Bölge Adliye Mahkemesi 2024/456 E. 2026/1513 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/456 KARAR NO : 2026/1513

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 07/12/2023 NUMARASI : 2023/133 Esas - 2023/112 Karar DAVANIN KONUSU : Tazminat (Fikir ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 05/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 05/10/2026

İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 07/12/2023 tarih 2023/133 Esas 2023/112 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacılar vekili, davalıların müvekkili şirket tarafından üretilen bilgisayar programlarını hukuka aykırı şekilde kullandıklarını, İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/48 D.İş numaralı dosyasında davalı firmanın iş yeri adresinde yapılan tespitte, müvekkili şirketlere ait yazılımların lisanssız olarak kullanıldığının tespit edildiğini, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/2738 numaralı dosyasında ilgililer hakkında soruşturma açıldığını belirterek; belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere FSEK 68. maddesine göre, davacı ..... için 2.999,00 Euro, davacı ... için 3.800,00 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının devlet bankalarının Euro için uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline, tespit dosyasındaki vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacılar vekili, 18.09.2023 tarihli dilekçesi ile dava değerini davacı ...... bakımından 7.450 Euro'ya yükselterek, bu tutarın fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalılardan müşterek müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalılar vekili, müvekkili şirketin 2018 yılında mimarlık faaliyeti alanında ticari faaliyete başladığını, 2020 yılının Mart ayında Covid-19 pandemisi süresinde ticari faaliyetin durma noktasına geldiğini, davalı şirket yetkilisi davalı mimar ....'ın mesleki gelişimi adına internetten ücretsiz olarak indirdiği dava konusu programları mesleki ve kişisel gelişimi amacıyla kullandığını, bu programları kullanarak ticari faaliyette bulunmadığını, davacının FSEK 68. maddesince talepte bulunduğu tazminat isteminde ... ve ... programları için belirlediği toplam 66.015,00 TL nin gerçek değerinin çok üstünde olduğunu, müvekkillerinin fiillerinin aynı işyerinde ve aynı ağa bağlı olmaları sebebiyle tek bir fiil olarak değerlendirilmesi gerektiğini, 3. bilgisayarda tespit edilen programın hiç kullanılmamış olduğunu, sehven yüklenip çalıştırılmadan silindiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince 2022/61 Esas sayılı dosyada yürütülen yargılama sırasında 24.05.2023 tarihli ara karar ile, davacı .... tarafından açılan davanın asıl davadan tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş, dosya istinafa konu 2023/133 E. sırasına kaydedilmiştir. Davacı .... tarafından açılan davanın yargılamasında 2022/61 E. sayılı dosyada devam edilmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece, davacının "..." kodlu yazılımlarda hak sahibi olduğunun, davacı tarafından sunulan apostilli yetki belgeleri, vekaletname ve çevirileri ile ... tescil belgesi örneğiyle kanıtladığını, ... markasını taşıyan yazılımın davacı firma adına uluslararası geçerlilikteki bir belge ile marka olarak kaydedildiği ve tescillenen bu markanın 9 ve 42. sınıflarda kayıtlandığı; davalı tarafın marka sahipliği yönünde bir tartışmasının veya iddiasının bulunmadığı, 2021/48 D.İş sayılı dosyada davalının adresinde 09.04.2021 tarihinde yapılan tespit sırasında kurulu ve çalışır vaziyette bilgisayarda davaya konu yazılımın lisanssız bir şekilde davalı tarafça kullanıldığının tespit edildiği, davalının bu eylemi ile eser sahibi olan davacının FSEK 68. md'de düzenlenen çoğaltma hakkını ihlal ettiği, yine FSEK 38/1 maddesi kapsamında bu ihlalin herhangi bir hukuka uygunluk sebebine dayanmadığı, taraflar arasında bir lisans görüşmesi yapılmadan ve lisans sözleşmesi imzalanmadan programın kullanıma hazır kılındığını, davacının mali haklarının ihlal edildiğini, bilirkişi raporunda programın kullanılması ile oluşturulan bir çok çizim örneğinin tespit edildiği, FSEK 68. Maddesi gereğince 3 kat tazminatın dosya kapsamına ve somut duruma uygun olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 7.450,00 Euro maddi tazminatın (3.800,00 Euro'luk kısmının 28.03.