Bölge Adliye Mahkemesi 2024/211 E. 2026/1445 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2024/211 Esas 2026/1445 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/211 KARAR NO : 2026/1445

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 09/11/2023 NUMARASI : 2022/481 Esas 2023/714 Karar DAVA : İtirazın İptali (GKS'den Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/06/2022 KARAR TARİHİ : 23/10/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/10/2026

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı, davacı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı dava dilekçesinde özetle; banka ile dava dışı asıl borçlu ... Tic. Ltd. Şti. arasında ve davalı müteselsil kefiller ... ve ...’nin kefaleti ile Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca kredi hesapları açılarak kullandırıldığını, kredi borcunun ödenmemesi üzerine kredi hesaplarının kapatılarak asıl borçlu ve kefillere Noterden ihtarname gönderilerek alacağın ödenmesinin ihtar edildiğini, verilen sürede borcun ödenmemesi üzerine dava dışı asıl borçlu ve müteselsil kefil olan davalılar hakkında Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2022/8835 Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalılar tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, davalıların itirazının yerinde olmadığını belirterek itirazın iptaline ve haksız itiraz nedeniyle davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı bankaya herhangi bir borcu olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte İİK. m. 45 uyarınca davacı tarafın ipotek ile teminat altına alınmış alacağını yalnızca ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibine konu edebileceğini, iddia edilen alacağın likit olmadığını, davalının kefaletinin geçersiz olduğunu, davacı tarafın henüz doğmamış, doğup doğmayacağı belli olmayan çek garanti tutarlarını talep etmesinin kabul edilemeyeceğini, talep edilen faizin ve BSMV'nin de hukuka aykırı olduğunu, asıl borçlu ... Ltd.Şti.ne ait taşınmazların satışı amacıyla davacı tarafından başlatılmış icra takibinin bulunduğunu, iddia edilen alacağın doğumunun söz konusu takiplerin neticelenmesine bağlı olduğunu, ipotek ve rehin ile teminat altına alınmış alacak hakkında başkaca bir takip yolu seçilmesinin mümkün olmadığını, bu davanın kabulünün mükerrer tahsilata neden olacağını belirterek davanın reddini ve kötü niyetli davacının % 20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; bankacı bilirkişi tarafından, banka şubesindeki kayıtlar da incelenerek düzenlenen 11/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporundaki hesaplamanın dosya kapsamına uygun olduğu, davacı banka tarafından açılan dava kısmen kabul edilerek davalı kefillerin Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2022/8835 Esas sayılı dosyasında yapılan takibe yönelik itirazlarının kısmen iptali ile takibin, 2.821.255,53-TL asıl alacak, 116.667,05-TL işlemiş faiz, 6.544,73-TL BSMV ve 6.024,75-TL masraf olmak üzere toplam 2.950.492,06-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %45,50 oranında temerrüt faizi ve faizin %5’i oranında BSMV uygulanmasına, takibe konu alacağın likit olması sebebi ile hükmolunan 2.950.492,06-TL'nin %20'si üzerinden hesaplanan 590.098,41-TL icra inkar tazminatının davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle; "davanın kısmen kabulü ile, davalıların Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2022/8835 Esas sayılı dosyasında yapılan takibe yönelik itirazlarının kısmen iptali ile takibin; 2.821.255,53-TL asıl alacak, 116.667,05-TL işlemiş faiz, 6.544,73-TL BSMV ve 6.024,75-TL masraf olmak üzere toplam 2.950.492,06-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %45,50 oranında temerrüt faizi ve faizin %5’i oranında BSMV uygulanmasına, hükmolunan 2.950.492,06-TL'nin %20'si üzerinden hesaplanan 590.098,41-TL icra inkar tazminatının davalılardan müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" dair karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı istinaf dilekçesinde özetle; uygulanması gereken temerrüt faiz oranının % 50,70 oranında olması gerektiğini, gayri nakdi alacak taleplerinin hüküm altına alınmadığını, gerekçede yer verilmediğini, sözleşme hükümlerine göre müşterek müteselsil kefillerin de teminat mektubu bedeli ile çek garanti bedeli deposundan sorumlu olduğunu ileri sürmüştür. