Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/13552, 22.03.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

MEHMET ŞEN BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/13552)

Karar Tarihi: 22/3/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, izin tecavüzü suçundan yakalanarak askerî cezaevine

konulan başvurucunun görevli personel tarafından ayağının kırıldığına dair

şikâyetinin sonuçsuz kalmasının işkence ve kötü muamale

yasağını ihlal ettiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 13/8/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü sunmuştur.

7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda

bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucu, zorunlu askerlik hizmetini yerine getirirken izin

tecavüzü suçunu işlediği iddiası ile açılan soruşturma kapsamında hakkında

yakalama emri çıkarılmıştır. Anılan yakalama emri uyarınca başvurucu ikamet

ettiği Almanya'dan Türkiye'ye giriş yaptığı esnada 30/6/2012 tarihinde

yakalanarak Mamak Askerî Cezaevine konulmuştur.

10. Cezaevinde bulunan görevli personel ile başvurucu arasında

meydana gelen olay esnasında başvurucunun ayağı kırılmıştır. Ayrıca görevli

askerî personelden bir kişi de basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek

nitelikte yaralanmıştır.

11. Anılan olay nedeniyle Kara Kuvvetleri Komutanlığı Askerî

Savcılığı başvurucu hakkında kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle

kasten yaralama suçundan, diğer askerî personel hakkında ise zor kullanma

yetkisine ilişkin sınırın aşılması suçundan soruşturma başlatmıştır. Askerî

Savcılık, dosyadaki tarafların terhis olması gerekçesine dayanarak 7/3/2013

tarihinde verdiği görevsizlik kararı ile dosyayı Ankara Cumhuriyet

Başsavcılığına göndermiştir.

12. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonunda

15/4/2013 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir.

13. Başvurucunun bu karara karşı yapmış olduğu itiraz, Sincan 1.

Ağır Ceza Mahkemesinin 22/7/2013 tarihli kararı ile kesin olarak

reddedilmiştir. Bu karar 28/8/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.

14. Başvurucu 29/8/2013 tarihinde anılan olaya ilişkin olarak

tekrar Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyetçi olmuştur. Şikâyet dilekçesi

Kara Kuvvetleri Askerî Savcılığına gönderilmiş ve Askerî Savcılık 25/12/2013

tarihli kararıyla başvurucunun şikâyetine ilişkin 7/3/2013 tarihinde vermiş

olduğu görevsizlik kararını hatırlatarak tekrar görevsizlik kararı vermiş,

dosyayı Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına göndermiştir.

15. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı 5/2/2014 tarihinde

kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. Kararın gerekçesi şöyledir:

''... UYAP kayıtlarında yapılan incelemede

yukarıda belirtilen Görevsizlik Kararı üzerine Cumhuriyet Başsavcılığımızın

2013/54047 numarasına kayden yapılan soruşturma

sonunda 15/4/2013 tarih 2013/23737 sayı ile aynı olayla ilgilikovuşturmaya

yer olmadığına dair karar verildiği,

Bu itibarla aynı konu ile ilgili daha önce

soruşturma yapılarak karara bağlandığı anlaşıldığından CMK 223/7. maddesi

gereğince Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığına ... karar verildi.''

16. Anılan karara itiraz, Sincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin

26/5/2014 tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir. Nihai karar

başvurucuya 23/7/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.

