Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/467 E. 2026/8374 K.

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/115 Esas, 2025/2065 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 14 82... parsel sayılı taşınmazın 04.07.2001 tarihinde onanan 1/1000 ölçekli Revizyon ve İlave Uygulama İmar Planında “Ortaöğretim Tesis Alanında” kaldığını, on ... yıl boyunca imar kısıtlaması nedeniyle müvekkillerinin taşınmazlarını kullanamadığından taşınmazın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizi ile davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için ...Bakanlığına karşı kamulaştırmasız el atma sebebiyle açılan davanın yanlış hasma yöneltildiğini, davanın ...Bakanlığına karşı değil, ... Büyükşehir ve ... Belediye Başkanlılarına karşı yöneltilmesi gerektiğini, belediye sınırları içinde arsa ve arazi düzenlemesinde belediyelerin yetkili bulunduğunu, belediye ve mücavir alan dışında ise yetkinin valilikçe kullanıldığını, idarenin bu davada taraf olmasının hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 16.03.2021 tarihli ve 2020/98 Esas, 2021/99 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 08.09.2022 tarihli ve 2021/850 Esas, 2022/1276 Karar sayılı kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza, mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak dava tarihindeki değerini belirleyen usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi taşınmazın imar durumu ve konumuna göre belirlenen bedelin uygun olduğu, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre dava konusu taşınmazın davalı idarenin yetki ve sorumluluk alanında kaldığı ve husumetin doğru yöneltildiği anlaşıldığından, davalı idare vekilinin istinaf itirazlarının yerinde görülmediği; ancak kamulaştırmasız el atma davaları belirsiz alacak davası niteliğinde olduğundan değerlendirme dava tarihine göre yapıldığından, bedelin tamamına dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken, ıslah edilen miktara ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi doğru görülmediğinden düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin 08.09.2022 tarihli ve 2021/850 Esas, 2022/1276 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; arsa niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 14 82... parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik bulunmamış, ancak; hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu yönteme uyulmadan, dava konusu taşınmaza göre yüzölçümü küçük ve eski satış tarihli taşınmaz emsal alınarak değer biçildiğinden rapor inandırıcı görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin 15.02.2024 tarihli ve 2023/808 Esas, 2024/325 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin 15.02.2024 tarihli ve 2023/808 Esas, 2024/325 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyulmuşsa da bozma gereklerinin yerine getirilmediği, şöyle ki; bozma öncesi hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaza göre yüzölçümü küçük ve eski satış tarihli taşınmaz emsal alınarak değer biçilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiş olup bozma sonrası aynı emsal satış esas alınarak farklı metrekare değeri belirleyen rapora göre hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince bozma kararına aykırı karar verildiğini, kazanılmış hak oluşmadığını, yeniden alınan rapora göre hüküm kurulması gerektiğini, tazminat bedeline kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin uygulanması gerektiğini, belirlenen bedelin çok düşük olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; idarece dava konusu taşınmaza el atılmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, taşınmaz bedelinin yüksek tespit edildiğini,

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı idare vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Kamulaştırmasız el atma tazminatı bedeline, davalılar vekilinin dava dilekçesindeki talebi gözetilerek Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idare vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının; (1) numaralı bendinde yer alan '' yasal faizi '' ibaresinin hükümden çıkarılması yerine '' Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizi” cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.