Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1798 E. 2026/586 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1798 Esas

KARAR NO: 2026/586

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ: 03/10/2024

NUMARASI : 2023/56 Esas, 2024/174 Karar

DAVANIN KONUSU: Marka (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 27/02/2023

KARAR TARİHİ: 15/04/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... isimli bir çok markanın sahibi olduğunu, ayrıca marka yanında bilim insanları şekil markasının da davacı adına tescilli olduğunu, ... markasının tanınmışlığına ilişkin Türkpatent ve Mahkeme kararları bulunduğunu, davalının "Seyrantepe Mah. ... Cad. No:... ... /İstanbul" adresinde, Merkez Mah. ... No:.. Gaziosmanpaşa/İSTANBUL adresinde https://.....tr/ isimli internet sitesinde ve sosyal medya hesaplarında davacı markasının kötü niyetli olarak birebir aynısını haksız ve hukuka aykırı surette kullanarak müvekkilinin marka haklarını ihlal etmekte olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin marka haklarına, tescilli ticaret unvanı ve işletme adına karşı gerçekleştirilen vaki tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesine, men'ine, durdurulmasına, kaldırılmasına, tecavüz ve haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasına, alan adı ve içeriği ihlal oluşturan instagram.com/kagithanefenbilimleri/ isimli sosyal medya hesabına erişimin engellenmesine, şimdilik 5.000-TL maddi, 10.000-TL manevi tazminatın ilk eylem tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ortağının kardeşinin "..." markasının ... numarası ile tescil ettirdiğini, müvekkili firmanın da bu markayı kullandığını, "..." ifadesinin tek başına bir marka teşkil etmeyeceğini, genel olarak kullanılan bir kavram olduğunu, davacı tarafın "..." kavramının kullanımında marka hakkı sahibi olmadığını, müvekkili firma tarafından kullanılan logonun davacı logosundan farklı olduğunu, tüm dünya tarafından tanınan ve halka mâl olmuş bilim adamlarının kurumda kullanılmasının da marka ihlali olarak değerlendirilemeyeceğinini,"..." kavramının eğitim sektöründe kullanılan öğretim programının genel adı olduğunu avunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dava açılmadan önce İstanbul 3. FSHHM'nin 2022/145 D.İş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti yapıldığı, davadan önce delil tespit dosyasından alınan rapor ve yargılama sırasında alınan rapordaki tespitler doğrultusunda, davalının ... ibaresi ile ... ve/veya tik işaretinin birlikte kullanıldığı kullanımlarının bulunduğu, davacının markalarındaki ortak unsurun "..." ibaresinin tek başına kullanılmayıp, ..., tik işareti ve ibareler eklenmek suretiyle markaların oluşturulduğu, bu şekilde davacı markalarının ayırt edici niteliğinin bulunduğu, davalı şirket ortağının kardeşi olduğu belirtilen ... adına tescilli ... numaralı "..." ibareli markaya dayandığı belirtilmiş ise de, davalının davacı markalarında bulunan ... ibaresi ile ... ve/veya tikişaretinin birlikte kullanıldığı kullanımlarının bulunduğu, davalının SMK'nun 155.maddesindeki düzenleme kapsamında da tescilli marka savunmasını ileri süremeyeceği, davalının bu kullanımlarının davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet de oluşturacağı, davacı tarafça 6769 sayılı SMK'nun 151/2-c maddesi uyarınca lisans bedeli kapsamında maddi tazminat talebinde bulunulduğu, davacı tarafça emsal lisans sözleşmelerinin sunulduğu, ek raporda emsal sözleşmeler kapsamında davacının 75.000-TL tazminat talep edebileceğinin düzenlendiği, somut olayın özelliğine göre talep edilen 10.000-TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek; "..." ifadesinin tek başına bir marka teşkil etmeyeceği gibi genel olarak kullanılan bir kavram olduğunu, tek başına bir marka olmadığını, müvekkili şirket ortağının kardeşinin "..." markasını kullandığını, müvekkil firma tarafından kullanılan isim ve sembolün davacının marka hakkını ihlal etmediğini, müvekkilinin ortağının hak sahibi olduğu markaların davacı tarafın markalarıyla karıştırılmasının da mümkün olmadığını, "..." ibaresi sadece bir kişinin kullanıma özgü olmayıp evrensel bir kavram olduğunu, genel bir kullanım olan "..." ibaresinin kullanılmasıyla da müvekkilinini, rekabet hukukuna aykırı eylemlerde bulunduğunun söylenemeyeceğini, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, yerel mahkemenin maddi tazminat hesabında ve faizin başlayacağı zamana ilişkin de hukuka aykırı bir karar verdiğini, müvekkili firmanın şubelerinin zarar etmesi nedeniyle 2023 yılında kapatıldığını, bu hususlar araştırılmadan maddi tazminata hükmetmenin hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkemenin en düşük lisans bedelinden hüküm kurmamasının da hakkaniyete ve hukuka aykırı ol dava kısmi dava olarak açıldığı halde, hukuka aykırı olarak maddi ve manevi tazminatlar 06/12/2022 tarihinden itibaren avans faizine karar verildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

1-Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, tarafların eğitim sektöründe faaliyet gösterdiği, davadan önce delil tespiti sonucu davalı tarafından iş yerinde ve internet sitesinde yapılan incelemede davalının; davacıya ait 16 ve 41.sınıflarda tescilli ... numaralı ... + ŞEKİL markalarındaki ... İBARESİ ile birlikte davacı markalarındaki şekil unsurları olan ... ve/veya ... birlikte kullandığının tespit edildiği, davalı tarafın davalı şirket ortağının kardeşi olduğu belirtilen dava dışı ... adına davacı markalarından sonra tescil edilen ... numaralı "..." ibareli markaya dayandığını savunmuşsa da, davalının kullanımlarında ... ibaresinin bulunmadığı gibi davacı markalarındaki ... ibaresi ile birlikte davacı markalarındaki şekil unsurlarının birebir aynısının kullanıldığı gibi, "..." ibaresinin maruf bir yerleşim yerinin adı olup kimsenin tekeline bırakılamayacağı gözetildiğinde, anılan ibarenin davacının markalarından uzaklaştırmaya yetmediği, tüketiciler nezdinde davacının "..." markasının "..." bölgesine özel olarak tasarlanmış ve oluşturulmuş, seri markalarından birisi olduğu algısını yaratacağı, bu nedenle davalının tescilli marka kullanımı iddiasını SMK'nın 155.maddesindeki düzenleme kapsamında da ileri süremeyeceği, "..." ibaresinin 41. sınıf hizmetler bakımından ayırt ediciliği zayıf ise de, davacının anılan ibareyi eğitim ve öğretim hizmetlerinde kullanım sonucu ayırt edici hale getirdiği (Emsal Yargıtay 11.HD'nin 2024/4266 E- 2025/2718 K.ve 2024/4128E- 2025/2555 K.sayılı onama kararları) dolayısıyla davacı markasının tanımlayıcı mahiyette olmadığı ve davalı kullanımlarının davacı markalarına tecavüz oluşturduğu, tecavüz iddiası sabit bulunduğundan davacının SMK 149. maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği, davacı tarafın talebi doğrultusunda davacı tarafça sunulan lisans sözleşmelerine göre ortalama lisans bedeli üzerinden yapılan hesaplanan maddi tazminat ile hükmedilen manevi tazminatın yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının esas yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Markaların kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (mülga 556 sayılı Marka KHK) hükümleriyle korunması, haksız rekabete ilişkin 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 bendinde bilinçli bir şekilde, “ad, unvan ve marka” kavramlarına yeni düzenlemede yer verilmemiş olması karşısında, 6769 sayılı kanun ile haksız rekabet hükümlerinin birlikte uygulanmasını gerektiren kümülatif korumanın geçerli olmadığı, bu nedenle davacının marka hakkına dayanarak haksız rekabet hükümlerine dayanamayacağı, (Emsal Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin (Yargıtay 11.HD'nin 2024/2085 E- 2025/416 K., 2024/1738 E- 2025/58 K.,2024/1482 E- 2025/38 K., 2019/5189-1852 E-K, 2021/89-3054 E-K sayılı kararları) nın belirtildiği, bu nedenle haksız rekabet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesinin yerine olmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE,

2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 03/10/2024 gün ve 2023/56 Esas, 2024/174 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;

a)- Davacı adına tescilli markalarda bulunan ... veya tik şekil işareti ile ... ibaresinin birlikte kullanıldığı davalı kullanımlarının davacı adına tescilli markalarından doğan haklarına tecavüz oluşturduğunun tespitine, tecavüzün önlenmesine durdurulmasına ve kaldırılmasına, tecavüz teşkil eden kullanımların bulunduğu davalı tarafa ait reklam, broşür, tabela, araç, mallar ve her türlü tanıtım vasıtalarından mümkün olması halinde üzerilerinden bu ibarelerin silinmesine, mümkün olmaması halinde bu ürünlere el konulmasına, karar kesinleştiğinde imhasına, tecavüz oluşturduğu tespit edilen bu kullanımların davalı tarafa ait olduğu tespit edilen instagram.com/kagithanefenbilimleri/ isimli instagram hesabı içeriklerinden çıkarılmasına, çıkarılmasının mümkün olmaması halinde erişimin engellenmesine,

b-)75.000 -TL maddi tazminatın 06/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c-)10.000 -TL manevi tazminatın 06/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

d-)Haksız rekabete dayalı taleplerin reddine,

4-İlk derece yargılaması yönünden;

a)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 5.806,35 TL karar harcından, peşin yatırılan 256,17 TL ve 1.193,67 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 4.356,51‬ TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

b)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen marka hakkına tecavüz talebi yönünden davacı lehine hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,

c)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden davacı lehine hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,

d)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden davacı lehine hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,

e)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen haksız rekabet talebi yönünden davalı lehine hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,

f)Davacı tarafından yapılan 12.232,75 TL yargılama gideri 256,17 TL peşin harç, 1.193,67 tamamlama harcı olmak üzere toplam 13.682,59‬ TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-İstinaf yargılaması yönünden;

a)İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine,

b)İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 430,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.599,40 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

c)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/04/2026