Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/4419 E. 2026/11979 K.

MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/4278 Esas, 2025/4759 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Aksaray 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/79 Esas, 2025/330 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedeli ile daimi ve geçici irtifak hakkı karşılığının tespiti ile bu hakların davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Aksaray ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4125 (parselden ifrazen oluşan 8875, 8876, 8877 parsel sayılı taşınmazlar) ve 4708 (parselden ifrazen oluşan 8871, 8872, 8873, 8874) parsel sayılı taşınmazlarda kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedellerinin tespiti ve bu hakların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, dava konusu taşınmazlar yönünden alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, dava konusu taşınmazda var olduğu belirtilen su kuyusunun kamulaştırma işleminden önce aktif olup olmadığını, aktif ise kamulaştırmadan sonra kullanıp kullanılmadığını, yapılan sulamanın her mevsim için fiilen yeterli olup olmadığının halen bilinmediğini, objektif ve gerekçeli hesaplama yöntemine uygun bir hesaplama yapılmadığını, taşınmazda yeni açılacak kuyunun bedelinin yüksek hesaplandığını, tespit edilen maliyetlerin kaynağının gösterilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara, değerlendirme yılı (2022 yılı) İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün resmî verileri kullanılmak ve % 4 kapitalizasyon faizi uygulanmak suretiyle, 2942 sayılı Kanun'un kıymet takdir esaslarını düzenleyen 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak bedelinin tespitine dair verilen kararda usul ve kanuna aykırılık görülmediği, ayrıca ilk karara karşı istinaf kanun yoluna sadece davacı idare ve davalı ... vekilinin başvurması sebebiyle davalı ...'nın hissesine düşen kamulaştırma bedeli yönünden idarenin usuli kazanılmış hakkı da gözetilmek suretiyle fark bedel depo ettirilmesine rağmen hüküm kurarken hesaplanan tüm bedelin yazılması hatalı ise de depo edilen fark bedelin sadece davalı ...'nun hissesine düşen kısım olması ve hüküm kururken de gerek fark bedel için gerekse tüm kamulaştırma bedeli için ...'nun tapu kaydındaki hissesi oranında ödeme yapılacağının belirtilmesi sebebiyle bu hususun kaldırma sebebi yapılmadığı gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmazların niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve boru hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle daimi ve geçici irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.