Bölge Adliye Mahkemesi 2025/1904 E. 2026/546 K.

T.C. SAMSUN BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/1904 KARAR NO : 2026/546

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : .... ÜYE : .... ÜYE : .... KATİP : ....

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 12/09/2025 NUMARASI : 2024/91 Esas 2025/961 Karar

DAVACI : .... VEKİLİ : .... DAVALI : .... VEKİLLERİ :.... DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;davacı şirketin perakende olarak motor yağları sattığını, yine davalı ile ticaret yapıldığı dönemde davacı şirkete bağlı motosiklet tamiri yapan işletmesinin de bulunduğunu, davalı ile davacının ticari ilişkisinin davacı şirketin iş bu ticari faaliyetine dayandığını, davacı şirketin davalıdan toptan motor yağları satın aldığını, bu alışverişleri vadeli olarak yapıldığını, davacının söz konusu ticari alımlara ilişkin mal teslimi sırasında davalı şirketin bono keşide ettiğini, davacı ile davalı arasında gerçekleşen son ticari alım satıma ilişkin son ticari alım satıma ilişkin olarak düzenlenen bonoların davacı tarafından ödenememesi üzerine dava konusu çekin keşide edilmek suretiyle davalıya teslim edildiğini, davalının ödenmeyen bonoların bankada bulunduğunu beyan ederek ilgili bankadan teslim aldıktan sonra iade edeceğini beyan ettiğini ancak davacıya teslim edilmediğini. Akabinde davacı şirket tarafından söz konusu çeke ilişkin olarak 10/04/2023 tarihinde davalıya 300.000 TL ödeme yapıldığını ve ödeme yapılmayan bir kısım malların iade edildiğini, ancak gerek yapılan ödemeye ve gerekse yapılan mal iadelerine rağmen davalı tarafından söz konusu çekin davacıya iade edilmediğini ve Samsun İcra Müdürlüğünün .... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını beyanla davacının Samsun İcra Müdürlüğünün .... E. sayılı dosyasına konu .... Tekkeköy Şubesine ait .... seri nolu 18/04/2023 tarihli 1.000.000,00 TL bedelli çeke ilişkin borçlu olmadığının tespitine, asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere hükmedilecek kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir . Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, taraflarınca davacı şirketin borcunun ifası amacıyla davacı şirkete vermiş olduğu 18/04/2023 keşide tarihli 1.000.000 TL bedelli çeke istinaden Samsun İcra Müdürlüğünün .... E. Sayılı dosyası ile davacılar hakkında kambiyo takibi başlatıldığını, senede karşı ileri sürülen her türlü iddianın ancak aynı kuvvette bir delille kanıtlanması gerektiğini, kambiyo senedinin illetten mücerret olduğunu, takibe konu borç ilişkisinin senetten yani kambiyo senedinden doğduğunu, borçlunun kendi kambiyo taahhüdünün geçerli olarak doğmadığını öne sürdüğünü, hükümsüzlük nedenine dayalı menfi tespit davalarında uyuşmazlığın temel ilişkiden değil, doğrudan kambiyo senetleri hukukundan kaynaklandığını, davacı borçlu tarafından senedin içeriğine yönelik bir itirazda bulunulmadığı dolayısıyla kambiyo senedi vasfında bir tartışma olmadığı için senedin kayıtsız ve koşulsuz bir borç ikrarı olduğu yolundaki soyutluk kuralının uygulama alanı bulduğunu, davacının hem temel ilişkiyi hem de temel ilişkideki bir nedenle senedin bedelsiz olduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacının davasının reddi ile davacı lehine alacağın %20 si oranında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Yerel mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı şirket vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin faturalar sebebiyle isticvap uygulamasının yerinde olmadığı, davalının faturaya konu malları teslim ettiğini sevk irsaliyesi veya teslim fişi ile ispat etmesi gerektiği, davacının davalıya 300.000,00-TL ödeme yaptığı, 500.000,00-TL'lik mal iadesi yaptığı, bu kayıtların davacının defterlerinde yer aldığı, ancak değerlendirmeye alınmadığı, kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile istinaf edilmiştir. Davalı şirket vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalının alacağının kambiyo senedine dayandığı, kambiyo senedinin illetten mücerret olduğu, davacının senet nedeniyle borçlu olmadığı aynı kuvvetteki delillerle ispat etmesi gerektiği, verilen kararın hatalı olduğu gerekçesi ile istinaf edilmiştir.

