Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/3281 E. 2026/1089 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/298 E., 2025/778 K. BİRLEŞEN 2021/134 ESAS SAYILI DOSYADA İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. Tüketici Mahkemesi SAYISI : 2019/472 E., 2022/467 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı ... Grup İnş. Ltd Şti ile adi yazılı satış sözleşmesi imzalayarak şirketin yapımını üstlendiği ... ... Mahallesi 698 ada, 17 parselde bulunan B blok, 3. kat, 19 no.lu daireyi satın aldığını, ancak tapunun halen devredilmediğini beyanla davaya konu taşınmazın tapusunun davacı adına tesciline, sözleşmeye göre süresinde teslim edilmeyen daireden dolayı 20.000,00 TL cezai şartın ve geç teslimden kaynaklı rayiç kiradan dolayı şimdilik 1.000,00 TL'nin, tapu tescilinin mümkün olmaması halinde daire için ödenen 127.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ile gayrimenkul satış sözleşmesi imzalandığını, satışa konu gayrimenkulun 21.03.2016 tarihinde teslim edileceğinin taahhüt edildiğini, aradan uzun yıllar geçmesine rağmen davacı adına tapuda tescil yapılmadığını, davaya konu taşınmaza ilişkin sözleşmede belirlenen 20.000,00 TL cezai şart bedelinin de geçen sürede tapu devri yapılmadığı için muaccel olduğunu, yine geçen sürede tapu devri yapılmadığı için sözleşmeye konu kira bedellerinin de bilirkişi marifeti ile belirlenerek toplam bedelin tespiti ile davalıdan tahsiline karar verilmesini, öncelikle davaya konu taşınmazın davacı adına tescilinin yapılmasını, eğer tapu devredilmiş veya tapunun devrini imkânsız hale getiren başkaca sebepler var ise, davacının sözleşmede belirtilen ve ödediği 127.000,00 TL'nin davalıdan sözleşme tarihi olan 29.08.2014 tarihinden itibaren işlemiş ticari reeskont faizleri ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Asıl davada davalı vekili davaya cevap vermemiştir. Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde, diğer davalı ... Grup ...Ltd. Şti. ile sözleşme yapan taşeron firma ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti'nin, müvekkili şirkete karşı olan taahhütlerini yerine getirmemesi sebebiyle taraflar arasından yapılmış olan, “Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi”ni tarafların karşılıklı olarak feshettiklerini, buna dair, ... 7. Noterliği’nin 11.08.2015 tarihli “Düzenleme Şeklinde Fesihnamesi”'nin imzalandığını, tarafların karşılıklı olarak birbirlerini ibra ettiklerini, yüklenici firma ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin yaptığı inşaat, imalat ve üretim faaliyetlerinden dolayı arsa sahibi şirketlerden herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağının kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin, diğer davalı ile bu fesihnameyi yaptıktan sonra, inşaatın kalan kısmının devam edebilmesi için ... Tur. İnş. Eml. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli firma ile ... 7. Noterliği'nin 11.08.2015 tarihli "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi" yaptığını, sözleşmede, yüklenici firmanın inşaatın kalan kısmını devam ettirmeyi taahhüt ettiğini, arsa sahibi olarak müvekkili şirketin, davacıya ya da yüklenici firmaların taahhütte bulunduğu 3. kişilere karşı hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, tüm sorumluluğun yüklenici firmalara ait olduğunu, müvekkili şirketin, davacı ile hiçbir ilişkisinin olmaması, davacıdan hiçbir para almaması, sözleşme yapmaması, ... Ltd. Şti. ile olan kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesini feshetmesi ve ... Ltd. Şti. ile alacak borç ilişkisinin olmaması, birbirlerini ibra etmeleri ve ... ile yapılan sözleşmenin de fesih edilmesi karşısında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının taşeron sıfatı ile dava dışı ... Ltd. Şti. ile adi yazılı sözleşme imzalayan ... Grup Ltd. Şti.'den yine adi yazılı sözleşme ile B blok 3. kat 19 no.lu daireyi almayı amaçladığı ve sözleşme bedeli olan 127.000,00 TL'yi ... Grup Ltd. Şti'ye ödediği, davacının sözleşme düzenlediği ... Grup Ltd. Şti. ile arsa sahibi olan ... A.Ş. arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi olmadığı gibi, ... Ltd. Şti. ile düzenlemiş olduğu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin de noterde düzenlenen fesihname ile feshedildiği, aynı taşınmaza ilişkin dava dışı ... Ltd. Şti ile düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin de arsa sahibinin talebi üzerine mahkemece feshedildiği, dolayısıyla yüklenicinin halefi konumundaki tüketicinin tapu talebinde bulunabilmek için yüklenicinin, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca, arsa sahibine karşı üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmek zorunda olduğu, ancak yapılan keşif sonrası alınan rapordan da anlaşılacağı üzere, taşınmazın hali hazır durumunun bitmemiş inşaat şeklinde olduğu, inşaatın yıllardır devam etmemesi sebebi ile bakımsız ve virane haline geldiği ve kimi kısımlarının yıkılma eğilimi gösterdiği, keşif yapılırken mahkeme heyetinin can güvenliği kaygısı ile binanın içine girmeyip yalnızca bilirkişinin bina içine girerek inceleme yaptığı, taşınmazda A, B, C ve D blokların bulunduğu, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre A blok karkası tamamlandığında müteahhide düşen dairelerin %10'unun, B blok karkası tamamlandığında %14'ünün tapularının verileceği, ancak A ve B blok karkaslarının tamamlanmamış vaziyette olduğu gibi tamamlanan kısımların da üzerine inşaatın devam edebileceği bir durumda bulunmadığı, dolayısıyla davacının tapu talebinde bulunamayacağı, geçersiz sözleşme nedeni ile cezai şart bedeli ve rayiç kira da talep edemeyeceği gerekçesi ile davalı ... Grup Ltd. Şti.'ye karşı açılan tapu iptali ve tescil ile cezai şart ve rayiç kira alacağı davalarının reddine, daire bedeli olarak ödenen 127.000,00 TL'nin davalı ... Grup Ltd. Şti'.den alınarak davacıya verilmesine, arsa sahibi ... A.Ş hakkında açılan birleşen tapu iptali ve tescil ile buna bağlı cezai şart ve rayiç kira alacağı davasının da reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde; a.Davalıların aralarında yazılı sözleşme olmadığı yönündeki iddialarının mesnetsiz ve ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu çapta bir inşaatın yazılı sözleşme olmadan taşere edilmesinin mümkün olmadığını,

b.Davaya konu taşınmaz inşaatının kısmen tamamlandığının bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, bu durumda davalı ... AŞ. ve davalı ... İnşaatın bütün yaptıkları işlerle ilgili menfi ve müspet bütün zararlardan sorumlu olması gerektiğini,

c.İş sahibi ... A.Ş.'nin davalı ... ile arasında ... sözleşmesi olduğunu ve sözleşmenin fesih edildiğini, aralarında taşeron ilişkisi olması sebebi ile iş sahibinin talimat verme yetkisinin bulunduğunu, iş sahibi ve yüklenici ilişkisinde talimat–denetim yetkisi varsa zincirleme sorumluğun da kabul edildiğini, somut olayda ... A.Ş.’nin süreçteki organizasyon ve denetim rolü ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin fesihleri birlikte ele alındığında müteselsil sorumluluğunun tartışılmamasının bozma nedeni olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Asıl ve birleşen davada uyuşmazlık; tapu iptali ve tescil, gecikme tazminatı, cezai şart alacağı ve terditli olarak bedelin iadesi istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, asıl ve birleşen davada davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.