Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/2842 E. 2026/1987 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1987 E., 2025/419 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/558 E., 2021/116 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ile Tarım Reformu Genel Müdürlüğü arasında Çanakkale ili, ...ilçesi, ... köyünde güneş enerjisi ile kurutma tesisi projesinin uygulanmasına yönelik proje maliyetinin, bir kısmı için hibe sözleşmesi imzalandığını, hibe sözleşmesine binaen ihale yapılarak davacı ile davalı arasında makina ve ekipman sözleşmesi imzalandığını, sözleşme hükümlerine göre davalı firmaca sözleşme kapsamındaki işlerin 01.12.2015 tarihine kadar tamamlanacağının taahhüt edilmesine rağmen, sözleşmede kayıt altına alınan makina ve ekipmanların sözleşme ve hibe koşullarına uygun olarak tamamlanarak davacıya teslim edilmediğini, davacı tarafından ihtarname keşide edildiğini, sözleşme konusu malların toplam satın alma bedelinin KDV hariç 362.140,00 TL olduğunu, davacının, tesisin kurulamaması nedeniyle hak kaybı yaşadığını, kazanç elde edemediğini belirterek, sözleşme şartlarını yerine getimeyen davalı firmanın sözleşmede belirlenen teslim tarihi ile sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar geçen 13 haftalık süre içerisinde ödemesi gereken 47.000,00 TL gecikme cezası ile şimdilik 1.000,00 TL maddi zararın sözleşmenin feshedildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile yine davalının sözleşme şartlarını yerine getirmemesi nedeniyle davacının uğramış olduğu 5.000,00 TL manevi zararın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile sipariş sözleşmesi imzalandığını, söz konusu makinenin 15.11.2015 tarihinde tüm ekipmanları ile birlikte teslim edildiğini, ancak inşaatın tamam olmaması ve engellemeler dolayısı ile montaj yapılamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalının makine ve ekipmanları davacıya teslim etmediği, teslim hususunda ispat yükünün davalıda bulunduğu, ancak davalının bunu ispat edemediği, sözleşme gereğince taraflar arasında cezai şart kararlaştırıldığı, alınan bilirkişi raporunda bu miktarın 47.078,20 TL olduğu, davalının bu cezai şartı davacıya ödemesi gerektiği, davacının kazanç kaybına ilişkin maddi tazminat taleplerinin ise ispatlanamadığı, bu nedenle maddi tazminat talebinin reddi gerektiği belirtilerek, sözleşmeye aykırılık nedeniyle manevi tazminata da hükmedilemeyeceği gerekçesiyle, davacının gecikme cezasına yönelik talebinin kabulüyle, 47.000,00 TL gecikme cezasının dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının 5.000,00 TL manevi tazminat ve 1.000,00 TL maddi tazminata yönelik taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"... taraflar arasında 05.11.2015 tarihli makine ekipman teminine dair sözleşme olduğu, sözleşmenin bedelinin KDV hariç 362.140,00 TL olduğu ve sözleşmenin 8. maddesinde makine ve ekipmanların tamamı veya bir kısmını teslim edemez veya montaj ve kabul işlemleri için gereken hizmetleri icra edemez ise, alıcı gecikilen her bir hafta ve kesiri için sözleşme fiyatının %1 'ine eşit bir meblağı gecikme cezası olarak keseceği, kesintiler %3'e ulaştığında alıcı sözleşmeyi feshedebilir. Gecikme cezası faturada indirim olarak belirtilecektir. 05.11.2015 tarihli teklif formu ile davalı taraf sözleşme kapsamındaki işleri başlangıç tarihinden sonraki 60 takvim gününde ve 01.12.2015 tarihine kadar tamamlamayı kabul etmiştir. Dosyada alınan 18.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda makine ve ekipmanın teslim edilmediği, teslim tarihi olarak taahhüt edilen 01.12.2015 tarihinden, davacı tarafından sözleşmenin feshedildiği 04.03.2016 tarihine kadar 13 hafta olarak 47.078,20 TL cezai şart hesaplanmıştır. Yerel Mahkeme bilirkişi raporundaki hesaplamayı dikkate almıştır. Dosya kapsamındaki tutanaklar, sözleşmeler, teklif formu ve diğer delillerden davalının makine ve ekipmanı davacının vekiline 15.11.2015 tarihinde teslim edildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamındaki vekaletnamede vekilin her türlü iş ve işlemlerde teslim ve tesellüme yetkisi bulunduğu anlaşılmaktadır. Davalı 01.12.2015 tarihinde teslim etmeyi taahhüt etmiştir. Makine tesliminin bu tarihten önce yapılması sebebiyle fesih şartları oluşmadığı anlaşılmaktadır. İş sahibinin feshi geçerli değildir. Sözleşmedeki düzenleme bu haliyle ifaya ekli cezai şarttır. Çünkü gecikme cezası faturada indirim olarak belirtilecektir şeklindeki düzenlenmiştir. İfaya ekli cezai şartı, talep şartları oluşmadığından talep edemez" gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; a.Davalının, basiretli bir tacirden beklenen hiçbir davranışı sergilemediğini, dosyaya süresinden sonra hükme esas alınamayacak her zaman düzenlenebilecek adi yazılı bir teslim belgesi sunduğunu, bu belgenin altını dolduracak yan deliller sunmadığını,

b.Davalı ile dava dışı ... arasında düzenlendiği iddia edilen, 15.11.2015 tarihli makine teslim belgesinin hukuki dayanağının bulunmadığını,

c.Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı kapsamında atanan Proje Yürütme Komisyonunun 03.10.2016 tarihli tutanağında yatırım mahallinde yapılan tespitlerde tesisin yapılmadığının kayıt altına alındığını, buna rağmen dosyaya sunulan bu tespit tutanağının gözardı edilerek haksız ve hukuka aykırı bir karar verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık,eser sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart,maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve yine davada talep edilen ceza, ifaya ekli ceza olup,fesih halinde ifaya ekli cezanın istenemeyeceğinin tabii olmasına göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.