Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1554 E. 2026/1691 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/1554 Esas KARAR NO : 2026/1691 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN; MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/228 KARAR NO : 2026/441 KARAR TARİHİ : 30/04/2026 KESİNLEŞME TARİHİ : 24/06/2026 İNCELENEN KARARIN; MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/111 KARAR NO : 2026/90 KARAR TARİHİ : 06/02/2026 KESİNLEŞME TARİHİ : 03/03/2026 DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 14/07/2026 G. KARAR YAZIM TARİHİ:14/07/2026

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev(iş bölümü) uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmiş olmakla dosya incelendi; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Dava itirazın iptali istemine ilişkindir. Davanın ilk açıldığı İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesince 06/02/2026 tarih, 2026/111 Esas, 2026/90 Karar sayılı kararı ile taşınanın bir ayağının deniz taşıması olması nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde TTK'nun deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekli olup, bu durumda da davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülmesinin zorunlu olduğu, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 13/07/2012 gün ve 451 sayılı kararı ile İzmir'de Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevlendirildiği, mahkemelerin görevine ilişkin kuralların kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınmasının usul hukukunun yerleşik bir kuralı olduğundan re'sen görevsizlik kararı verilmesinin gerektiği gerekçesiyle görev yönünden usulden reddine, görevli mahkemenin İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair görevsizlik kararı verilmiş, bu kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği görülmüştür. Dosyanın gönderildiği İzmir 5. Ticaret Mahkemesince 30/04/2026 tarih, 2026/228 Esas, 2026/441 Karar sayılı kararı ile davanın niteliği itibariyle mahkemelerinin görev alanına girmediği, ihtilafın ne deniz ticareti ne de deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarını kapsamadığı, davanın genel ticaret mahkemesinin görev alanına giren ve taşıma hukukuna ilişkin TTK'nun 850-931 arasındaki hükümlere tabi bir dava olduğu, TTK'nun 931 vd. yer alan hükümlere ilişkin herhangi bir ihtilafın bulunmadığı, davaya genel görevli ticaret mahkemesinin bakmakla görevli olduğu gerekçesiyle görevli mahkemenin İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair karşı görevsizlik kararı verilmiş, bu kararın da istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır. İki mahkemenin de görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararların kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş bulunması durumunda, 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesinde davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulacak hâller arasında sayılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 22/2. maddesi uyarınca da, "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir. Aynı nitelikte farklı Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkin talep üzerine; Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2022/7830 Esas, 2022/14067 Karar sayılı ve 17.10.2022 tarihli emsal kararında "HSK 1. Dairesinin 03.04.2018 tarihli, 538 sayılı kararıyla belirlenen 1, 2 ve 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri’nin belirlenmesi mahkemeler arasındaki iş bölümüne ilişkindir. HSK 1. Dairesi anılan kararı uyarınca ihtisas mahkemelerini belirlemiştir. İİK 308/B maddesi gereğince açılan davalarda HSK 1. Dairesi’nin 538 sayılı kararı gereğince belirlenen mahkemeler iş bölümü itibari ile yetkili kılınmıştır. Yani kanunla düzenlenmesi gereken görev ve yetki kararı niteliğinde değildir. Somut uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından verilen yetkisizlik kararları da gerçek anlamda yetkisizlik kararı olmayıp iş bölümü itibari ile devir kararı niteliğindedir, bu nedenle mevcut talep yönünden uyuşmazlığın giderilmesine yer olmadığına" şeklinde karar verilmiştir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin emsal niteliğindeki kararına göre İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ihtilâf değerlendirildiğinde, gerçek anlamda (HMK m. 20) bir görev mevcut olmayıp, "iş bölümü" ilişkisi bulunduğu anlaşıldığından, merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmamaktadır. Somut sorunda geçerli hukuksal nedene dayanan devir kararı verilmiş olmakla, bu anlamda devir kararı görevsizlik niteliğinde değildir. Merci inceleme koşulu, karşılıklı verilmiş olması gerekli 2 (iki) ayrı görevsizlik ya da yetkisizlik kararının bulunmasıdır. Bu nedenle merci tayini koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR: Anılan mahkemeler arasındaki ihtilaf bakımından mercii tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmadığından dosyanın yargı yeri belirlenmesi isteyen mahkemesine iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-c maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 14/07/2026