Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/2739 E. 2026/1918 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1983 E., 2025/1032 K. BİRLEŞEN DAVA İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2017/749 ESAS İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2016/1342 E., 2022/734 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davalı-birleşen davada davacı ... ... Filtrasyon Sist. San. İç ve Dış Tic. A.Ş. yönünden temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA 1. Asıl davada davacı vekili; müvekkili şirketin davalı şirketten 32.778,12 TL cari hesap alacağı bulunduğunu, cari hesaba konu faturalardaki bütün malların davalıya teslim edildiğini ve her türlü hizmetin verildiğini, davalı tarafından borcun ödenmediğini, bunun üzerine aleyhine icra takibine başlandığını, davalı tarafça borca itiraz edildiği için takibin durduğunu, davalının icra takibine itirazının haksız ve kötüniyetli olduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili; müvekkilinin üretimi ve uzmanlığı dışındaki ozon jeneratörlerinin imalâtı ve proje kurulumu için davalıdan teklif talep edildiğini, davalının sözleşme ve projeyi inceleyip, gerekli keşifleri sahada yaptıktan sonra sunmuş olduğu teklife istinaden davalı şirketin ürettiği ve pazarladığı ozon jeneratörü ve ekipmanlarının Anasözleşme ve eklerine uygun şekilde üretilmesi, teslimi, montajının yapılarak çalışır hale getirilmesi ile eğitim ve satış sonrası yükümlülükleri de kapsayacak şekilde 27.10.2015 tarihinde davalı ile eser sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin 5. maddesinde sözleşmeye konu malların teknik özelliklerinin açıkça belirtildiğini, bu malzemelerin davalı tarafça üretilerek teslim edileceği, montajının yapılarak çalışır hale getirileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmeye göre davalının görevinin sadece ozon jeneratörlerini imal etmek ve satmaktan ibaret değil, baştan itibaren görüp projelendirdiği tesisi çalışır hale getirmek olduğunu, buna göre sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu, jeneratörlerin devreye alınmasından hemen sonra jeneratörlerin gerekli ve davacının taahhüt ettiği özellikte olmadığı, oksijen kolonlarında yapısal sorunlar olduğu, jeneratörlerin istikrarlı ve yeterli ozon üretmediği bu nedenle kaliteli su sağlanmadığının anlaşıldığını, ozon jeneratörlerinin ayıplı olduğunun, montajı yapılmasından sonra anlaşıldığını ve anlaşılır anlaşılmaz davalı tarafa bildirim yapılarak noter kanalı ile ayıp ihbarında bulunulduğunu, ayıbın olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak nitelikte olduğunu, davalı şirketin imâl ettiği ozon jeneratörlerinin taahhüt ettiği kadar ozon üretmemesi sebebi ile su kalitesinin sağlanamadığını, su ve tank duvarlarında ekipman üzerinde zararlı yosunlar oluştuğunu, asıl iş verence müvekkilinin uyarılması nedeni ile yosunların temizlenmesi, düzensiz çalışan jeneratörlerin denetlenmesi, arızalara müdahale edilmesi, devreden çıkanların yeniden devreye alınması ve sensörlerin kontrol edilmesi için müvekkili tarafından fazladan 3 personel çalıştırıldığını, buna rağmen aşırı yosunlaşma sonucunda yosunların devir daim pompalarına kaçarak arızalanmasına sebebiyet verdiğini, havuzdaki pahası biçilemeyecek deniz canlılarının eserin ayıplı ifası nedeni ile hayatlarının tehlikeye düştüğünü, bu durum karşısında davalı ile yapılan görüşmeler neticesinde, müvekkilinin ...'daki başka bir proje taahhüdü için 27.10.2015 tarihinde davalı ile imzalanan sözleşme kapsamında 45.092,00 USD + KDV bedelle satın alınan ...'ya gönderilecek olan ozon jeneratörlerinin Antalya'da mevcut ozon jeneratörlerine eklenmesine karar verildiğini, ancak bu jeneratörlerin başka bir projeye göre dizayn edilmesi sebebi ile dava konusu projedeki ozon jeneratör odasına girebilmeleri için parçalarına ayrılarak, yeniden montajının