17. Başvurucu 13/8/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

18. Mahkemenin 22/3/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

ve Bakanlık Görüşü

19. Başvurucu, işçi olarak çalıştığı Almanya'dan iznini geçirmek

üzere Türkiye'ye geldiğinde askerî izin tecavüzü suçu işlediği gerekçesi ile

havaalanında yakalanılarak gönderildiği Mamak Askerî Cezaevinde görevliler

tarafından dövüldüğünü, bu esnada bacağının kırıldığını ve burada insanlık dışı

muamelelere maruz kaldığını, haksız olarak konulduğu cezaevinde bacağının

kırılmasından dolayı tekrar Almanya'ya dönemediği için maddi kayba uğradığını

ve kendisine işkence yapan kişiler hakkında şikâyetçi olmasına rağmen ilgililer

hakkında kamu davası açılmadığını belirterek Anayasa'nın 17. maddesinin üçüncü

fıkrasında ve 36. maddesinde düzenlenen işkence ve kötü muamele yasağı ile adil

yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş; ihlalin tespiti ile maddi ve

manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

20. Bakanlık, başvurucunun iddialarının bireysel başvuruda ilk

kez Sincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/7/2013 tarihli kararıyla ileri

sürülebilir hâle geldiğini belirtmiştir. Bu nedenle Bakanlık tarafından,

başvurucunun anılan karar yerine herhangi bir açıklama getirmeden ikinci kez

yaptığı şikâyetin sonuçsuz kalması üzerine bireysel başvuruda bulunduğu

gözetilerek otuz günlük başvuru süresinin başlangıç tarihinin Sincan 1. Ağır

Ceza Mahkemesinin 22/7/2013 tarihli kararının öğrenildiği tarihin kabul

edilmesi ve bu nedenle başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez bulunması

gerektiği ileri sürülmüştür.

21. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında başvurunun

süresinde yapıldığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

22. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı

fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64.

maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği başvuru yollarının tüketildiği, başvuru

yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde

bireysel başvuru yapılması gerekir.

23. Daha önce başvurulduğu ve reddedildiği için başarılı

olunmayacağı belli olan başvuru yoluna, yeni bir delil ileri sürmeksizin farklı

zamanlarda başvurulmasının bireysel başvuru süresinin yeniden canlandırılması

noktasında herhangi bir etkisi ve işlevi olmayacaktır (İbrahim Oğuz Yapar, B. No: 2012/829,

5/3/2013, § 32; Seyithan Akgül,

B. No: 2013/5869, 7/1/2016, § 38).

24. Somut olayda, başvuru yolları Kara Kuvvetleri Komutanlığı

Asker Savcılığının 7/3/2013 tarihli görevsizlik kararı ile dosyayı Ankara

Cumhuriyet Başsavcılığına göndermesi üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca

yapılan soruşturma sonunda 15/4/2013 tarihli ilk kovuşturmaya yer olmadığına

dair karara yapılan itirazın Sincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/7/2013 tarihli

kararı ile kesin olarak reddedilmesi ile tüketilmiştir. Dosya kapsamından bu

kararın başvurucu vekiline tebliğ tarihinin 28/8/2013 olduğu görülmektedir.

25. Daha önce başvurulduğu ve kovuşturmaya yer olmadığına dair

karar verildiği için başarılı olunmayacağı belli olan başvuru yoluna, yeni bir

delil ileri sürmeksizin tekrar verilen şikâyet dilekçesi ile soruşturma

başlatılmasının bireysel başvuru süresine bir etkisi bulunmamaktadır. Nitekim

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı 5/2/2014 tarihli kavuşturmaya yer olmadığı

kararında (bkz. § 15) şikâyet konusunun daha önce soruşturulduğunu ve karara

bağlandığını hatırlatmıştır. Dolayısıyla başvuru yolunun tüketildiği tarihin

nihai karar olan Sincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/7/2013 tarihli kararının

öğrenme tarihi olan 28/8/2013 olduğu kabul edilmelidir.

26. Bu kapsamda başvurucunun en geç 27/9/2013 tarihine kadar

bireysel başvuruda bulunması gerekirken 13/8/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunduğu anlaşılmış olup bireysel başvuru için öngörülen otuz günlük sürenin

geçtiği sonucuna varılmıştır.

27. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin süre

aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

22/3/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör

:

Murat ŞEN

Başvurucu

:

Mehmet ŞEN

Vekili

:

Av. Tahsin

ŞAHİN