Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/15674, 22.03.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

İSMAİL AY VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/15674)

Karar Tarihi: 22/3/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 18/9/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar

verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucular İsmail Ay, Mehmet Ay (19 numaralı), Abdulkadir

Ay, Ali Ay, Mehmet Ay (17 numaralı), Arap Ay ve Edul

Yılmaz'ın babaları, başvurucu Güleser Ay'ın ise eşi

olan muris Hüseyin Ay ile diğer başvurucular tarafından 26/10/1989 tarihinde

Siverek Kadastro Mahkemesinde açılan kadastro tespitine itiraz davası anılan

Mahkemenin kapatılmasıyla Şanlıurfa Kadastro Mahkemesine gönderilmiş ve söz

konusu dava yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

8. Mahkemenin 22/3/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

9. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Başvurucular Hemi Bağdaş, Sinan Kaya ve Abdulkerim

Ay Yönünden

10. 30/3/2011 tarihli ve 6216

sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un

47. maddesinin (3),48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları uyarınca

bireysel başvuruda, kamu gücünün neden olduğu iddia edilen ihlale dair

olayların tarih sırasına göre özeti yapılmalı, bireysel başvuru kapsamındaki

hakların ne şekilde ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller

açıklanmalıdır (Veli Özdemir, B.

No: 2013/276, 9/1/2014, §§ 19, 20).

11. Somut olayda başvurucu Hemi Bağdaş

bireysel başvuru formunda, şikâyet konusu davaya ilişkin tensip zaptında davacı

olarak yer alan "Mehmet Bağdaş"

isimli kişinin kendisi olduğunu, isminin sehven "Mehmet" olarak yazıldığını iddia

etmişse de, dava dilekçesinde de davacı olarak "Mehmet Bağdaş" isminin yer aldığı, ayrıca başvuruya

dayanak olarak sunulan diğer belgelerden de anılan başvurucunun şikâyet konusu

davaya taraf olup olmadığı teyit edilemediğinden ihlal iddiasına ilişkin

delillerini sunma ve temel hak ve özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin

açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülüğünü yerine getirmeyen başvurucu

tarafından ileri sürülen iddiaların kanıtlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

12.Başvurucular Sinan Kaya ve Abdulkerim

Ay da bireysel başvuru formlarında şikâyet konusu yargılama sürecinde davacı

olduklarını iddia etmiş ve buna ilişkin olarak yerel mahkemece düzenlenen

tensip zabıtlarında davacı olarak isimlerinin yer aldığını belirtmişlerse de,

söz konusu tensip zabıtlarında tarafların baba isimlerinin de yer aldığı ve

buna göre başvurucular Sinan Kaya ile Abdulkerim

Ay'ın anılan tensip zabıtlarında yer alan kişiler olmadıkları anlaşıldığından,

ayrıca başvuruya dayanak olarak sunulan diğer belgelerden de söz konusu

başvurucuların şikâyet konusu davaya taraf olup olmadıkları teyit

edilemediğinden ihlal iddiasına ilişkin delillerini sunma ve temel hak ve

özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin açıklamalarda bulunma yönündeki

yükümlülüklerini yerine getirmeyen başvurucular tarafından ileri sürülen

iddiaların kanıtlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

13.Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Hemi Bağdaş, Sinan Kaya ve Abdulkerim

Ay yönünden diğer kabul edilebilirlik koşulları bakımından incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

15. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerinden

intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

17. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 27 yıllık yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

18. Açıklanan gerekçelerle diğer başvurucular yönünden

Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma

hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

19. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

20. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvurucular Mehmet Ali Ay, Süleyman Kodak, Mehmet Kapçak, Mustafa

Kaya, Mehmet Kaya, Hamit Yabış, Mustafa Yılmaz,

Mehmet Yılmaz, Mehmet Ay (12 numaralı), Şükrü Ay, Fetah

Kaya, Haci Kapçak, Mustafa Küçükçay,

Vahit Çay, Halil Bağdaş, Mehmet Küçükçay, M. Eyyüp Ay ve Abdulvahap Bağdaş'a ayrı ayrı net 7.550 TL; başvurucular İsmail Ay,

