Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/485, 09.03.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ADNAN SARIDAĞ VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/485)

Karar Tarihi: 9/3/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 13/1/2014 tarihi ve devamında yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan

ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/13525 sayılı dosya konu yönünden hukuki irtibat

nedeniyle 2014/485 sayılı dosya üzerinde birleştirilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucular Hıdır Sarıdağ ve

Mahmut Sarıdağ'ın babası, başvurucular Adnan Sarıdağ, Faruk Sarıdağ, Mustafa Sarıdağ, Cemil Sarıdağ, Şükran Sarıdağ, Türkan Sarıdağ'ın dedesi

ve başvurucu Hıssa Sarıdağ'ın

mirasçısı olduğu eşinin babası olan muris İbrahim Sarıdağ'ın

1957 yılında Kızıltepe Kadastro Mahkemesinde açtığı kadastro tespitine itiraz

davasına, başvurucular Zeynep Hazar (T.C. Kimlik No: [TCKN]), Salahattin

Hazar, Mustafa Hazar, Mahsun Hazar, Fatma Hazar,

Ahmet Hazar, Abdurrezak Hazar ve Abdulvahit

Hazar'ın babaları olan muris Küleyp Hazar 28/5/1980

tarihinde müdahil davacı sıfatıyla taraf olmuş ve anılan Mahkemenin

kapatılmasıyla Mardin Kadastro Mahkemesine gönderilen söz konusu dava, yerel

Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 9/3/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Başvurucular Zübeyde

Yıldırım, Zeynep Hazar (T.C. Kimlik No: [TCKN]), Zahra

Düzgören, Meryem Korhan, Mehmet Savcı, İbrahim Savcı,

Hıdır Savcı, Hatice Talayhan, Fatma Düzgören, Emine İlboğa, Ahmet Savcı ve Ayşe Hazar Yönünden

12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (3),48.

maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvuruda,kamu gücünün neden olduğu iddia edilen

ihlale dair olayların tarih sırasına göre özeti yapılmalı; bireysel başvuru

kapsamındaki hakların ne şekilde ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve

deliller açıklanmalıdır (Veli Özdemir, B.

No: 2013/276, 9/1/2014, §§ 19, 20).

13. Somut olayda anılan başvurucuların şikâyet konusu yargılama

sürecinde davacı olduğu iddia edilen Halef Savcı mirasçıları olduğu, anılan

davanın 13/6/2014 tarihli ve 36 numaralı duruşmasında duruşmaya katılan Halef

Savcı mirasçısı ve başvurucu Hıdır Savcı'yadavada

taraf olduklarını gösterir evrakı mahkemeye sunması için Mahkemece gelecek

celseye kadar süre verildiği, 12/9/2014 tarihli ve 37 numaralı duruşmada ise

başvurucu Hıdır Sarıdağ'ın bu konuda dosyada mevcut

deliller haricinde bir delili olmadığını beyan ettiği, yerel Mahkemede derdest

olan davanın sonraki duruşmalarında da söz konusu başvurucular murisi Halef

Savcı hakkında "davacı olduğunu beyan eden" ibaresinin kullanıldığı

ve bu suretle başvurucular murisi Halef Savcı ve dolayısıyla mirasçıları olan

başvurucuların şikâyet konusu davada taraf sıfatları bulunup bulunmadığı

konusunda bir belirsizlik olduğu tespit edilmiştir. Anılan başvurucular

bireysel başvuru formlarında da şikâyet konusu yargılama sürecinde taraf

olduklarını gösterir herhangi bir bilgi ya da belgeye yer vermemişlerdir. Bu

durumda ihlal iddiasına ilişkin delillerini sunma, temel hak ve özgürlüğünün

ihlal edildiğine ilişkin açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülüklerini

yerine getirmeyen başvurucular tarafından ileri sürülen iddiaların

kanıtlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

14. Açıklanan nedenlerle başvurunun başvurucular Zübeyde

Yıldırım, Zeynep Hazar (T.C. Kimlik No: [TCKN]), Zahra

Düzgören, Meryem Korhan, Mehmet Savcı, İbrahim Savcı,

Hıdır Savcı, Hatice Talayhan, Fatma Düzgören, Emine İlboğa, Ahmet Savcı ve Ayşe Hazar yönünden diğer kabul

edilebilirlik koşulları bakımından incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Diğer Başvurucular Yönünden

15. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

17. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalle

takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

18. Başvuru konusu davanın açılış tarihi farklı olmakla beraber bir

kısım başvurucu murisi Küleyp Hazar'ın 28/5/1980

tarihinde verdiği müdahale talepli dilekçesi sonrasında dâhili davacı sıfatıyla

yargılamada yer almaya başladığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle anılan

başvurucular açısından makul süre değerlendirmesinde dikkate alınacak sürenin

başlangıç anı, davanın açıldığı tarih değil usulüne uygun olarak müdahale

talebinde bulunulan 28/5/1980'dir (İsmail

Özkan, B. No: 2012/367, 17/9/2013, § 25).

19. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

20. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucular Hıdır Sarıdağ, Mahmut Sarıdağ, Adnan Sarıdağ, Faruk Sarıdağ, Mustafa Sarıdağ, Cemil Sarıdağ, Şükran Sarıdağ, Türkan Sarıdağ ve Hıssa Sarıdağ yönünden yaklaşık

60 yıllık; başvurucular Zeynep Hazar (T.C. Kimlik No: [TCKN]), Salahattin

Hazar, Mustafa Hazar, Mahsun Hazar, Fatma Hazar,

Ahmet Hazar, Abdurrezak Hazar ve Abdulvahit

Hazar yönünden ise yaklaşık 37 yıllıkyargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

21. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

22. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını kullanamadıklarınıbelirterek Anayasa’nın 35. maddesinde

tanımlanan mülkiyet haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de

başvurucuların makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda

yer verilen tespitler ışığında mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki

iddialarının ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

23. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

24. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

25. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

26. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında -başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkate

alındığında- başvurucular Zeynep Hazar (T.C. Kimlik No: [TCKN]),

Salahattin Hazar, Mustafa Hazar, Mahsun Hazar, Fatma

Hazar, Ahmet Hazar, Abdurrezak Hazar ve Abdulvahit Hazar'a ayrı ayrı net 4.500 TL; başvurucular

Hıdır Sarıdağ ve Mahmut Sarıdağ'a

ayrı ayrı net 4.000 TL; başvurucular Cemil Sarıdağ,

Şükran Sarıdağ, Türkan Sarıdağ

ve Hıssa Sarıdağ'a ayrı

ayrı net 500 TL; başvurucular Adnan Sarıdağ ve

Mustafa Sarıdağ'a ayrı ayrı net 350 TL, başvurucu

Faruk Sarıdağ'a ise net 550 TL manevi tazminat

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

27. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvurucular Hıdır Sarıdağ, Mahmut Sarıdağ, Adnan Sarıdağ, Faruk Sarıdağ, Mustafa Sarıdağ, Cemil Sarıdağ, Şükran Sarıdağ, Türkan Sarıdağ ve Hıssa Sarıdağ'amüştereken; 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet

ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin de başvurucular Zeynep

Hazar (T.C. Kimlik No: [TCKN]), Salahattin Hazar, Mustafa Hazar, Mahsun Hazar, Fatma Hazar, Ahmet Hazar, Abdurrezak

Hazar ve Abdulvahit Hazar'a müştereken ödenmesine

karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Başvurucular Zübeyde Yıldırım, Zeynep Hazar (T.C. Kimlik No:

[TCKN]), Zahra Düzgören,

Meryem Korhan, Mehmet Savcı, İbrahim Savcı, Hıdır Savcı, Hatice Talayhan, Fatma

Düzgören, Emine İlboğa,

Ahmet Savcı ve Ayşe Hazar yönünden başvurunun açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Diğer başvurucular yönünden makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Zeynep Hazar (T.C. Kimlik No: [TCKN]),

Salahattin Hazar, Mustafa Hazar, Mahsun Hazar, Fatma

Hazar, Ahmet Hazar, Abdurrezak Hazar ve Abdulvahit Hazar'a ayrı ayrı net 4.500 TL; başvurucular

Hıdır Sarıdağ ve Mahmut Sarıdağ'a

ayrı ayrı net 4.000 TL; başvurucular Cemil Sarıdağ,

Şükran Sarıdağ, Türkan Sarıdağ

ve Hıssa Sarıdağ'a ayrı

ayrı net 500 TL; başvurucular Adnan Sarıdağ ve

Mustafa Sarıdağ'a ayrı ayrı net 350 TL ve başvurucu

Faruk Sarıdağ'a ise net 550 TL manevi tazminat

ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucular Hıdır Sarıdağ,

Mahmut Sarıdağ, Adnan Sarıdağ,

Faruk Sarıdağ, Mustafa Sarıdağ,

Cemil Sarıdağ, Şükran Sarıdağ,

Türkan Sarıdağ ve Hıssa Sarıdağ'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 206,10 TL harç ve 1.800 TL

vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin de

başvurucular Zeynep Hazar (T.C. Kimlik No: [TCKN]), Salahattin Hazar,

Mustafa Hazar, Mahsun Hazar, Fatma Hazar, Ahmet Hazar,

Abdurrezak Hazar ve Abdulvahit

Hazar'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine (E.2013/43)

GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

9/3/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Adnan

SARIDAĞ

2. Cemil

SARIDAĞ

3. Faruk

SARIDAĞ

4. Hıdır

SARIDAĞ

5. Hıssa SARIDAĞ

6. Mahmut

SARIDAĞ

7. Şükran

SARIDAĞ

8. Mustafa

SARIDAĞ

9. Türkan

SARIDAĞ

Vekili

:

Av. Ali

AYDEMİR

10. Abdulvahit HAZAR

11. Abdurrezak HAZAR

12. Ahmet

HAZAR

13. Ahmet

SAVCI

14. Ayşe

HAZAR

15. Emine

İLBOĞA

16. Fatma

DÜZGÖREN

17. Hatice

TALAYHAN

18. Hıdır

SAVCI

19. İbrahim

SAVCI

20. Mahsun HAZAR

21. Mehmet

SAVCI

22. Meryem

KORHAN

23. Mustafa

HAZAR

24.

Salahattin HAZAR

25. Zahra DÜZGÖREN

26. Fatma

HAZAR

27. Zeynep

HAZAR

28. Zeynep

HAZAR

29. Zübeyde

YILDIRIM

Vekili

:

Av. Hakan GELERİ