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; genel kredi sözleşmesine dayalı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Ankara 15.İcra Müdürlüğü'nün 2022/8835 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takibin 18/05/2022 tarihinde dava dışı asıl borçlu şirket ile davalı kefiller aleyhinde başlatılarak 2.823.293,21-TL asıl alacak, 129.457,37-TL işlemiş faiz, 6.472,62-TL faizin %5 gider vergisi ve 6.645,31-TL ihtarname masrafı olmak üzere 2.965.868,51-TL toplam alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 50,70 oranından işleyecek faizi ile birlikte tahsil edilmesinin ve ayrıca 1.386.243,20-TL ve 64.793 USD tutarındaki teminat mektubu bedelleri ile 9.870,00-TL çek garanti bedellerinin depo edilmesinin talep edildiği, davalıların yasal sürede asıl borca ve ferilerine yaptığı itiraz ile takibin durduğu, davanın İİK'nun 67/1. maddesine göre 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür. Bankacı bilirkişi tarafından sunulan 14/04/2023 tarihli kök ve 11/09/2023 tarihli ek bilirkişi raporlarında özetle; %45,50 oranındaki temerrüt faizine göre yapılan hesaplamaya göre; "Tazmin edilen teminat mektupları ve ödenen çek sorumluluk bedeli dahil olmak üzere davacı bankanın alacağının 2.821.255,53TL asıl alacak, 116.667,05 TL işlemiş faiz, 6.544,73 TL BSMV ve 6.024,75 TL masraf olmak üzere toplam 2.950.492,06 TL olduğu" bildirilmiştir. Dosyaya sunulan sözleşmeler ve bilirkişi kök ve ek raporundaki tespitlere göre; davacı banka ile dava dışı asıl borçlu ... Ltd. Şti. arasında, 19/11/2018 tarihinde 3.000.000,00 TL ve 02/04/2021 tarihinde 20.000.000,00 TL limitle iki adet Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi akdedildiği, her iki sözleşmede de davalıların, sözleşme bedeli kadar limitle müteselsil kefaletleri bulunduğu, kefalet akitlerinin, kefalet limiti, kefalet tarihi ve kefaletin müteselsil olduğu hususlarının kefillerin el yazısı ile yazılmak suretiyle Türk Borçlar Kanunu hükümlerine uygun olarak tesis edildiği, kredi borcunun ödenmemesi üzerine davacı banka tarafından noter aracılığı ile dava dışı asıl borçlu şirket ve davalı kefillere gönderilen 27/04/2022 tarihli ihtarname ile kredi hesaplarının 25/04/2022 itibariyle kat edildiği belirtilerek toplam 1.506.694,27-TL alacağın 24 saat içinde ödenmesinin ihtar edildiği, ihtarnamenin dava dışı asıl borçlu şirket ve davalı kefillere 29/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, (1) günlük ödeme süresinin sona ermesini müteakip davalılar yönünden 01/05/2022 itibariyle temerrütün oluştuğu, akabinde davacı banka tarafından dava dışı asıl borçlu şirket ve davalı kefiller hakkında Ankara 15.İcra Müdürlüğünün 2022/8835 esas sayılı dosyasında takip başlatılarak 2.823.293,21-TL Asıl Alacak, 129.457,37-TL İşlemiş Faiz, 6.472,62-TL Faizin % 5 gider vergisi ve 6.645,31-TL İhtarname Masrafı olmak üzere 2.965.868,51-TL toplam alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren % 50,70 oranından işleyecek faizi ile birlikte tahsil edilmesinin ve ayrıca 1.386.243,20 TL ve 64.793 USD tutarındaki teminat mektubu bedelleri ile 9.870,00 TL çek garanti bedellerinin depo edilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. Temerrüt faizine yönelik sözleşmenin 11/1-b maddesinde; "Müşteri, temerrüt halinde, belli vadeli borçlarda bu vade tarihinden; hesap kapatma (hesap kesme, kat etme) ihbarı ile muaccel hale gelen hesaplarda hesap kapatma tarihinden itibaren, bunları BANKA’ya bu Sözleşme koşullarında tamamen geri ödeyeceği tarihlere kadar geçecek günler için, kullanmış olduğu tüm kredilere BANKA’ca uygulanan kredi faiz oranlarından muacceliyet tarihi itibariyle en yüksek olan kredi faiz oranına, bu oranın % 30 (yüzdeotuz) ilavesi ile bulunacak oranda temerrüt faizi tatbik edileceğini … kabul, beyan ve taahhüt eder." düzenlemesinin yer aldığı, bilirkişi raporundaki tespite göre, Merkez Bankası kayıtlarına göre davacı