Mehmet Ay (19 numaralı), Abdulkadir Ay, Ali Ay, Mehmet Ay (17 numaralı), Arap

Ay, Edul Yılmaz ve Güleser

Ay'a ise ayrı ayrı net 750 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvurucular Mehmet Ali Ay, Süleyman Kodak, Mehmet Kapçak, Mustafa Kaya, Mehmet

Kaya, Hamit Yabış, Mustafa Yılmaz, Mehmet Yılmaz,

Mehmet Ay (12 numaralı), Şükrü Ay, Fetah Kaya, Haci Kapçak, Mustafa Küçükçay,

Vahit Çay, Halil Bağdaş, Mehmet Küçükçay, M. Eyyüp Ay, Abdulvahap Bağdaş,

İsmail Ay, Mehmet Ay (19 numaralı), Abdulkadir Ay, Ali Ay, Mehmet Ay (17

numaralı), Arap Ay, Edul Yılmaz ve Güleser Ay'a müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurucular Hemi Bağdaş, Sinan

Kaya ve Abdulkerim Ay yönünden başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Diğer başvurucular yönünden Anayasa’nın 36. maddesinde

güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvurucular Mehmet Ali Ay, Süleyman Kodak, Mehmet Kapçak,

Mustafa Kaya, Mehmet Kaya, Hamit Yabış, Mustafa

Yılmaz, Mehmet Yılmaz, Mehmet Ay (12 numaralı), Şükrü Ay, Fetah

Kaya, Haci Kapçak, Mustafa Küçükçay,

Vahit Çay, Halil Bağdaş, Mehmet Küçükçay, M. Eyyüp Ay ve Abdulvahap Bağdaş'a ayrı ayrı net 7.550 TL; başvurucular İsmail Ay,

Mehmet Ay (19 numaralı), Abdulkadir Ay, Ali Ay, Mehmet Ay (17 numaralı), Arap

Ay, Edul Yılmaz ve Güleser

Ay'a ise ayrı ayrı net 750 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin

diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucular Mehmet Ali Ay, Süleyman Kodak,

Mehmet Kapçak, Mustafa Kaya, Mehmet Kaya, Hamit Yabış,

Mustafa Yılmaz, Mehmet Yılmaz, Mehmet Ay (12 numaralı), Şükrü Ay, Fetah Kaya, Haci Kapçak, Mustafa Küçükçay, Vahit Çay, Halil Bağdaş, Mehmet Küçükçay, M. Eyyüp Ay, Abdulvahap Bağdaş, İsmail Ay, Mehmet Ay (19 numaralı),

Abdulkadir Ay, Ali Ay, Mehmet Ay (17 numaralı), Arap Ay, Edul

Yılmaz ve Güleser Ay'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Şanlıurfa Kadastro Mahkemesine

(E.2013/23) GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

22/3/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. İsmail AY

2. Mehmet

Ali AY

3. Süleyman

KODAK

4. Hemi BAĞDAŞ

5. Mehmet

KAPÇAK

6. Sinan

KAYA

7. Mustafa

KAYA

8. Mehmet

KAYA

9. Hamit

YABIŞ

10. Mustafa

YILMAZ

11. Mehmet

YILMAZ

12. Mehmet

AY

13. Şükrü AY

14. Fetah KAYA

15. Haci KAPÇAK

16. Abdulkerim AY

17. Mehmet

AY

18. Edul YILMAZ

19. Mehmet

AY

20.

Abdulkadir AY

21. Güleser AY

22. Mustafa

KÜÇÜKÇAY

23. Vahit

ÇAY

24. Ali AY

25. Arap AY

26. Halil

BAĞDAŞ

27. Mehmet

KÜÇÜKÇAY

28. M.eyyüp AY

29. Abdulvahap BAĞDAŞ

Vekili

:

Av. Resul

AYDIN