Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1197 E. 2026/1204 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/1197

KARAR NO: 2026/1204

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 09/04/2026

NUMARASI: 2026/71 Esas - 2026/286 Karar

DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 10/06/2026

Dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf

edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili Şirket ... Anonim Şirketi 'nin iştigal konusu faaliyetleri kapsamında yapmış olduğu ticari nitelikteki iş ve işlemlerin karşılığında; Keşidecisi ... A.Ş.; lehtarı .... Şti.; düzenlenme yeri İstanbul; düzenlenme tarihi 28.01.2026 ; bedeli 3.000.000,00 TL numarası ..., muhatap ... A.Ş. Keşidecisi ... A.Ş.; lehtarı .... Şti.; düzenlenme yeri İstanbul; düzenlenme tarihi 21.01.2026 ; bedeli 3.000.000,00 TL numarası ..., muhatap ... a.ş.dava konusu çeklerin müvekkili şirket uhdesinde iken ... tarafından Bolu'dan İstanbul'a giderken çalındığının kaybolduğunun anlaşılması nedeniyle işbu dava ikame olunduğunu, ödeme günü 21.01.2026 ve 28.01.2026 olan çekler hakkında, ivedilikle ödemeden men tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile, öncelikle müvekkili hamili olduğu ve ... tarafından Bolu'dan İstanbul'a getirildiği sırada kaybolduğu çalındığı anlaşılan çeklerin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasını ve dava sonunda söz konusu çeklerin iptalini zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..Müdahale talebinde bulunan dava dışı ...Anonim Şirketi tarafından sunulan dilekçe ile çeklerin hamili oldukları ve ödeme yasağının kaldırılması yönünde talepte bulundukları, davacı vekiline çekler ile ilgili istirdat davası açması ve tedbir kararı sunması için muhtıra yazıldığı, bu yönde bir evrak sunulmadığı, mahkememizce çeklerin ibraz edildiği ...'a müzekkere yazıldığı, ...Bankasının 11/02/2026 tarihli müzekkere cevabına göre; Keşidecisi ... A.Ş.; lehtarı .... Şti.; düzenlenme yeri İstanbul; düzenlenme tarihi 28.01.2026 ; bedeli 3.000.000,00 TL numarası ..., muhatap ... A.Ş. ve Keşidecisi ... A.Ş.; lehtarı .... Şti.; düzenlenme yeri İstanbul; düzenlenme tarihi 21.01.2026 ; bedeli 3.000.000,00 TL numarası ..., çeklerin (VKN :...) ...Anonim Şirketi ( ...A.Ş ...Mahellesi. ... ...Caddesi... No :...) tarafından ibraz edildiği, mahkememizce ilgili bankaya müzekkere yazılarak mahkememizce verilen 21/02/2026 tarihli ödemeden men yasağının kaldırılmasına karar verilmiştir.Netice olarak, dava konusu olan iki adet çek ile ilgili müdahale talepleri, bankalara yazılan müzekkereler ve verilen cevaplar, davacı vekiline verilen kesin süre içinde çekler ile ilgili dava açıldığına dair bilgi ve beyan sunulmaması birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu çeklerin hamilinin belli olduğu, zayi olduğu iddiasının dikkate alınamayacağı anlaşılmakla davanın reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Talep eden davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkeme tarafından eksik incelemeye tabi denetime elverişli olmayan, dava konusu çeklerden yalnızca biri için taraflarına istirdat davası için süre verilmesi, diğer çek için herhangi bir bildirimde bulunulmamış ve ara karar oluşturulmamış olmasına karşın davanın reddedilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, keza çek iptali davalarının niteliği gereği hasımsız olduğunu, Yargıtay içtihatlarında görüleceği üzere, çek iptali davalarında üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı olmadığını, bu hususlar gözetilmeden verilen kararın kaldırılması gerektiğini, Mahkemenin 09.04.2026 tarihli, 2026/71 E. 2026/286 K. Sayılı kararına karşı istinaf nedenlerinin kabulü ile, dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE : Talep, TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile TTK'nın 757 vd. Maddeleri uyarınca zayi nedeniyle kıymetli evrak(çek) iptali istemidir.

Hamil TTK 651. maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek, TTK 652 maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.

Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

TTK'nun 818. maddesi yollaması ile aynı yasanın 680. madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için zayii nedeniyle çek iptali davasın açılabilecektir.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.(Yargıtay 11.H.D nin 17/06/2019tarih ve 2018/2811 E- 2019/4422 K)

Somut olayda müdahele talebinde bulunan şirket 22/01/2026 tarihli dilekçesi ile3.000.000-TL bedelli çekin yasal hamili olduğunu 23/01/2026 tarihli dilekçesi ile 6.000.000-TL bedel çek borcunun ödemediğini beyan etmiş ve muhatap banka tarafından takas banka bilgileri verilerek çeklerin ibraz edildiğinin bildirilmesi üzerine, talebe konu bir çek nedeniyle davacıya çek istirdatı açmak üzere süre verilmiştir. Her ne kadar mahkemece talebe konu bir çek için çek istirdatı açmak üzere süre verilmiş ise de her iki çek sureti de dosyaya sunularak çeklerin müdahale talep eden tarafından ibraz edildiği bildirilmiş olmasına göre talep eden dosya kapsamı ile çekleri ibraz eden den haberdar olduğu anlaşılmaktadır. Gerek yargılama aşamasında gerekse istinaf aşamasında dahi talebe konu çekler hakkında istirdat davası açıldığı beyan edilmemesine göre de mahkemece davanın reddine karar verilmesi doğrudur.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından talep eden davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1-Talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Talep eden tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Talep eden tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)ç maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 10/06/2026