Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2025/4698 E. 2026/2704 K.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/852 E., 2025/1089 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Kütahya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/293 E., 2025/18 K.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; Kütahya İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... Mevkiinde bulunan 1 42... parsel sayılı taşınmazın müvekkilleri adına kayıtlı olduğunu, bu taşınmazın yola çıkışının bulunmadığını, Maliye Hazinesine ait 1 42... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinden müvekkillerinin anayola ulaşım sağladıklarını, bu taşınmaz haricinde bir parselden ana yola çıkma imkanlarının bulunmadığını ileri sürerek geçit hakkı tesis edilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, geçit hakkı davasını genel yolla bağlantısı olmayan veya bağlantısı bulunsa dahi ihtiyacı karşılanmayan tapulu taşınmaz malikinin açabileceğini ve yol durumuna göre en uygun taşınmaz sahibine davanın yöneltilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların hissedar olduğu taşınmazın yola bağlantısının bulunmadığı, geçit hakkı tesisinin zorunlu olduğu, yargıtay içtihatları, hakkaniyet ve ölçülülük ilkleri gereği belirlenen fen bilirkişileri tarafından dosyaya sunulmuş olan 23.08.2024 tarihli kroki de taralı A, B ve C olarak ekli bilirkişi raporunda gösterilen yolun en uygun alternatif olduğu, ziraat mühendisi tarafından tespit edilen geçit bedelinin mahkeme veznesine depo edilerek harcın ikmal edildiği anlaşılmakla davanın kabulüne; Kütahya İli, ... İlçesi, ... Köyü, 1 42... parsel lehine aynı yerde bulunan 1 42... ve 10 parsel aleyhine olmak üzere fen bilirkişisi ... tarafından dosyaya sunulmuş olan 23.08.2024 tarihli kroki ekli bilirkişi raporunda taralı (A-93,211, B-38,509, C-324,955) olarak gösterilen toplam 456,675 m²'lik kısmında geçit hakkı tesisine ve tapunun şerhler hanesine işlenmesine karar verilmiştir IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve dâhili davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılara ait parselin mutlak geçit ihtiyacı içerisinde olduğu, Mahkemece her iki taraf yönünden de en az zarar ve en az maliyetle davacının parselinin yola kavuşturulmasının sağlandığı, bu anlamda İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu kanaatine varıldığından davacılar vekili, davalı ... vekili ve dâhili davalı ...'ın istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kütahya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.11.2021 tarihli ve 2020/36 Esas, 2021/300 Karar sayılı kararının göz önünde bulundurularak karar verilmesi gerekirken Mahkemece bu hususun dikkate alınmadığını, ziraat bilirkişisince yapılan taşınmaz m² fiyat hesaplamasının yüksek olduğunu, 09.12.2020 tarihli kroki ekli bilirkişi raporunda 5 No.lu bentte Kroki-2 de mavi renkle gösterilen 332.23 m²'lik kısmında geçit hakkı tesisine yönelik davanın kabulüne karar verilmesi, bu yönde karar verilmediği takdirde 19.10.2023 tarihli kroki ekli bilirkişi raporunda taralı (A) olarak gösterilen 459.04 m²'lik kısımda geçit hakkı tesisine yönelik davanın kabulüne karar verilmesi, olmadığı takdirde 23.08.2024 tarihli kroki ekli bilirkişi raporunda taralı(A-93,211,B-38,509,C-324,955) olarak gösterilen toplam 456.675 m²'lik kısımda geçit hakkı tesisine ilişkin karar verilmesi gerektiğini, vekâlet ücretinin ve yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. 2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece uygun geçit yeri saptanırken öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi, fedakarlığın denkleştirilmesi prensibinin dikkate alınması gerektiğini, aleyhine geçit kurulan taşınmazın bütünlüğünün bozulmamasının gerektiğini, geçit hakkı bedeli hesaplanırken, yalnızca yolun geçeceği alanın rayiç değeri değil aynı zamanda aleyhine geçit hakkı tesis edilecek taşınmazın bu nedenle uğramış olduğu değer kaybı ve taşınmazın gelirindeki azalmanın da dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. 3. Dâhili davalı temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece Kütahya İli, ... İlçesi, ... Köyü, 1 42... parsel lehine aynı yerde bulunan 1 42... parsel aleyhine geçit hakkı tesis edilirken Kütahya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.11.2021 tarihli ve 2020/36 Esas, 2021/300 Karar sayılı kararının göz önünde bulundurulmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, tarafına ait 1 42... parsel üzerinde ev, ağaçlar tel örgü bulunduğundan bunların maliyetileri dikkate alınmadan yapılan fiyat tespitinin dikkate alınamayacağını, tarafına istinaf karar harcına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre tarafların aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Geçit hakkı davaları, ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine “mutlak geçit ihtiyacı” veya “geçit yoksunluğu”, ikincisine de “nispi geçit ihtiyacı” ya da “geçit yetersizliği” denilmektedir. 6100 sayılı Hukuku Muhakemeleri Kanununun 297/2. maddesinde "hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir" düzenlemesi yer almaktadır. Mahkemece verilen gerekçeli kararın hüküm sonucunun infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde açık ve anlaşılır olması gerekir. Bu kapsamda irtifak hakkı tesciline esas alınan bilirkişi krokisi yönünden hükümde yeterli açıklık bulunmadığı görüldüğünden bu husus infazda tereddüt oluşturacaktır. Mahkemece 23.08.2024 tarihli bilirkişi raporunun ek 3 sayılı krokisi hükme esas alınmıştır. Ne var ki, hangi krokinin hükme esas alındığının belirtilmemesi kararın bozulmasını gerektirmiş ise de; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanunun 370/4 hükmü gereğince temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm kısmına 3 sayılı krokinin hükme esas alındığının yazılması suretiyle kararın düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. KARAR 1. Yukarıda açıklanan sebeplerle tarafların sair temyiz itirazlarının reddine, 2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan “Kütahya İli ... İlçesi ... Köyü 1 42... parsel lehine aynı yerde bulunan 1 42... ve 10 parsel aleyhine olmak üzere Fen Bilirkişisi ... tarafından dosyaya sunulmuş olan 23/08/2024 tarihli kroki ekli bilirkişi raporunda taralı (A-93,211, B-38,509, C-324,955) olarak gösterilen toplam 456,6 75... lik kısmında Geçit Hakkı Tesisine ve Tapunun Şerhler Hanesine İşlenmesine,” sözlerinin çıkartılarak yerine "Kütahya İli, ... İlçesi, ... Köyü, 142 ada, 8 parsel lehine aynı yerde bulunan 1 42... ve 10 parsel aleyhine olmak üzere Fen Bilirkişisi ... tarafından dosyaya sunulmuş olan 23.08.2024 tarihli bilirkişi raporunun ek 3 sayılı krokisinde taralı (A-93,211, B-38,509, C-324,955) olarak gösterilen toplam 456,675 m²'lik kısmında geçit hakkı tesisine ve kurulan geçit irtifakının kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline" yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.05.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.