TL bedelli çek ile ilgili çekin keşide tarihi geçtikten sonra muhatap bankaya yazılan müzekkere cevabında çekin ibraz edilmediği bildirilmiştir. Somut olayda davaya konu çeklerin ibraz süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edilmediği yazılan müzekkere cevaplarından anlaşılmış olup, ayrıcı bu çeklerin davalılar uhdesinde bulunduğuna ya da dava edilmelerine ilişkin bir iddia ve delil de sunulmadığından davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verilmiştir. Mahkemece, İstanbul 7. ATM'nin 2024/118 Esas sayılı dava dosyası, dosya kapsamına dahil edilerek davalı cevapları da değerlendirilmek suretiyle çeklerin davalılarda bulunup bulunmadığının tespiti ile hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken tüm anılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır. O halde, yukarıda yapılan açıklamalara göre, delillerin toplanarak sonuca varılması için yargılamaya devam edilmesi gerektiğinden, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, HMK nun 353/1-a-6 maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/07/2023 tarih, 2022/832 Esas ve 2023/610 Karar sayılı hükmünün 6100 sayılı HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3- Dosyanın HMK 353/(1)-a maddesi gereğince Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından, davacı yararına istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5- İstinaf yoluna başvuran davacıdan alınan 732,00.TL istinaf maktu karar harcının istek halinde İADESİNE, 6- İstinaf yoluna başvuran davacıdan alınan 2.002,00.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 7- İstinaf yargılama giderlerinin esas kararla birlikte ilk derece mahkemesince değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde HMK 353/1-a maddesi gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. 04/11/2026

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2026/1797, K. 2026/2484, T. 04.11.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2026-1797-e-2026-2484-k-834c0d30f348