Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/815 E. 2026/699 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/411 E., 2024/554 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davacı tereke temsilcisi vekili ile davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile... Konut Yapı Kooperatifi arasında 27.02.1997 tarihinde müvekkilinin maliki bulunduğu 109 pafta, 120 ada, 5 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşmede arsa üzerinde yapılacak inşaatın %27'sinin arsa sahibi müvekkiline %73'ünün ise kooperatife ait olacağının, mevcut arsanın üzerine yapılacak inşaatların kat çıkma serbestisi yani imar değişikliği halinde yapılacak dairelerden yine % 27'sinin müvekkiline ait olacağının kararlaştırıldığını, kooperatif yönetiminin müvekkilinin yaşlı olması, akli muvazenenin yerinde olmaması, attığı imzanın sonuçlarını kavrayamamasından istifade ederek 6 adet bakımsız, özelliği olmayan sözleşmeye uygun özellikler taşımayan daire yapıp bunları müvekkiline devrettiğini, arsayı parsellere ayırdığını, geri kalan parselleri hileli muvazaalı işlemler ile hukuka aykırı olarak üzerine aldığını, 3. kişilere devrettiğini, haksız kazanç elde ettiğini belirterek müvekkili ile... Konut Yapı Kooperatifi arasında akdedilen 27.02.1997 tarihli Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin, taraflar arasında yapılan diğer sözleşmelerin feshi ile davalılar ve devredilmesi halinde davaya dahil edilecek kişiler adına 120 ada, 5 parselden ifrazından ya da başka sebeple doğacak taşınmaz kayıtlarının iptali ve müvekkili adına tesciline, bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (12.000,00 TL) sözleşmenin uygulanmamasından ... zararların davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesine, dava konusu taşınmazlar üzerine 3. kişilere devrin önlenmesi açısından ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

II. CEVAP 1.Davalılar ... ve ... kendi adlarına ve davalı kooperatifi temsilen sundukları cevap dilekçeleri ve ..., ... ve ... vekili cevap dilekçeleri ile; zaman aşımı definde bulunduklarını, edimlerini ifa ettiklerini, davanın husumetten, usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 2010/241 Esas, 2021/623 Karar, 16.11.2021 tarihli kararı ile davacının, davalı... Konut Yapı Kooperatifi dışındaki davalılardan Yargıtay'ca onanan Niğde 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/113 Karar sayılı ilamı doğrultusunda bir talep hakkı olmadığı, kooperatif ile imzalanan sözleşmelerinin karşılıklı olarak ifa edilmiş olması, hüküm ve sonuçlarının doğması sebebiyle feshedilemeyeceği, dava konusu parselin davacının kendi rızasıyla davalı kooperatife devrolması, daha sonra bu parselin satış - intikal vb. yollarla davalının da elinden çıkması sebebiyle tapusunun iptali ve davacı adına tescilinin mümkün olmadığı, davacının tazminat talebinin ise davaya ve kat karşılığı inşaat sözleşmelerine konu parselin üzerine 3 kata kadar inşaat yapılabilmesinin mümkün olması, daha sonra kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde yer alan daha fazla katın yapılmaması sebebiyle yüklenici kooperatifin daire borcunun doğmaması gerekçesiyle reddi gerektiği, taraflar arasında rızaen yapılan ve ifa edilmiş iki sözleşmenin aradan geçen 10 yıllık süreden sonra feshini istemenin ve değişen imar durumuna göre geçmişe yönelik talepte bulunmanın hakkının kötüye kullanımı teşkil ettiği belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 2010/241 Esas, 2021/623 Karar, 16.11.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı tereke temsilcisi ile bir kısım davalılar ..., ..., Kooperatif vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 2022/301 Esas, 2022/661 Karar, 25.05.2022 tarihli kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1. Bölge Adliye Mahkemesinin 2010/241 Esas, 2021/623 Karar, 16.11.2021 tarihli kararının süresi içinde davacı tereke temsilcisi, bir kısım davalılar ..., ..., Kooperatif vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, davacı vekili ve bir kısım davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, taraflar arasında düzenlenen adi yazılı kat karşılığı inşaat sözleşmesi başlıklı sözleşme arsa sahibi ile kooperatif arasında imzalanmış olup, davada taraf olarak gösterilen temyiz eden davalılar ... ve ... ile arsa sahibi arasında kurulmuş bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı, bu kişiler hakkında davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiği, davalı kooperatifin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesindeki edimlerini yerine getirmediği, sadece davalıya ait bloğu yapıp diğer yapılması gereken blokları yapmadığı, sözleşme konusu arsanın da ifraz edilip elden çıkarıldığının anlaşıldığı, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle davacıya ait arsaya yapılabilecek toplam daire sayısının belirlendiği, sözleşmedeki orana göre arsa sahibine devri gereken daire sayısı ve dava tarihi itibariyle bedelinin hesaplandığı, bu durumda sözleşmeden ... edimlerini ifa etmeyen yüklenicinin, arsa sahibinin sözleşmeden kaynaklanan zararından sorumlu olduğu, mahkemece bilirkişi raporunda arsa sahibine devri gerekirken devredilmeyen dairelerin bedeli için belirlenen 142.596,00 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddinin doğru olmadığı belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile; davacıların asli talebi olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ve tapu iptal ve tescil taleplerinin reddine, davacıların terditli talebi olan sözleşmenin uygulanmamasından ... zarar taleplerinin kabulü ile 142.596,00 TL'nin davalı ... Kooperatifinden alınarak davacı muris ...'ın terekesine verilmesine, davalılar ..., ... ve ...'ye karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı tereke temsilcisi vekili temyiz dilekçesinde;

a. Davacıların murisinin akli dengesinin yerinde olup olmadığına dair inceleme yapılmadığını,

b. Sözleşmenin geriye etkili feshi ile tapu kaydının iptali ve davacı adına tesciline karar verilmesi gerektiğini,

c. Dava konusu usulsüzlükler tamamen kooperatif yöneticileri tarafından gerçekleştirildiğinden şahsen davalı ..., ...... ve...yönünden de davanın kabulü gerektiğini,

d. Davacıların miras bırakanı ...'ın adına kayıtlı 8.000 m² büyüklüğündeki arsasına hakkaniyet ve denkleştirici adalet ilkeleri gereğince, o bölgedeki kat karşılığı inşaat sözleşmeleri uyarınca arsa sahibine isabet edebilecek daire sayısı yüzdelik hesabına göre hesaplanıp bu konuda bir bilirkişi raporu aldıktan sonra müvekkillerinin uğramış olduğu gerçek zararın tespit edilmesi ve kararın buna göre verilmesi gerektiğini, hükmedilen 142.596,00 TL tazminatın, tazminat hukukunun genel ilkelerine, hakkaniyete ve denkleştirici adalet ilkelerine aykırı olduğunu beyan etmektedir.

2. Bir kısım davalılar ..., ..., Kooperatif vekili temyiz dilekçesinde;

a. Zamanaşımı definin dikkate alınmadığını,

b. Davacı tarafın murislerinin akli yetersizliğine dair tek bir delil sunamadıklarını,

c. Kendilerine, ehliyetsizlik ya da eksik ve ayıba ilişkin tek bir ihbarın bulunmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, tapu iptal ve tescil mümkün değilse sözleşmenin uygulanmamasından ... zararın tazmini istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı tereke temsilcisi vekili ve bir kısım davalılar ..., ..., Kooperatif vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeple;

Davacı tereke temsilcisi vekili ve bir kısım davalılar ..., ..., Kooperatif vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harçlarınını temyiz eden davacılar ile davalılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.