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranında işleyecek faizi ile birlikte, ıslah ile arttırılan 3.650,00 Euro'luk kısmının ise 18.09.2023 ıslah tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranında işleyecek faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davalılar vekili, müvekkili ....'ın .... Şti.'ni kururak 2018 yılında mimarlık faaliyetine başladığını, müvekkili ...'ın mimar olduğunu mesleki gelişimi adına internetten ücretsiz olarak indirdiği dava konusu programları, kişisel gelişimi amacıyla kullandığını, bu programların internet üzerinden ücretsiz indirilebildiğini, müvekkilinin dava konusu programları kullanarak hiçbir ticari faaliyette bulunmadığını, hiçbir mimari proje çiziminde ve mimari tasarımda da bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu programların nasıl kullanıldığını, mimari proje çiziminde nasıl bir kolaylık sağladığını öğrenmek ve iş başvurularında kullanmak amacıyla dava konusu programları bilgisayarına indirdiğini, delil tespitinden hemen sonra müvekkili ....'ın davacı şirketler ile görüşmek için davacı şirketlerin İstanbul'da merkezlerine gittiğini, programları lisanslı şekilde satın almak istediğini, ancak davacının bu talebe olumsuz cevap verdiğini, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 38. ve 68. maddelerine göre, müvekkili dava konusu bilgisayar programını yasal yollardan edindiğinden, bahse konu bilgisayar programını yüklemesi, çalıştırması ve hataları düzeltmesinin sözleşme ile önlenemeyeceğini, müvekkilinin davacının FSEK hükümleri kapsamında yer alan haklarına herhangi bir şekilde zarar vermediğini, davacının programların ücretsiz olarak temin edilmesi yolunda herhangi bir hukuki koruma tedbirine başvurmadığını, kullanılmasına göz yumduğunu, FSEK m.68 çerçevesinde hak sahibine tanınan bedel talebinin kusur ve zarar şartlarından bağımsız olduğunu, ancak hâkimin, davalıyı ödemeye mahkûm edeceği miktarı belirlerken kusuru da dikkate alması gerektiğini, bu bakımdan, üç kat bedelin talep edildiği her durumda mahkemenin sözleşme yapılsaydı istenebilecek olan makul telif ücretini üç katına yükselterek hüküm kurmak zorunda olmadığını; mahkemece müvekkiline üç kata kadar bedel ödettirilmesinin, usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE: Dava, davacıya ait yazılımın davalı yanca lisanssız olarak çoğaltılıp kullanılması sebebiyle FSEK 68. maddesi kapsamında tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Mali hakları davacı şirkete ait olan 5846 sayılı FSEK anlamında ilim ve edebiyat eseri niteliğindeki bilgisayar yazılımın, davalının iş yerinde bulunan bilgisayarlarda kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiği, söz konusu bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara, davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin, davacı hak sahibinin FSEK'in 22. maddesinden kaynaklanan çoğaltma hakkını ihlal edildiği, çoğaltma hakkının ihlali nedeniyle davacıların FSEK'in 68. maddesi kapsamında tazminat talep edebileceği amirdir. Somut olayın özelliğine göre varsayımsal sözleşme bedelinin, eserin niteliği nazara alınarak önceden konu olduğu sözleşmeler kapsamı ve satış fiyatlarına ilişkin listede yazılı bedeller gibi objektif kriterler de dikkate alınarak, yüklenmiş olan bilgisayar programının kullanılabilir ve yüklenmiş çalıştırılabilirliği tespit olunmuş modülleri de nazara alınarak takdir olunmasının gerekli olup bu kapsamda dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu ile anılan ilke ve easlar çerçevesinde proğramın rayiç lisans bedelinin tespit edilmesinde ve davacı tarafın ıslah dilekçesi ile talep ettiği tutar üzerinden hüküm kurulmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, bilgisayar programının lisansız kullanılması nedeniyle davacının çoğaltma hakkının ihlal edilmesine, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesinin yerinde bulunmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalıların istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalılar yönünden istinaf karar harcı olan 7.198,37 TL'den peşin alınan 1.817,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.380,77 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalılar tarafından yapılan giderlerin kendi üzerilerinde bırakılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.05/10/2026