Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1067 E. 2026/1077 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/1067

KARAR NO : 2026/1077

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 14/03/2022

NUMARASI : 2021/1049 Esas 2022/230 Karar

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 09/09/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında bulunan sözleşme neticesinde işveren/karşı tarafın fabrika üretim alanının Tekirdağ ili ... ilçesinde bulunması nedeniyle işveren’in öneri ve kabulü ile davacı şirketin, Tekirdağ ili ... İlçesi ... Mah. D-100 Cad. No:32/1 adresinde bulunan fabrika alanı içerisinde copack üretim binası kurduğunu, makine ve demirbaşlar satın alarak üretim tesisi oluşturduğunu, üretim tesisi, üretim makineleri, demirbaşlar ve eklentiler davacı şirketin mülkiyetinde olup kullanım hakkının davacı şirkete ait olduğunu davalının kabul ettiğini, taraflar arasında iş ilişkisi devam ederken, davalı tarafından tek taraflı olarak 28 Mayıs 2020 tarihi itibariyle davacı ile çalışmama kararı aldığını, bu tarihten itibaren davacı şirket çalışanlarının bu alana giremediğini, davacı şirketin bilgisi olmadan 3. kişilerin girdiğini ve bu alanda üretim yaptıklarını, tarafların uzlaşamama neticesinde ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2021/1 D.İş sayılı dosyası ile tespit raporu alındığını, bu raporda davacı tarafından inşa edilen üretim tesisinde davacının demirbaşlarının bulunduğu ve bu demirbaşların 3. kişilerce kullanıldığınu, davacı tarafından yapılan ve kullanım hakkı davacıya ait olan üretim tesisinin inşa ve 2012 yılında meydana gelen selden kaynaklı yapılan onarım bedelinin güncel rayiç bedeli tespit edilerek 03.09.2020 ihtarname tarihinden itibaren fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL avans faizi ile birlikte tahsiline, davacıya ait olan demirbaşların 28.05.2020 tarihinden itibaren kullanılmasından kaynaklı olarak kullanım bedellerinin tespit edilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak suretiyle şimdilik 5.000,00 TL ecrimisil alacağının davacıya avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davanın ticari bir dava olduğunu, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu inşa ve onarım bedellerine ilişkin tazminat talebinin hangi hukuki gerekçeye dayandığının anlaşılmadığını, bu iddiaların açık ve somut olarak ortaya konulması gerektiğini, dava konusu üretim alanının ... tarafından, kendi yararı için inşa edildiğini, davalı şirketin, kendisinden çok önce inşa edilen bu alan için herhangi bir ödeme yapmayı taahhüt etmediğini, üretim alanının iş verenin talebi üzerine yapıldığına ilişkin olarak dosyaya herhangi bir delil sunulmadığını, ...'nın, huzurdaki davada mülkiyet iddiasına ilişkin vakıaları kanıtlayamadığını, bu nedenlerle ve yargılama sırasında ortaya çıkacak diğer nedenlerle, maddi ve manevi tazminat talep etme hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nce; "...Somut olayda, her iki tarafın tüzel kişi şirket dolayısıyla tacir olduğu, taraf anlatımlarına göre uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirdiği, bu nedenle görülen davanın ticari dava olarak nitelendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmadan davanın ikame edildiği davacı tarafın da kabulünde olup, dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmadan açılan davanın usulden reddine.." dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından yasal süresi içinde sunulan istinaf dilekçesinde özetle; Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan eldeki davada görevsizlik kararı verilmeden, ticari davalarda aranan arabuluculuk dava şartı nedeniyle verilen usulden red kararının kaldırılması gerektiğini, davanın Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açıldığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından usule aykırı olarak verilen gönderme kararı ile birlikte davanın sanki Ticaret Mahkemelerinde açılmış gibi ele alındığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/109 Esas sayılı dosyasının gerek tensip zaptında, gerek duruşma zaptında veya herhangi başkaca bir evrakta görevsizlik kararı verildiği veya dosyaya Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakılacağı yönünde bir karar bulunmadığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığında ticari nitelikte olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılmıştır.

Dava, davacı tarafından yapılan ve kullanım hakkı davacıya ait olduğu belirtilen üretim tesisi alanının 2012 yılında meydana gelen sel nedeniyle oluşan zararlardan kaynaklı onarım bedelinin tahsili ile işbu üretim tesis alanının haksız kullanıldığı iddiasıyla açılan ecrimisil alacağının tazmini talebine ilişkindir.

İşbu dava dosyasının safahati incelendiğinde; davacı vekili tarafından 26.04.2021 tarihli dava dilekçesi ile ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı anlaşılmaktadır. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (2021/109 Esas) tarafından 10.11.2021 tarih ve 1 numaralı celsede, taraflar arasındaki uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgili hizmet alımından kaynaklanan tazminat talebine ilişkin olduğu belirtilerek TTK'nın 4/1.a maddesi delaletiyle TTK'nın 5. maddesi gereğince dosyanın Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine dair karar verilmiştir.

Dosya arasında sunulan belgeler incelendiğinde, fotokopi şeklinde 2021/123591 dosya , 2021/400 arabuluculuk numaralı ve 15.12.2021 tarihli arabuluculuk son oturum tutanağının sunulduğu ve işbu tutanakta tarafların yapılan müzakereler sonucunda anlaşmaya varamadıklarını beyan ettikleri yazılıdır.

Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 2021/1049 Esas ve 2022/230 Karar sayılı ilam ile zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmadan davanın açıldığı ve işbu nedenle davanın usulden reddine dair karar verildiği belirtilmiş olup, davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi:

Davadan önce arabulucuya başvuru şartı, davanın mahkemelerde açılıp görülmesine yönelik olarak düzenlenen özel bir dava şartıdır. Mahiyetleri gereği özel dava şartları 6100 Sayılı ...nun 114. maddesinde düzenlenen genel dava şartlarından önce incelenmesi gerekmektedir.

TTK'nun 5/A maddesindeki düzenlemeye göre, "Bu Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.

"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A/2. maddesinde "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmü düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK' nun 4. maddesinde belirtilen uyuşmazlıklardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri olan davalarda, arabuluculuk dava şartı olarak belirlenmiştir.

Somut olayda; meydana gelen sel nedeniyle oluşan zararın tazmini istemli davada, davacının davasını görevsiz mahkemede (Asliye Hukuk Mahkemesi ) açtığı, mahkemece Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesinden sonra, dosyanın görevli mahkemeye tevzi edilmiştir. Sunulan ara buluculuk son oturum tutanağının incelenmesinde, 15/11/2021 tarihinde ara buluculuk sürecinin başladığı, 08/12/2021 tarihinde ise ara buluculuk sürecinin bittiği belirtilmiştir. İstinafa konu iş bu davada , mahkeme tarafından 06/12/2021 tarihinde yani ara buluculuk işlemlerine başlandıktan sonra zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmadığından bahisle davanın reddine dair karar verildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, 7155 Sayılı yasa ile değişik 6102 Sayılı TTK'nun 5/A ve aynı sayılı yasa ile değişik 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesinin Birinci fıkrası uyarınca ticari davalarda aranan, arabulucuya başvuru şartının yerine getirildiğinin kabulü gerekir.

Açıklanan nedenlerle, mahkeme tarafından davanın esasına girilip inceleme yapılması gerekmekte olup, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şeklide hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile, TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 14/03/2022 tarihli ve 2021/1049 Esas 2022/230 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE,

3-Davacı tarafından yatırılan başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, karar harcının istemi halinde davacıya iadesine,

4-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/09/2026