yapılması zaruretinin hasıl olduğunu, bu işin davalı tarafından yerine getirilerek, davalının, ... Projesi için ürettiği 500/saat kapasitesinde olduğu iddia olunan ozon jeneratörlerinin sisteme iade edildiğini, buna rağmen ozon jeneratörlerinin gereken performansı sağlamadığını, 2016 Haziran - Ağustos döneminde ozon jeneratörlerinin 4 kere arızalanarak tamamen kullanılamayacak hale geldiğini, davalı şirketçe her seferinde başka bahaneler ileri sürüldüğünü, davalı tarafın sözleşmede taahhüt ettiği malların yapımındaki bozukluklardan ve bunlardan ... zararlardan sorumlu olduğunu ileri sürerek toplam 704.388,50 TL'nin davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP 1. Asıl davada davalı vekili; yapılan işin ayıplı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Birleşen davada davalı vekili; iş sahibinin 2015 yılı Aralık ayında malı teslim aldığını, TTK'nın 23. maddesindeki 2 ve 8 günlük sürelere uygun ayıp ihbarında bulunmadığını, müvekkilinin davacının talebi üzerine kendisi tarafından belirlenen ölçülerde ozon jeneratörü imal ederek teslim ettiğini, davacının belirttiği gibi projeden müvekkilinin haberdar olmadığını, müvekkilinin asıl iş verenle olan projeden ve sözleşmeden haberdar edilmediğini, projenin asıl iş veren ile yapılan sözleşme doğrultusunda bu sözleşmenin taraflarınca hazırlandığını, müvekkilinin tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davacı-birleşen davada davalı taşeron tarafından üretilen ve yerine montajı yapılan ozon jeneratörlerinin kapasite olarak bağlı olduğu havuzun ozon ihtiyacını karşılamadığı, ancak teslim edilen ozon jeneratörlerinin sözleşmede belirlenen şekilde gramajlarda ozon ürettiği, projede gerekli ozon miktarlarının yanlış hesaplanmasından dolayı teslim edilen ozon jeneratörlerinin yeterli olmadığı, asıl işverenle yapılan sözleşme değerlendirildiğinde projenin asıl davada davalı yüklenici ...... Şirketi tarafından yürütüldüğü, asıl davada davacı-birleşen davada davalı taşeronun sadece satış değil, satış sonrasında montaj ve sistemin işletmeye geçirilmesi ile ilgili ve kullanımı için personel eğitiminden sorumlu olsa da, projenin yürütümünden ...... Şirketi'nin sorumlu olduğu, bu nedenle kapasiteye uygun sipariş verilmemesinden ...... Şirketi'nin sorumlu olduğu gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulüne, İzmir 10. İcra Dairesi'nin 2016/14151 Esas sayılı takibinde davalının borca itirazının kısmen iptaline, 32.772,42 TL'nin takip tarihinden itibaren avans faizi ile tahsili bakımından takibin devamına, hüküm altına alınan alacağın % 20'si oranındaki 6.554,48 TL inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen davada davacı ... ... Şirketi'nin, sistemin arıza yapması sonrasında ozon jeneratörü sayısını artırarak sistemi çalışır hale getirdiği dikkate alındığında sözleşmenin feshinin ve sözleşme bedelinin iadesi talebinin yerinde olmadığı, yine sistemin gücünün artırılması için ... Projesi için sipariş edildiği belirtilen ozon jeneratörlerinin dava konusu proje için kullanılması bedelinin tahsili talebinin yerinde olmadığı, davalının ayıplı ifa nedeniyle personel çalıştırdığı iddiasına dayalı tazminat talebinin; esasen asıl işverenle olan sözleşmesi gereğince personelin çalıştırılması gerektiği ve davalının ayıplı ifası söz konusu olmadığından kabul edilebilir olmadığı gerekçesiyle, birleşen davanın kısmen kabulüne 24.489,96 TL 'nin birleşen dava tarihinden itibaren avans faizi ile birleşen davalıdan alınarak birleşen davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Asıl davada davacı-birleşen davada davalı taşeron vekili temyiz dilekçesinde; birleşen davada bedelinin kabulüne karar verilen, sökülen jeneratörlerin müvekkili tarafından yükleniciye iade edildiğini, bu nedenle müvekkilinin herhangi bir borcunun olmadığını, birleşen davanın reddinin gerektiğini beyan etmektedir.

2. Asıl davada davalı-birleşen davada davacı yüklenici vekili temyiz dilekçesinde; birleşen dava dilekçesini tekrar ederek, davalının eser sözleşmesini ayıplı ifa etmesi sonucunda söz konusu zarar kalemlerinin müvekkili şirket üzerinde bırakılmasının hakkaniyete aykırı olacağını, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, asıl davada eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine, birleşen davada ise eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

1. Birleşen davada davalı vekilinin birleşen davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre birleşen davada davalı vekilince temyize konu olan miktar 24.489,96 TL olup, 6100 sayılı HMK'nın 04.06.2025 tarih ve 7550 sayılı Yasa ile değişik Ek Madde 1/2. maddesi düzenlemesine göre dava tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 41.530,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2. Asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin birleşen davaya yönelik temyiz dilekçesinin kararın miktar itibariyle kesin olması nedeniyle REDDİNE, 2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... ... Şirketi'ne yükletilmesine, Peşin alınan harcın istek halinde asıl davada davacı-birleşen davada davalı ... Sistemleri Çevre Teknolojileri Elektrik Elektronik Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.05.2026 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Yüklenici tarafından açılan asıl davada imalat bedelinden bakiye alacak ile ilgili yapılan icra takibine itirazın iptaline karar verilmesi istenmiş, iş sahibi tarafından açılan birleşen davada ise asıl dava dosyasında davacı olan yüklenici tarafından yapılan ozon jeneratörlerinin taahhüt edilen kadar ozon üretmemesi sebebi ile ödenen bedelin iadesi ile uğranılan zararın tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. Mahkemece asıl davada davacı-birleşen davada davalı taşeronun sadece satış değil, satış sonrasında montaj ve sistemin işletmeye geçirilmesi ile ilgili ve kullanımı için personel eğitiminden sorumlu olsa da, projenin yürütümünden ...... şirketinin sorumlu olduğu, bu nedenle kapasiteye uygun sipariş verilmemesinden ...... şirketinin sorumlu olduğu gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, birleşen davacı ... ... şirketinin, sistemin arıza yapması sonrasında ozon jeneratörü sayısını artırarak sistemi çalışır hale getirdiği dikkate alındığında sözleşmenin feshinin ve sözleşme bedelinin iadesi talebinin yerinde olmadığı, davalının ayıplı ifa nedeniyle personel çalıştırdığı iddiasına dayalı tazminat talebinin; esasen asıl işverenle olan sözleşmesi gereğince personelin çalıştırılması gerektiği ve davalının ayıplı ifası söz konusu olmadığından kabul edilebilir olmadığı gerekçesiyle birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. 6098 Sayılı TBK'nın 472/son maddesinde eser meydana getirilirken iş sahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğunun anlaşılması veya eserin gereği gibi zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkması halinde yüklenicinin bu durumu hemen iş sahibine bildirmek zorunda olduğu, bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olacağı belirtilmiş olup genel ihbar mükellefiyeti diye adlandırılan bu maddedeki düzenlemenin devamında aynı Kanun'un 476. maddesinde, eserin ayıplı olması yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşı, iş sahibinin talimatından kaynaklanmış ise veya ayıp herhangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek olursa iş sahibinin eserin ayıplı olmasından ... haklarını kullanamayacağı hükmü getirilmiştir. Somut olayda taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin “montaj/uygulama bilgileri (üretici) başlıklı 9. maddesinde asıl dosya davacısı olan yüklenicinin proje, teknik uygulama çizimlerinin hazırlanması, ozon sisteminin yerleşim ve uygulama şemaları, ozon sisteminin montajı, montajdan sonra belirtilen kişilerin eğitimi işlerini üstlendiği, “montaj bilgileri (müşteri)”başlıklı 10. maddede ise asıl dosyada davalı-birleşen dosyada davacı olan iş sahibinin yükümlülükleri arasında “yapılan keşif sonucu müşteriden ozon jeneratörleri ve hava kompresörleri için istenen yerlerin, odanın ve havalandırmaların hazırlanması” işi sayılmıştır. Buradan anlaşılacağı üzere üretici olarak tanımlanan davacı-birleşen dosya davalısı olan yüklenici gerekli keşfi yapacak, proje,teknik uygulama çizimlerinin hazırlanması, ozon sisteminin yerleşim ve uygulama şemaları, ozon sisteminin montajını yapacak, müşteri olarak tanımlanan davalı-birleşen dosya davalısı ise ozon jeneratörleri ve hava kompresörleri için istenen yerleri belirleyecektir. Bu hüküm dikkate alındığında kapasiteye uygun sipariş verilmemiş ise yüklenicinin 6098 Sayılı TBK'nın 472/son maddesinde tanımlanan ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği açık olup mahkemenin projenin yürütümünden ...... şirketinin sorumlu olduğu, bu nedenle kapasiteye uygun sipariş verilmemesinden ... ... şirketinin sorumlu olduğu gerekçesi yerinde değildir. Tarafların asıl ve birleşen davadaki taleplerinin buna göre değerlendirilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile karar verildiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun onama görüşüne katılamıyorum.