Bölge Adliye Mahkemesi 2022/373 E. 2026/716 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

15.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2022/373

KARAR NO:2026/716

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:05/10/2021

NUMARASI:2020/400 Esas, 2021/754 Karar

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:03/06/2026

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak iddiasıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davası olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı tarafça istinaf edilmiştir.Davacı vekili; Taraflar arasında ticari ilişki nedeniyle ve davalı şirketin talebi üzerine şablon kalıp hazırlanarak üretilen numune kumaşların davalı şirketin talep ettiği şekilde teslim edildiğini, aynı zamanda yapmış oldukları işe ilişkin fatura ve sevk irsaliyeleri tanzim edilerek davalı şirkete tebliğ edildiğini, düzenlenen faturalar davalı tarafından sürekli olarak iade edilerek borçtan kaçmaya çalıştıklarını, davalı şirketin talep ettiği şekilde yapılmış olan işe ilişkin 18.02.2019 tarih ... fatura no.lu 2.124,00 Euro bedelli ve 19.09.2019 tarih ... no.lu 1.416,00 Euro bedelli şablon e-faturaları davalı şirkete tebliğ edildiğini, kesilen bu faturaların davalı tarafından kabul edilmeyerek 16.03.2019 tarih ... nolu ve 16.03.2019 tarih ... nolu iade faturaları düzenlendiğini, bunun üzerine tekrardan 15.04.2019 tarihli ... ve 16.04.2019 tarih ... nolu faturalar düzenlendiğini, davalı tarafından 15.04.2019 tarih ... ve 15.04.2019 tarih ... nolu iade faturaları düzenlendiğini, bu iade faturaları üzerine 06.05.2019 tarih ... ve 06.05.2019 tarih ... nolu faturaları düzenlediğini, davalı tarafından 06.05.2019 tarih ...nolu ve 06.05.2019 tarih ... nolu iade faturaları düzenlendiğini, bunun üzerine 16.05.2019 tarihinde KEP üzerinden 06.05.2019 tarih ...no.lu ve 06.05.2019 tarih ... ndu iki adet faturanın kabul edilmediğini ve defter ve kayıtlara alınmayacağını bildirdiklerini, yapılan bu bildirimden sonra davalı şirket tarafından Kocaeli ... Noterliği ... yevmiye numaralı 10.06.2019 tarihli ihtarnamesi gönderildiğini ve faturaların tüm içeriğine itiraz ettiklerini, davalının baskı siparişi verdiği desenlerin standart desenler olmadığını, çizgi genişlikleri, renkleri ve diğer özellikleri davalı şirket tarafından belirlenerek talebe göre hazırlanan özel desenler olduğunu, bu nedenle yapılan baskı için hazır kalıplar kullanılmadığını, davalıya özel şablon hazırlandığını, ancak davalı şirket daha sonra hazırlanan ve teslim alınacağını bildirdiği şablonlara ilişkin faturaları kabul etmeyerek ödemeden kaçındığını ve 3.540,00 Euro borcu ödememesi üzerine Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını beyan ederek, davalının Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına ve asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.Davalı vekili; Davacı tarafından düzenlenen ... ve ... no.lu faturaların iadesi için ... ve ... nolu faturaları düzenlendiklerini, bunlara karşılık davacı tarafından düzenlenen ... ve ... nolu faturaların iadesi için ... ve ... no.lu faturaları düzenlendiklerini, bunlara karşılık davacı tarafından düzenlenen ... ve ... nolu faturaların iadesi için ...ve ... no.lu faturaları düzenlendiklerini ve davacı tarafından reddedildiğini, Kocaeli ... Noterliği ... yevmiye numaralı 10.06.2019 ihtarname ile davacı tarafından düzenlenen ... fatura nolu 19.02.2019 tarihli 1.416,00 Euro bedelli ve ... fatura no.lu 18.02.2019 tarihli 2.124,00.Euro bedelli faturaların tüm içeriğine itiraz edildiğini, faturalarda bahsi geçen kalıpların kendileri tarafından sipariş edilmediğini ve faturalarda bahsi geçen malların teslim edilmediğini ihtar ettiklerini, aralarında yazılı bir sözleşmenin olmadığını, kumaş basımı konusunda görüşme yapıldığını, ilk görüşmede desen vb. konularda anlaşıldığını, sipariş aşamasına gelindiğinde davacı taraf siparişi yapmayı kabul etmediğini, bu nedenle davacı tarafından siparişi alnıp üretimi yapılan bir ürünün olmadığını, buna rağmen üretimde kullanılan kalıpların bedelini talep ettiklerini, üretimin davacı tarafından kabul edilmeyerek yapılmaması nedeni ile üretimde kullanılacak olan kalıp bedellerinin parasını ödemeyi kabul etmediklerini beyan ederek davanın reddine, davaya konu icra takibinin iptaliyle haksız ve kötü niyetli olarak takip başlatılması sebebiyle %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata malıkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafça yükletilmesine karar verilmesini, talep etmişlerdir. Mahkemece, bilirkişi raporunda ve ek raporda da belirtildiği üzere; tekstil sektöründe özellikle baskı işlemlerinde numune hazırlanmasının önemli ölçüde emek, maliyet ve zaman gerektirdiği, sektörde alışılagelmiş durumun, numunelerin yapılması için gerekli ön hazırlık maliyetleri (desen hazırlanması kumaş tedariki, model hazırlanması v.s) gibi yüksek miktarlardaki siparişler haricinde numuneyi hazırlattıran tarafa fatura edildiği, numune aşamasındaki kalıp maliyetlerinin, daha sonra o işletme için uygun olan seri imalat miktarına uygun bir sipariş alındığında verilen seri üretim fiyatından düşülerek fiyatlandırma yapıldığını, bu miktarların işletmeden işletmeye küçük farklılıklar gösterebildiğini, ancak ortalama 800- 1000 kg siparişte veya 2000-3000 metrelik bir siparişte, çok renkli olmayan şablon maliyetlerinin siparişi veren müşteriye yansıtılmayabileceği ve tolere edilebileceği, şayet uygun seri imalat siparişi herhangi bir nedenle gerçekleşmemiş ise, o modele ve desene ilişkin açılan şablon maliyetlerinin numuneyi hazırlattıran tarafa yansıtıldığını ve hazırlanan kalıpların faturalandırılarak hazırlattıran tarafa iade edilmesi gerektiğini, zira açılan her bir kalıbın kendine özel olduğunu, başka bir desen dizaynında kullanılamayacağını, numune hazırlanması ile sık sık küçük miktarlarda üretim yapılmasının davalı ve davacı tarafa kâr sağlayan bir durum olmadığı, öngörülebilir bir durum olduğu, davacının işbu davada kalıp faturalarını kârlılık sağlayan miktarda bir sipariş gerçekleştirme imkânı bulamadığı için hazırladığı özel desen şablonlarını davalıya fatura ettiğinin görüldüğünü, tüm bu değerlendirmeler göz önüne alındığında, davacının hazırlamış olduğu kalıp faturalarını davalıya yansıtmasında haklı olduğu, davacı tarafın özel olarak numune basma ve üretme yükümlülüğünün bulunmaması, şablon kalıpların numune kumaşlar için özel olarak üretilmesi, söz konusu faturaların her iki tarafın delil niteliğini haiz ticari defter ve belgeleri ile BA/BS formlarında kayıtlı olmasının bilirkişi raporu ve ek raporu desteklediği, asıl alacağın 3.540,00 Euro olduğu, gerek icra aşamasında gerekse yargılama aşamasında söz konusu borcun ödendiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı gerekçeleriyle davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının kabulüne, likit olan alacağa yapılan itirazdan dolayı davacı lehine %20 icra inkar tazminatına karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde, müvekkilinin istediği kumaş özelliklerini ve miktarını davacıya belirttiği, davacının da buna istinaden siparişi kabul ederek deneme ürünü yani numune hazırlığına başladığı, numuneleri hazırlarken bu ürünlere özel şablon (kalıp) kullanıldığı, müvekkilinin numuneleri onaylayarak anlaştıkları şekilde ürün üretimine devam edilmesi bildiriminde bulunduğu, ancak bu aşamadan sonra davacının bu defa siparişi az bularak siparişi üretmeyi reddettiği ve siparişin üretiminde kullanılmak üzere hazırlanan şablonların (kalıpların) bedelini içeren faturaları müvekkile gönderdiği, raporda belirtilen alışılagelmiş durumdan kastın az miktarda siparişi yapan üretici firmanın siparişleri yapıp teslim etmesi ve ürünlerle birlikte kalıp parasını da istemesi durumu olduğu, oysa olayda davacı şirketin hem siparişleri yapmadığı, hem de kalıp parasını talep ettiği, üstelik sipariş miktarını en baştan itibaren bildiği halde bu mağduriyete sebebiyet verdiği, kalıpların müvekkiline iade edilmediği belirtilerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmamaktadır.Davacı vekili, davalı şirketin talebi üzerine şablon kalıp hazırlanarak üretilen numune kumaşların davalı şirketin talep ettiği şekilde teslim edildiğini, buna rağmen alacağın ödenmediğini, davalının baskı siparişi verdiği desenlerin standart desenler olmadığını, çizgi genişlikleri, renkleri ve diğer özellikleri davalı şirket tarafından belirlenerek talebe göre hazırlanan özel desenler olduğunu, bu nedenle yapılan baskı için hazır kalıplar kullanılmadığını, davalıya özel şablon hazırlandığını, ancak davalı şirket daha sonra hazırlanan ve teslim alınacağını bildirdiği şablonlara ilişkin faturaları kabul etmeyerek ödemeden kaçındığını başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı vekili, faturalarda bahsi geçen kalıpların kendileri tarafından sipariş edilmediğini ve faturalarda bahsi geçen malların teslim edilmediğini, aralarında yazılı bir sözleşmenin olmadığını, kumaş basımı konusunda görüşme yapıldığını, ilk görüşmede desen vb. konularda anlaşıldığını, sipariş aşamasına gelindiğinde davacı taraf siparişi yapmayı kabul etmediğini, bu nedenle davacı tarafından siparişi alnıp üretimi yapılan bir ürünün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, bilirkişi raporuna atıfla, sektörel uygulamalar gereğince davacının davalıya özel ürettiği kalıpların bedelini talep etmekte haklı olduğu, yine bilirkişi raporuna göre tarafların ticari defter ve belgelerine göre da dava konusu alacağın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiş, ayrıca davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.Uyuşmazlık konusu hususların; şablon kalıp hazırlanıp hazırlanmadığı, üretilen numune kumaşların teslim edilip edilmediği, düzenlenen faturaların iade edilmesinde davalının haklı olup olmadığı, sipariş alınarak üretim yapılan ürün olup olmadığı, üretimde kullanılan kalıp bedelinden davalının sorumlu olup olmadığı noktalarında olduğu anlaşılmaktadır.Dosyada mevcut deliller ele alındığında;Büyükçekmece 1.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 3.540,00 Euro asıl alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, davalının takibe itiraz etmesi üzerine icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.Bilirkişi raporunda özetle, taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının cari hesap alacağının bulunduğu, davacının davalıya düzenlemiş olduğu 06.05.2019 tarih ... no.lu 2.124,00.Eur tutarlı fatura ve 06.05.2019 tarih ... nolu 1.416,00.Euro tutarlı faturaların her iki taraf yasal defterlerinde kayıtlı olduğu, dosyaya sunulmuş olunan davalı şirkete ilişkin Mayıs/2019 dönemi Ba beyannamesinde (2) belge sayısı ile KDV hariç 17.898,00.TL tutarında beyan edilmiş olduğu ve aynı şekilde davacı şirkete ilişkin Mayıs/2019 dönemi Bs beyannamesinde (2) belge sayısı ile KDV hariç 17.898,00TL tutarında beyan edilmiş olduğunun tespit edildiği, bu bakımdan davacı tarafından düzenlenen faturaların her iki taraf yasal defter kayıtlarında ve Ba-Bs beyanlarında mevcut olduğu tespit edilmiştir. Tekstil yönünden, davacı ve davalı arasındaki ana anlaşmazlık konusu özetinin, davalı tarafın, muhtelif desenler için, davacı tarafa şablon (kalıp ) açtırması, ancak sürekli sadece küçük miktarlarda üretim yaptırmak istemesi, küçük miktarlardaki siparişlerin tekrarlanması, işletme açısından özellikle de davacı açısından kar sağlayan bir durum olmaması nedeniyle, davacının, davalı tarafından özel olarak açtırılan şablon (kalıp) maliyetlerini, davalıya yansıtması ve davalının bu durumu kabul etmemesi hususu olduğu, taraflar arasında, numune hazırlanması, basım işlemleri, seri imalatın yapılması, fiyatlandırılması hususlarında dosya kapsamında herhangi bir yazılı sözleşme bulunmadığı, dosya kapsamında mevcut olan davacı tarafından tanzim edilen ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... numaralı irsaliyeler ile 03.12.2018-26.02.2019 tarihleri arasında numune sayılabilecek küçük miktardaki kumaşlara baskı dahil olmak üzere işlem yapıldığı ve davalıya sevk edildiği, ... numaralı 19.02.2019 tarihli toplam 1416 Euro tutarlı fatura ile ... numaralı 18.02.2019 tarihli toplam 2124 Euro tutarlı kalıp faturalarının davalıya tanzim edildiği, davalı yetkilisi ...'in davacı şirket yetkililerinden ...'ye ekteki desenlerin onaylandığını, her bir varyant için numune basılması gerektiğini, davalı şirket yetkilisi ...'nun davacı şirket yetkililerinden ...'ye kalıp açılması yönünde bilgi verdiği ve ayrıca ilk etapta 1000 kg kumaş basımı için davalıya sipariş verebileceklerini, ancak daha sonra 30 kg kadar kumaşın basılmasını istediği, davalı şirket yetkilisi ...'in 30 kg kumaş basımı için sipariş verdiği, davacı şirket yetkilisi, ...'in bu miktardaki bir üretimi gerçekleştiremeyeceklerini, ancak 10- 15 basabileceklerini, bunun da fiyatının 8 euro/m olabileceğini, davalı şirket yetkilisi ...'in davacı şirket yetkilisi ...'e şablonlar için kesilen faturaların ödemeye alınacağını ve şablonların kendilerine gönderilmesini istediği, mail ile belirtildiği tespit edilmiştir.Davacı şirketin 23.231,25.TL tutarındaki alacak iddiasının, davalı şirket tarafından, davacı şirkete düzenlenen 06.05.2019 tarih ...no.lu 2.124,00Euro ve 06.05.2019 tarih ... nolu 1.416,00Euro tutarlı red/iade faturalarından kaynaklandığı, söz konusu faturaların, davalı şirketin kendi yasal defterlerinde kayıtlı olmasına mukabil davacı şirket yasal defterlerine kaydedilmediği anlaşılmıştır.Uyuşmazlık konusu hususlar ele alındığında;Davalı vekili istinaf dilekçesinde, olayda davacı şirketin hem siparişleri yapmadığı, hem de kalıp parasını talep ettiği, bilirkişi raporunda belirtilen alışılagelmiş durumdan kastın az miktarda siparişi yapan üretici firmanın siparişleri yapıp teslim etmesi ve ürünlerle birlikte kalıp parasını da istemesi durumu olduğu, dolayısıyla hiç üretim yapmayan yüklenicinin durumunun rapordaki alışılagelmiş durum kapsamına girmeyeceğini iddia etmiş ise de, bilirkişi raporunun kapsam itibariyle yeterli olduğu, davalının cevap dilekçesinde de davacının hiç üretim yapmadan kalıp bedelinin istediği hususuna yer verdiğini, buna rağmen sektördeki uygulamaya yer veren bilirkişi raporunda davacının talebinin sektörel alışılagelen durum içinde olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmış, davalı vekilinin istinaf talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 05/10/2021 tarih ve 2020/400 Esas, 2021/754 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,

2-Alınması gereken 1.586,92 TL nisbi istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 396,73 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.190,19 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 03/06/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.