banka tarafından muaaceliyet tarihi itibari ile ticari kredilere uyguladığını bildirdiği faiz oranının %35 olduğu, sözleşmenin temerrüte yönelik yukarıda belirtilen hükmünün bu orana uygulanması sonucunda, uygulanacak temerrüt faizi oranının, ( % 35,00 * 1.30=) % 45,50 olarak bilirkişi kök ve ek raporu kapsamında belirlendiği, mahkemece bu oran esas alınarak yapılan hesaplamalar uyarınca yazılı olduğu üzere davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bankacı bilirkişi tarafından, banka şubesindeki kayıtlar incelenerek düzenlenen kök rapor ve tarafların itirazlarını karşılayan 11/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda %45,50 oranındaki temerrüt faizine göre yapılan hesaplamaya göre; "Tazmin edilen teminat mektupları ve ödenen çek sorumluluk bedeli dahil olmak üzere davacı bankanın alacağının 2.821.255,53TL asıl alacak, 116.667,05 TL işlemiş faiz, 6.544,73 TL BSMV ve 6.024,75 TL masraf olmak üzere toplam 2.950.492,06 TL olduğu" belirlenmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 13/12/2023 tarih 2022/3534 Esas 2023/7327 Karar sayılı emsal içtihadı ve diğer emsal içtihatları ile Dairemiz uygulamaları gereğince davacı bankanın alacağına uygulanacak temerrüt faiz oranının davacı bankaca fiilen uygulanan faiz dikkate alınmak suretiyle hesaplanması gerekmektedir. Hal böyle olunca mahkemece, davacı yanın temerrüt tarihinde benzer kredilere fiilen uyguladığı faiz oranının daha yüksek olduğunu usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı, davacı bankanın, Merkez Bankası kayıtlarına göre muaaceliyet tarihi itibari ile ticari kredilere fiilen uyguladığını bildirdiği tespit edilen akdi faiz oranı esas alınarak ve bu oran üzerinden sözleşme hükümleri gözetilerek temerrüt faiz oranlarının tespit edilmesi suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması eleştirilmekle yetinilmiştir. Öte yandan, dava konusu icra takibinde çekten ve teminat mektubundan kaynaklanan gayri nakdi alacağın davalı kefillerden depo edilmesi de talep edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalı kefiller yönünden çekten ve teminat mektubundan kaynaklanan gayri nakdi kredi borcunun depo edilmesine ilişkin açık hüküm bulunmamakla birlikte, davalı kefillerin gayri nakdi kredi borcundan sorumlu bulunmadıklarının kabul edildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında akdedilen kefalet sözleşmelerinde çekten ve teminat mektubundan kaynaklanan gayri nakdi alacağın depo edilmesinden kefillerin sorumlu olduğuna ilişkin açık bir hükme yer verilmemiştir. Kefil, 3. kişinin borcunu teminat altına alarak yükümlülük altına girdiğinden kefile yükümlülük getiren düzenlemelerin sözleşmede açıkça yer alması gerekir. Bu nedenle sözleşmede yer alan müşteri hakkında yer alan hükümlerin kefil hakkında da uygulanacağına ilişkin hükmün varlığı halinde dahi kefilin çekten kaynaklanan gayri nakdi alacaktan sorumlu olduğu sonucuna varılamayacaktır (Emsal Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12/03/2020 tarih ve 2017/11-36 Esas 2020/290 Karar sayılı ilamı).

Bu durumda mahkemece, davalı kefillerin, kefil olarak imzalarının bulunduğu genel kredi sözleşmelerinde çekten ve teminat mektubundan kaynaklanan gayri nakdi kredi borcunun deposundan sorumlu olduklarına yönelik açık bir hüküm bulunmadığı, anılan davalıların gayri nakdi alacak kalemine yönelik takibe itirazlarının haklı olduğu gözetilerek gayri nakdi kredi borcu yönünden anılan davalılar hakkında yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Yine işbu dava tarihinden sonra 800.000,00 TL tutarında tahsilat yapıldığı bilirkişi raporları kapsamı ile tarafların beyanlarından anlaşılmakta ve bu hususa hüküm yerinde mahkemece yer verilmediği anlaşılmakta ise de; davadan sonra yapılan tahsilatlar infaz aşamasında takibin başlatıldığı Ankara 15.İcra Müdürlüğü'nün 2022/8835 esas sayılı dosyasında müdürlükçe değerlendirilecek olmakla; Dairemizce, bu hususa işaret edilmekle yetinilmiştir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacıdan alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/10/2026

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -