Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1618 E. 2026/473 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1618 Esas

KARAR NO : 2026/473

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 20/02/2024

NUMARASI : 2023/723 ESAS, 2024/213 KARAR

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 08/02/2023

KARAR TARİHİ: 26/03/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı aleyhinde Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğünün ...-... Esas sayılı dosyalarından icra takibi yapıldığını, iş bu takiplerde davalı ...’nun müvekkiline ciro ederek vermiş olduğu 2 adet çekin icra takibine konulduğunu, davacının bu icra takiplerinden dolayı toplam 240.000 TL ödemek zorunda kaldığını, işbu ödemeyi ... Yakuplu Şubesi'nden icra dosya borçlarına mahsuben haricen ödendiğini, bu hususların icra dosyaları ve banka kayıtları ile sabit olduğunu, davacının ciro silsilesi gözetildiğinde ödemiş olduğu bedeli davalı borçludan tahsil etmesi gerektiğini, davacının iş bu çekleri kendisine veren davalıya karşı rücuen ilamsız icra takibi başlatığını, davalı borçlunun takibe itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu ileri sürerek davanın kabulü ile Büyükçekmece 1.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kaldırılmasına,takibin devamına davalının % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.

CEVAP:

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/02/2024 Tarih ve 2023/723 Esas - 2024/213 Karar sayılı kararıyla; ''...Dava konusu somut olayda, Davalının aleyhinde icra dosyasından gönderilmiş olan ilamsız ödeme emrine karşı itiraz ederek takibin durduğu, davacı aleyhinde Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğünün ...-... esas sayılı dosyalarından icra takibi yapıldığını, iş bu takiplerde davalı ...’nun davacıya ciro ederek vermiş olduğu 2 adet çek icra takibine konulduğu, davacının bu icra takiplerinden dolayı toplam 240.000,00 TL ödemek zorunda kaldığı, iş bu ödemeyi ... Yakuplu şubesinden icra dosya borçlarına mahsuben haricen ödendiği, davacının iş bu çekleri kendisine veren davalıya karşı rücuen Büyükçekmece 1.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatığı, davalı borçlunun takibe itiraz ettiği ve icra takibinin durduğu, eldeki dava bakımından davacının alacak iddiası, daha önce kendisi aleyhine başlatılan icra takibine yaptığı ödemelerin rücusuna dayalı olduğu ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi yönünde ara karar kurulmuş ise de davacı tarafından bilirkişi ücretinin yatırılmadığı, ibraz edilen ve celp edilen delillerin değerlendirilmesi ile de davacının, işbu takip dosyasına haksız ödeme yaptığı iddiasını ispat edemediği sabit görülerek davacının yemin deliline de dayanmadığı görülmekle davacının ispat yükü altında olduğu ve ancak alacak iddiasını ispat edemediği anlaşıldığından ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın reddine,...'' karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde;

Davacı aleyhinde Büyükçekmece 1. İcra Dairesinin ...-... E sayılı dosyalarından icra takibi yapıldığını, iş bu takiplerde davalı ...’nun davacıya ciro ederek vermiş olduğu iki adet çekin icra takibine konulduğunu, toplam 240.000,00- TL ödemek zorunda kaldığını, bu hususların icra dosyaları ve banka kayıtları ile sabit olduğunu, İş bu ödemeler ...Yakuplu şubesinden icra dosya borçlarına mahsuben haricen ödendiğini, çeklerdeki ciro silsilesi gözetildiğinde ödenmiş olan 240.000,00-TL’sının davalı borçludan tahsil etmesi gerektiğini, Takibe konulan çekleri Davalı bizzat kendisi ciro edip imzalayarak davacıya olan borcu karşılığında verdiğini, Müvekkilin de işbu çekleri ticaret yaptığı şahıslara ciro ederek verdiğini, çekler ödenmeyince müvekkili aleyhinde icra takipleri başlatıldığını, haciz işlemlerine maruz kalmamak için 240.000,00 TL ödemek zorunda kalındığını, ilk derece mahkemesince beyanlarının dikkate alınmadığını, delillerin toplanmadığını, eksik ve yetersiz inceleme ile karar verildiğini beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava, ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davaya dayanak Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının uyap kayıtlarından; Davacı/alacaklının, davalı/borçlu aleyhine 240.000,00-TL asıl alacak, 15.120,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 255.120,00-TL üzerinden icra takibi başlattığı, takip dayanağını "Büyükçekçemece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalarına yapılan rücuen ödeme" olarak gösterdiği, davalı tirazı ile takibin durduğu ve huzurdaki davanın hakdüşürücü süre içinde asıl alacak üzerinden harçlandırılarak açıldığı görülmüştür.

Davalının icra dosyasına itirazında; "...1-Büyükçekmece icra dairesinin ... E saylı dosyası takibinde ... ... haricen 65.000,00-TL yatırmıştır.Dosya alacağı dikkate alındığı takdirde yapılan ödemenin sadece masraf, faiz ve ücreti vekâlet karşılamasının dahi mümkün olmadığı görülmektedir. 2-Büyükçekmece icra dairesinin ... E saylı dosyası takibinde... ... haricen 175.000,00-TL yatırmıştır. Dosya alacağı dikkate alındığı takdirde yapılan 175.000,TL ödemenin sadece masraf, faiz ve ücreti vekâlet karşılamasının dahi mümkün olmadığı görülmektedir. Rücuan tahsil talep edildiğine göre dosya hesabında alacağın hangi kalemlere ait olduğunun bilinmesi gerekir. Malum olduğu üzere dosyada işlemiş faiz, ücreti vekâlet ve diğer ödemeler yönünden Reeskont faizi talep edilemez. Bu bakımdan öncelikle dosyada olduğu iddia edilen alacakların rücu işleminin hangi alacak kalemleri olduğu belirlenmelidir. Ancak dosya borcuna mahsuben ödenen paranın ana alacağı ödeme şeklinde kabulü mümkün olmadığından talep edilen faizinde Reeskont olmaması gerekir. Bu hatalı veya kasıtlı talebin mevzuata uygun hale getirilmesi mecburiyeti vardır. Kaldı ki ödendiği bildirilen borcun dosya alacaklısı gözüken şirketin kendilerine ait olduğu ve bu borçlar için benim hiçbir menfaat edinmeksizin sadece soyadlarına olan hürmetimden kaynaklı attığım imza sebebi ile bu kadar mağdur edilmemin muhakkak ahirette hesabı olacaktır. Bütün bu sebeplerle; dosya borcunun aslına, bütün fer'ilerine ve faizlerin miktarına ve faiz oranlarının tamamına açıkça itiraz ediyorum. benim böyle bir borcum yoktur..." şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından; Alacaklı ... ... şirketi tarafından, Borçlular ... şirketi, ..., ..., ... aleyhinde 30.10.2018 Keşide tarihli ... seri numaralı 65.000,00-TL bedelli çeke dayalı 72.288,90-TL takip çıkışı üzerinden icra takibi başlatıldığı, dayanak çekte; Keşidecinin ... şirketi, lehtar cirantanın ... ve devam eden cirantalar sırası ile davalı ... ve davacı ... olduğu, çekin son ciranta ... ... şirketi tarafından ibraz edildiği görülmüştür.

Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından; Alacaklı ... ... şirketi tarafından, Borçlular ... şirketi, ..., ..., ... aleyhinde 30.10.2018 Keşide tarihli ... seri numaralı 175.000,00-TL bedelli çeke dayalı 194.623,87-TL takip çıkışı üzerinden icra takibi başlatıldığı, dayanak çekte; Keşidecinin ... şirketi, lehtar cirantanın ..., devam eden cirantanın davalı ... ve sonraki cirantanın davacı ... olduğu, çekin ... tarafından ibraz edildiği görülmüştür.

Dava, ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, davaya dayanak icra takibi "Büyükçekçemece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalarına yapılan rücuen ödeme" olarak gösterilmiş olup, rücu istemine dayanak icra takiplerine konu çekler ciro silsine göre davalıdan davacıya geçmiştir. Davalı tarafından her ne kadar davaya cevap dilekçesi sunulmamış ise de icra dosyasına itiraz beyanında ... Esas sayılı dosya için 65.000,00-TL ve ... Esas sayılı dosya için 175.000,00-TL davacı tarafından ödendiğini beyan ettiği, icra dosyalarının uyap kayıtlarından da dosyalar alacaklısı dava dışı şirket vekilinin 01.07.2022 tarihli yazılı beyanı ile davacı tarafından yapılan ödemelerin haricen tahsil beyanı olarak bildirildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamından; davacı tarafından yapılan ödemeler ve dosya alacaklısı şirket vekili tarafından haricen tahsil beyanında bulunduğu dikkate alındığında; rücuya dayanak icra dosyalarında borçlu sıfatıyla taraf olan davalının, davacı tarafından yapılan ödeme miktarı kadar borçtan kurtulduğu ve sebepsiz zenginleştiği sabit olup, davacının ciro silsilene göre takip konusu çekleri devir ve teslim aldığı davalıya rücu etmesi kambiyo hukukunun doğal sonucudur. Davalının icra dosyasına yaptığı itirazında dile getirdiği ödemelerin fer'ilere mahsubu savunması, çek borçluları olan huzurdaki dava tarafları yönünden esasa etkili bir savunma değildir. Bu gerekçe ile davanın doğrudan kabulüne karar verilmesi gerekirken, taleple bağlılık ve taraflarca getirilme ilkelerine de aykırı şekilde, dava dilekçesinde ileri sürülmeyen "haksız ödeme yapıldığı" iddiasına dayalı inceleme yapılması yerinde olmadığı gibi, uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi gerekmediği halde bilirkişi ücreti yatırılmadığı gerekçesi ile davanın ispat edilemediği şeklinde yer verilen karar gerekçesi dosya kapsamı ile de bağdaşmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksiklik yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, HMK 353/1-b-2 maddesi gereği Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına, davanın asıl alacak üzerinden harçlandırıldığı dikkate alınarak, davanın kabulüne, Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin 240.000,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, alacak likid ve belirli olup, itirazın haksız olduğunun tespit edildiğinden icra inkar tazminatı talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:

1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen KABULÜNE,

2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince BAKIRKÖY 7.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 20/02/2024 tarihli 2023/723 Esas - 2024/213 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-DAVANIN KABULÜNE,

- Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin 240.000,00-TL asıl alacak üzerinden devamına,

-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,

-Talep koşulları bulunduğundan, asıl alacağın %20 oranına karşılık gelen 48.000,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-İlk derece yargılaması yönünden;

a)Alınması gereken 16.394,40 TL harçtan, peşin alınan 2.823,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.571,40 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

b)Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 2.823,00 TL peşin harç ile 373,50 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 3.376,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından, bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

d)Davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

e)Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

5-İstinaf yargılaması yönünden;

a)İstinaf peşin harcının talebi halinde davacıya iadesine,

b)İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 626,50 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 1.795,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.26/03/2026