DELİLLER : Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, menfi tespit (kambiyo senedinden kaynaklı) davasıdır. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır. Yerel Mahkeme tarafından davanın kısman kabul kısmen reddine karar verilmiş, verilen karar davacı şirket vekili tarafından, Yerel Mahkemenin faturalar sebebiyle isticvap uygulamasının yerinde olmadığı, davalının faturaya konu malları teslim ettiğini sevk irsaliyesi veya teslim fişi ile ispat etmesi gerektiği, davacının davalıya 300.000,00-TL ödeme yaptığı, 500.000,00-TL'lik mal iadesi yaptığı, bu kayıtların davacının defterlerinde yer aldığı, ancak değerlendirmeye alınmadığı, kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile; davalı şirket vekili tarafından, davalının alacağının kambiyo senedine dayandığı, kambiyo senedinin illetten mücerret olduğu, davacının senet nedeniyle borçlu olmadığı aynı kuvvetteki delillerle ispat etmesi gerektiği, verilen kararın hatalı olduğu gerekçesi ile istinaf edilmiştir. Yerel Mahkeme tarafından toplanması gerekli delillerin toplandığı, değerlendirilerek tartışıldığı, tarafların tacir oldukları, aralarında ticari ilişkinin bulunduğu, davacının davalıdan motor yağı tedarik ettiği, karşılığında çek ile ödeme yaptığı, 6100 sayılı HMK'nın 222. maddesi uyarınca tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmesine karar verildiği, dosyaya kazandırılan 29.09.2024 tarihli bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, düzenlenen faturalar ve yapılan ödemelerin ayrı ayrı incelendiği, davalının ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıya 916.484,07-TL borçlu olduğunun tespit edildiği, davalı tarafından düzenlenen toplam tutarı 39.936,11-TL olan 2 adet faturanın davacının defterlerinde yer almadığı, davalı tarafça irsaliyeli faturaların dosyaya ibraz edildiği, faturalardaki imzanın davacı şirketin yetkili temsilcisine ait olup olmadığının tespiti amacıyla davacı şirkete isticvap davetiyesi gönderilmesinde usule aykırı bir yön bulunmadığı, davacı şirketin yetkili temsilcisinin usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen isticvap duruşmasına katılmadığı, faturalara konu malların davacıya teslim edildiğinin kabul edilmesi gerektiği, davalının ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıya 916.484,07-TL borçlu olduğunun tespit edilmiş olması karşısında davacının (1.000.000,00-916.484,07 =83.515,93-TL) tutarında borçlu olmadığına yönelik Yerel Mahkeme değerlendirmesinde isabetsizlik bulunmadığı, verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, gerekçede hata edilmediği, davalının icra takibi başlatmakta kötü niyetli olduğunun ispat edilemediği, kötü niyet tazminatı talebinin reddine ilişkin kararda da isabetsizlik bulunmadığı, davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf kanun yolu başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının İstinaf Başvurusunun Esastan REDDİNE, 2-Davalının İstinaf Başvurusunun Esastan REDDİNE, 3-a)Alınması gerekli 732,00 TL harçtan, istinafa başvuran davacı tarafından yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, b)Alınması gerekli 5.704,97 TL harçtan, istinafa başvuran davalı tarafından yatırılan 1.430,00 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 4.274,97 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Harç tahsil müzekkerelerinin Dairemiz Yazı İşleri Müdürü tarafından yazılmasına, 4-İş bu kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine. Dair, HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.17/03/2026

.... Başkan .... ¸e-imza .... Üye .... ¸e-imza .... Üye .... ¸e-imza .... Katip .... ¸e-imza

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 17/03/2026 Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!